24.04.24, 19:00, ‘OM (أُمّ, moeder), Barbara Debeuckelaere, boekvoorstelling

Boekpresentatie
Donderdag 20.03.2025, 18:30-22:00

met om 19:30 een gesprek tussen Henri Jacobs en Kasper Andreasen
BOEKS gaanderij

en de presentatie van een collectief vlechtwerk van studenten textiel en illustratie
Kunstenbibliotheek Cellarium

en tentoonstelling
tot en met 16.05.2025

New Surface Research is een nieuw kunstenaarsboek van Henri Jacobs. In september 2013 verscheen zijn Journal Drawings bij Roma Publications in Amsterdam: een neerslag van 9 jaar tekenen en fotograferen. In november 2024 kwam er het vervolg New Surface Research. Dit boek is een verslag van 10 jaar papier vlechten. Het idee achter New Surface Research is de studie van de tweedimensionaliteit en de tactiliteit van een papieroppervlak, alsook de recto-verso eigenschap ervan, een zoektocht in boekvorm. Oude en nieuwe werken of figuratieve en geometrische beelden worden samengevlochten tot een tweezijdig 2D-oppervlak dat beeld, patroon, textuur en structuur in één is.

In de BOEKS gaanderij krijgt deze zoektocht de vorm van een architecturale ingreep waarbij er een sequentie van acht vlechtwerken met voor- en achterkant centraal komt te staan. Naar aanleiding van de opening zal Jacobs in gesprek gaan met kunstenaar, docent en vriend Kasper Andreasen over deze ruimtelijke boekvorm en de correspondentie die ze hadden voor de tekst van het boek.

Er zal eveneens teruggegrepen worden naar de vlechtwerkprojectweek die eerder dit jaar georganiseerd werd onder leiding van Henri Jacobs en de docenten textiel en illustratie. Na afloop ontstond het idee om over een periode van weken heen tot één nieuw, collectief vlechtwerk te komen met de studenten textiel en illustratie waarbij er letterlijk op elkaars bijdrage ingehaakt werd. Daarna werd er in samenwerking met hen gezocht naar een manier om deze zowel ‘open’ te presenteren in het Cellarium als in één beweging samen geplooid te zien als een boekobject dat deel wordt van de collectie van de Kunstenbibliotheek.

Collectief vlechtwerk

Een gezamenlijk gevlochten werk van de studenten textiel & illustratie naar aanleiding van de projectweek met de volgende deelnemers: Masha Argutyan, Lori Collier, Alex da Silva Rodrigues, Rachel De Geyter, Soumeya El Boukhzani, Reiho Preem, Lenke Tauber, Méraud Verschuere, Erin Vyvey, Gabriella Amir, Julia Butter, Joppe Carael, Vero Denecker, Evelien Dignef, Norien Ewane, Richelle Maus, Klaudia Mytkowska, Indira Pinto Santana, Julie Tymoshenko, Anna Van der Vurst, Paulien Van Loo, Lex Verslijcke, Fanny Schoofs, Liza De Weerdt, Ynne De Wever, Leen Goossens, Nienke Leijssenaar, Paulo Cesar Lopes Sousa, Leonie Verbeeck, Evelyne Schoofs, Nell Vandenberghe, Jill Van Hecke, Mirre Willeghems, Billie Vermandere, Luka Godts, Minske Heynen, Lila van der Heiden, Lore De Schutter, Kyra Voordeckers, Irene Raeymaekers, Mina Huybrechts, Joke Van Hoyweghen, Pascale Valcke, Maria Piermattei, Irene Jans, Febe Lequeue, Martha Battistella & Kaat Deceuninck.

Design poster & boek: Lore De Schutter, Richelle Maus & Ynne De Wever
Met dank aan de begeleidende docenten: Elsje Dezwarte, Tim Van den Abeele, Joanna Reuse, Diane Steverlynck, Anita Kars & Katrien Soeffers

Het boekobject staat opgesteld in het Cellarium van de Kunstenbibliotheek. Na afloop van de presentatie wordt deze toegevoegd aan de kunstenaarsboekencollectie van de bib en kan deze op aanvraag bekeken worden.

BOEKS nodigt u uit op de opening van ‘LEARNING', een tentoonstelling van Slow Reading Club (BE/FR), met een bijdrage van Charlie Usher. Een coverversie van een marxistisch koorwerk uit de jaren zeventig, een hartstochtelijke .pdf over open access onderwijs, een studentenkoor, een verzameling speakers bij elkaar gesprokkeld op rommelmarkten, vier bijpassende bureaus, partituren en scripts op gele weefsels, een UV-geprinte poster, fragmenten uit romans die de bewegingen van een blik volgen, en een xerox-zine. In al deze materialen zit een politiek vervat die zich bezighoudt met de relatie tussen de repetitie en de performance, op het podium en daarbuiten. De repetitie is een plek waar geëxperimenteerd kan worden met de overlap tussen het individuele verlangen en de collectieve besluitvorming. Wat is een betere plek om dergelijke leermechanismen uit te testen dan de lange BOEKS gang die een brug vormt tussen bibliotheek en kunstacademie; het verwerven van vaardigheden door object of leertijd?

Character is een kunstenaarsboek waarin een gedanst alfabet zich ontwikkelt tot een type-specimen. Het boek ontstond als een samenwerking tussen choreograaf en danser Femke Gyselinck, grafisch ontwerper Joris Kritis en fotograaf en filmmaker Robbrecht Desmet.

De vormen, gedanst door Gyselinck, springen, draaien en krommen, maar haar lichaam buigt opzettelijk niet om de letters van A tot Z te illustreren. Het is door de paginavullende, visuele configuraties van Kritis dat het lezen met het gedanste alfabet tot uiting komt. Al bladerend lopen iconische logo’s, kalligrammen, grafische ontwerpen en concrete poëzie in elkaar over.

Naar aanleiding van de boekvoorstelling in BOEKS wordt de samenwerking verder opengetrokken naar architect Asli Çiçek voor de scenografie, en onderzoeker Emma Meerschaert voor het helpen samenstellen van een opstelling van boeken die het maken van, en het terugblikken op, Character vanuit heel verschillende domeinen beïnvloed ziet.

Op deze manier plooit Character open naar het kader van een kloostergaanderij, alsook naar die van een voormalig cellarium in de vorm van een referentiebibliotheek. Daarnaast krijgt het boek nieuwe afgeleiden als poster en publicatie door studenten Quint Cobbaert en Isis Copal als vervolg op hun Character-projectweek met Gyselinck en Meerschaert.

De projectweek en boekvoorstelling ontstonden in het kader van het onderzoek Gymnastics of the Mind aan KASK & Conservatorium en in samenwerking met de opleiding grafisch ontwerp. 

Het boek kan ingekeken en aangekocht worden aan de balie van de Kunstenbibliotheek of online via Copyright Bookshop.

Import - Export, Friperie: Selected Bales 

Uitgenodigd door Mekhitar Garabedian: 
Sam De Buysere 
Miles Fischler 
Axel Korban  
Thor Salden 
Stine Sampers  
Joud Toamah 

Het boek Import - Export, Friperie is een fotografisch antwoord op de gelijknamige eenjarige, publieke sculptuur van Garabedian, die in 2022-23 in opdracht van het "Public Figure" initiatief in het Antwerpse Stadspark gemaakt werd. Het uitgangspunt voor zowel het boek als de sculptuur is MELANTEX, het bedrijf met tweedehands textiel, opgericht door de vader van de kunstenaar in de jaren tachtig in Gent.

Het langetermijnproject Import - Export, Friperie traceert de esthetische, taalkundige en affectieve economieën die het gevolg zijn van een persoonlijk verhaal van ontheemding en samenhorigheid. In lijn met het dialogische karakter van het project vroeg Garabedian voor de tentoonstelling in BOEKS aan kunstenaars Sam De Buysere, Miles Fischler, Axel Korban, Thor Salden, Stine Sampers en Joud Toamah om in gesprek te gaan met zijn sculptuur:

"De zes kunstenaars die ik uitnodigde om te reageren op of om te verbinden met Import - Export, Friperie, namen één voor één de sculptuur op in hun eigen zijn-met-de-wereld, hun eigen artistieke taal, en vermenigvuldigden deze tot zes andere werelden. Door verschuiving, toevoeging, vermindering en verandering creërden ze verschillende verhalen en perspectieven.”
— Mekhitar Garabedian

Ter gelegenheid van de tentoonstelling werden hun bijdragen gebundeld in een bijkomende uitgave die tijdens de opening uitgedeeld wordt. Ook zal Arak, een traditionele drank uit het Midden-Oosten en Middellands zeegebied, geserveerd worden, van harte welkom!

Met dank aan Liene Aerts (BOEKS), Katrien Vuylsteke Vanfleteren en David Depestel (Onderzoek, KASK & Conservatorium), Arthur Haegeman en Thomas Desmet (Grafisch Ontwerp, KASK & Conservatorium), Samuel Saelemakers (Collectie Kunst in de Stad - Middelheimmuseum, Antwerpen), Sara Weyns (Middelheimmuseum), Sara De Bondt en Antony Hudek (Occasional Papers), Nina Hendrickx, en niet te vergeten Yalla Yalla.

Anne-Mie Van Kerckhoven (AMVK) stelt het boek Veerkracht Thuis! voor aan de studenten en het publiek van KASK & Conservatorium in Gent. Ze gaf hier les van 1991 tot 2016. Gedurende deze jaren stond ze vele studenten bij. Eerst als docent aan de afdeling 3D, later in het kader van een discussie- en reflectieplatform met nadruk op avant-garde tendensen in de beeldcultuur en teksten over kunst en kunstenaarschap door de eeuwen heen. Na een tijd begon ze ook haar eigen kunstenaarsreflecties te delen. Ze besloot deze losse verzameling concepten opgeschreven tussen 1976 en 2019 te systematiseren. Dit met de bedoeling ze te bundelen en daarna gratis ter beschikking te stellen aan een jongere generatie. Haar toenmalige stagiair Maxim Preaux nam in 2021 het initiatief om deze bundel vorm te geven. Preaux voegde er een eigen keuze van tekeningen en collages uit dezelfde periode uit AMVK’s beeldarchief aan toe. Het geheel is nu als boek uitgegeven, ten dele in eigen beheer, maar ook onder de vorm van een Track Report uitgave dat werd uitgedeeld als nieuwjaarsgeschenk aan de studenten van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen.

AMVK noemt het boek een “vademecum”, een handboek waarin specialistische informatie in overzichtelijke vorm wordt weergegeven. Concepten als ‘Thermodynamisch’, ‘Activatiegolven’, ‘Vuistregels’, ‘Randgevallen’ en ‘Schaars’ worden ingedeeld onder de vijf hoofdstukken: ‘Grensvoorwaarden’, ‘Het geheel wordt uitgerokken’, ‘De vereiste finesse’, ‘De buitenomtrek’ en ‘De waarde van dat wat voortduurt’.

Vanuit AMVK’s wens om de tekst ruim ter beschikking te stellen van ook andere kunststudenten en geïnteresseerden, neemt BOEKS – verbonden aan KASK & Conservatorium – het initiatief om deze ook als online publicatie een eigen gezicht te geven op haar website. Ter gelegenheid hiervan krijgt het boek daarnaast ook een maand lang een plaats in de BOEKS gaanderij. In samenwerking met Walter Siemons van S&S Galerie in Antwerpen wordt in het cellarium van de Kunstenbibliotheek een aanvullende selectie van haar drukwerk getoond. Op de avond van de boekpresentatie zal er hierbij voorgelezen worden uit het boek door vier oud-studenten van AMVK: Sharon Van Overmeiren, Julie De Kezel, Johanna Van Overmeir en Maxim Preaux kiezen zelf enkele notities uit het boek van hun voormalige mentor.

Alvast een door BOEKS gekozen notitie als voorproever:

“Aanzetten tot een nieuw creatief systeem vind ik voldoende. De rest doen de anderen wel. Mijn taak is het niet één element tot op het bot te strippen. Mijn kracht ligt in de opppervlaktebindingen en, ongecontroleerd, soms, in de tussen- en onderverbindingen. Het is namelijk enkel de oppervlakte die mijn gecontroleerde inputs verdraagt. Het resultaat is voor de rest een direct gevolg van een intuïtieve nadruk op invloedsgolven. (05-11-83)”

Het boek zelf vat AMVK tot slot als volgt samen:

“Veerkracht Thuis! neemt u mee in de geestelijke ontwikkeling van een vierentwintig- tot achtenzestigjarige kunstenaar. Ik ben deze notities aanvankelijk beginnen verzamelen in de vorm van een gesprek met vraag en antwoord, een interactie tussen mijn verschillende ‘zelven’ die dat allemaal in de marge van een kunstenaarspraktijk noteerden. Bij nader inzien leek het me handiger de 96 woorden die de basis vormden van mijn HeadNurse project (1995-2015) te gebruiken als leidraad om deze reflecties te structureren. Als HeadNurse* maakte ik gedurende tien jaren projectmatig parallellen tussen het creatieve beginsel zoals dat in geschriften over alchemie voorkomt, en de krachten die het uitzicht en de bewegingen in onze maatschappij bepalen. Ik selecteerde woorden uit vakliteratuur over kennisrepresentatie, artificiële intelligentie en thermodynamische krachten, en verbond die met termen uit boeken over ruimtereizen, cosmetica en handleidingen voor verplegers.

*Vlak na de opkomst van de consumer computers gaf ik mezelf de naam HeadNurse als vrouwelijke tegenpool van Big Brother, in gedachten ook als assistente van Dr. Nietzsche.”

Met dank aan Walter Siemons voor het co-samenstellen van de tafels met drukwerk. Siemons plant in 2024 een presentatie en uitgave waarin het grafisch oeuvre van AMVK samenkomt in S&S Galerie. Met dank ook aan Igepa voor de sponsoring van het drukwerk.

BOEKVOORSTELLING—FIVE WORKS

Het boek stelt vijf werken van Philip Metten voor die tot stand kwamen tussen 2013 en 2021. Het zijn sculpturale projecten van architecturale afmeting die ruimtes met een specifiek, sociaal programma herschalen en herdefiniëren.

In chronologische volgorde leidt het boek ons langs BAR in Antwerpen (2013), de scenografie voor de tentoonstelling THE CORNER SHOW in Extra City, Antwerpen (2015), de façade van kunstgalerie Kai Matsumiya te 153. STANTON in New York (2015), CINEMA, een mobiele installatie voor filmprojectie in Salonul de Proiecte in Boekarest (2017) en Zeno-X Gallery in Antwerpen (2019) en tenslotte het restaurant ESSEN in Borgerhout (2016-2021).

Aan de vijf werken liggen vijf basiscomposities ten grondslag. Deze worden samen met een referentiekleur ingezet als ordenende typologie in het boekontwerp om tekst, foto’s, technische tekeningen en technische fiches te presenteren. In een verwijzing naar historische architectuurtijdschriften keren de Japanse vertalingen en het boekontwerp voor- en achterkant om.

Het boek kwam tot stand in nauwe samenwerking met vormgever Joris Kritis, fotograaf Jan Kempenaers, docent Wouter Davidts en architecten Kris Kimpe en Samyra Moumouh. Naar aanleiding van de boekvoorstelling toont Metten boeken uit zijn persoonlijk archief, aangevuld met boeken uit de collectie van de Kunstenbibliotheek. Samen met een slideshow met foto's van Kempenaers vormen ze een ruimer veld van inspiratiebronnen en associaties.
Het boek maakt deel uit van het onderzoeksproject “FIVE WORKS”.

Philip Metten is als artistiek onderzoeker verbonden aan KASK & Conservatorium, de school of arts van HOGENT en Howest. Het onderzoeksproject FIVE WORKS werd gefinancierd door het Onderzoeksfonds Kunsten van HOGENT.

MMDC is een reeks publicaties die bibliotheken documenteert. De serie is geïnitieerd door Julie Peeters in 2015, en geeft de mogelijkheid aan een kunstenaar om een dialoog aan te gaan met een bijzondere bibliotheekcollectie. De publicatie kan gezien worden als een soort ‘gedrukt portret’ van de bibliotheek waarbij een 40tal pagina’s worden ingevuld met materiaal dat rechtstreeks uit de collectie komt. MMDC vormt een soort visuele identiteit, niet door middel van een logo, noch door de bibliotheek zelf af te beelden, maar door te laten zien hoe bepaalde mensen de bibliotheek gebruiken – als een ruimte, als een collectie – door welke boeken zij kiezen om mee te werken als zij door de schappen navigeren, en door wat er wordt geproduceerd door hun unieke selecties.

MMDC3: Angie Keefer is de derde publicatie in de reeks. De in New York en Brussel woonachtige kunstenares Angie Keefer werd in de lente van 2022 uitgenodigd om de inhoud van de Kunstenbibliotheek te verkennen. De door haar gekozen bronnen weerspiegelen haar belangstelling voor de gezamenlijke vernietiging van vrouwelijke iconografie, kennis en autoriteit tijdens de overgang van polytheïstische naar monotheïstische culturele dominantie, en de voortdurende sublimatie daarvan in hedendaagse architectuur, decor, mode, kostuums, poëzie en performance.

Welkom op donderdag om 17:30 in de Kunstenbibliotheek voor een presentatie van MMDC3 in samenwerking met BOEKS. Angie zal haar essay presenteren, de resultaten van een workshop met de tweedejaars studenten grafisch ontwerp worden getoond en een drankje geserveerd!

Vedran Kopljar stelt voor: The Misadventures of Plank Communication Center. Een nieuwe comic book-reeks met in de hoofdrol: Spiffy Move en Center. Ze beleven avonturen die hen in het dagelijkse leven overkwamen of zouden kunnen overkomen.

Spiffy Move wordt benaderd door een vlieg. Spiffy Move in een zoomgesprek met Kopljar. Spiffy Move laat zich aanraken. Spiffy Move reist door tijd en ruimte. Center in transport. Center als metafoor. Et cetera.

Spiffy Move (1967) en Center (1989) zijn twee door de Amerikaanse kunstenaar John McCracken (1934-2011) in het leven geroepen “plankwerken”. Zij en bij uitbreiding het artistieke Plank Communication Center dat Kopljar voor ze oprichtte vormen al sinds 2019 het onderwerp van studie. Het centrum onderzoekt op metaforische wijze de (mis)communicatie tussen kunstwerk en publiek, kunstenaar en plank, plank en publiek.

Kopljar ontmoette Center in mei 2019 in het opslagdepot van het S.M.A.K. in Gent. Later dat jaar kreeg hij bij David Zwirner Gallery in New York toegang tot het archief van McCracken en zag hij onder andere Spiffy Move voor het eerst in het echt. Sindsdien bouwt Kopljar een langetermijn- en langeafstandsrelatie met de planken op, geeft hij ze verschillende gedaantes, diept hij hun persoonlijkheid uit.

Net zoals McCracken de smalle, rechtopstaande, monochrome werken met hun kenmerkende glanzende oppervlakte liet leunen tegen de muur, plaatst ook Kopljar de naar boekformaat verschaalde plankwerken tegen de muren van de BOEKS kloostergaanderij. Ze nemen de wereld rondom in zich op en verhalen erover vanuit hun perspectief.

Onder de titel The Misadventures of Plank Communication Center nemen de plankwerken deze keer de vorm en de taal van ‘de comic book’ over. Ze bootsen het systeem van betekenismechanismen en codes die eigen zijn aan het medium na zonder uit hun rol te vallen. De funnies krijgen de vorm van tien aparte edities die afzonderlijk en als reeks aangekocht kunnen worden. Voor de gelegenheid werden de verhalen ook gebundeld in een gratis mee te nemen krantje.

1) Day, good flower. Happy dog Day, good flower. flower-dog, Happy flower ! Happy flower ! Happy Day, flower-flower.

Maud Gourdon stelt op donderdag 16 mei 2019 haar nieuwe publicatie A Flower is Speaking to a Dog voor in BOEKS. Ze zal het boek pagina per pagina deconstrueren in de vorm van enkele ruimtelijke ingrepen en een audiowerk.

A Flower is Speaking to a Dog is het resultaat van Gourdons fascinatie voor en studie naar DNA als een vorm waarbinnen een taal opgebouwd kan worden. De publicatie bestaat uit een set van generatieve teksten waarbij de genetische sequentie van DNA als onderliggende structuur of blauwdruk voor de personages functioneert.

Het boek vertelt het verhaal van twee personages: ‘Dog’ en ‘Flower’. Hun particuliere relatie wordt uitgediept aan de hand van geruchten, platitudes en existentiële crisissen – opsommingen, loops en herhalingen. Hun gesprekken stellen de noties van identiteit en gemeenschap, familie en genetische erfenis, liefde en geluk, cybernetica en transcendentie in vraag.

Maud Gourdon (˚1990, Frankrijk) is een beeldend kunstenaar voornamelijk werkend in het veld van tekenkunst, tekst en sculptuur. Haar werken beginnen vaak vanuit intieme verhalen en objecten die ze brengt als woordspelen, lijnenspel en andere vormen. Haar achtergrond ligt in illustratie, maar sinds een aantal jaar ligt er een steeds grotere nadruk op tekst en taal, waarbij ze tekst speels laat schipperen tussen de drie verschillende talen die haar dagelijks omringen. Gourdon is geïnteresseerd in persoonlijke lexicons, waarbij tekst en tekeningen met elkaar vermengd worden volgens een interne logica die niet noodzakelijk waarneembaar is voor buitenstaanders. In haar praktijk wordt tekst het materiaal en beginpunt om te structureren hoe ze denkt over werken in een ruimte.

1) Day, good flower. Happy dog Day, good flower. flower-dog, Happy flower ! Happy flower ! Happy Day, flower-flower.

Maud Gourdon stelt op donderdag 16 mei 2019 haar nieuwe publicatie A Flower is Speaking to a Dog voor in BOEKS. Ze zal het boek pagina per pagina deconstrueren in de vorm van enkele ruimtelijke ingrepen en een audiowerk.

A Flower is Speaking to a Dog is het resultaat van Gourdons fascinatie voor en studie naar DNA als een vorm waarbinnen een taal opgebouwd kan worden. De publicatie bestaat uit een set van generatieve teksten waarbij de genetische sequentie van DNA als onderliggende structuur of blauwdruk voor de personages functioneert.

Het boek vertelt het verhaal van twee personages: ‘Dog’ en ‘Flower’. Hun particuliere relatie wordt uitgediept aan de hand van geruchten, platitudes en existentiële crisissen – opsommingen, loops en herhalingen. Hun gesprekken stellen de noties van identiteit en gemeenschap, familie en genetische erfenis, liefde en geluk, cybernetica en transcendentie in vraag.

Maud Gourdon (˚1990, Frankrijk) is een beeldend kunstenaar voornamelijk werkend in het veld van tekenkunst, tekst en sculptuur. Haar werken beginnen vaak vanuit intieme verhalen en objecten die ze brengt als woordspelen, lijnenspel en andere vormen. Haar achtergrond ligt in illustratie, maar sinds een aantal jaar ligt er een steeds grotere nadruk op tekst en taal, waarbij ze tekst speels laat schipperen tussen de drie verschillende talen die haar dagelijks omringen. Gourdon is geïnteresseerd in persoonlijke lexicons, waarbij tekst en tekeningen met elkaar vermengd worden volgens een interne logica die niet noodzakelijk waarneembaar is voor buitenstaanders. In haar praktijk wordt tekst het materiaal en beginpunt om te structureren hoe ze denkt over werken in een ruimte.