Henry Andersen & Lars Kwakkenbos
The Reading of Pleasure, You Understand That I Am Narrating, 2026

You Understand That I am Narrating is een gedeeltelijke herdruk van het transcript van het proces tegen Gustave Flaubert uit 1857 naar aanleiding van de publicatie van Madame Bovary. Het boek werd op twee punten aangeklaagd: schending van de openbare zeden en schending van de religieuze zeden. Hoewel Flaubert uiteindelijk werd vrijgesproken, vormt het proces een opvallend document over de eerste jaren van de realistische roman. In de veroordeling van de roman, en in de verdediging ervan, zien we enkele van de eerste pogingen om de vorm van de roman te doorgronden, hier verpakt in de bredere vraag naar invloed, censuur en artistieke vrijheid.

Het boek kwam samen met studenten tot stand tijdens twee werkbezoeken: het eerste aan Montavoix, een berghut in het Juragebergte, en het tweede aan het Atelier Musée Imprimerie des Malesherbes, aan de rand van Parijs.

Een belangrijk uitgangspunt voor de reis naar Montavoix was de vraag hoe we een collectief gevoel konden delen voor de omvang, de tijd en het ritme van de eerste romans, waarbij (zoals historicus Nicholas Dames opmerkt) het lezen "zijn gedeeltelijke, tijdelijke en in de tijd beperkte karakter aanneemt". We kozen ervoor om Gustave Flauberts Madame Bovary van kaft tot kaft hardop en samen te lezen. Tussen het lezen door maakten we wandelingen en begonnen we aan het praktische werk voor de toekomstige publicatie; de omgeving en het leesritme beïnvloedden zo beiden onze manier van samenwerken. Hier werden we ontvangen door architect Wim Cuyvers, die discussies leidde, voor ons kookte en ons kennis liet maken met het landschap.

In maart reisden we naar Malesherbes, waar we de publicatie samen met kunstenaar en ontwerper Alex Balgiu op een semi-handmatige offsetpers hebben gedrukt. We werkten in lagen en drukten en bonden de reader om beurten. Elke katern van het boek bevat een vertaling van de aanklacht tegen Madame Bovary, en elke katern is voorzien van bijdragen van studenten grafisch ontwerp, beeldende kunst en illustratie. Elke bijdrage gaat op een andere manier in dialoog met de tekst van het proces; afwisselend wordt de tekst benadrukt, verdoezeld of tussen haakjes geplaatst. In elk van deze activiteiten – gezamenlijk lezen, ontwerpen, drukken en discussiëren – zien we een intensievere manier om met tekst om te gaan.