19.11.26 – 10.12.26, Pages Between Spaces, Artists books as extensions of artistic practice

Toen hij aan zijn laatste lange project Livre d’image werkte, besloot Godard dat de ideale plaats en manier om deze film te bekijken zijn eigen studio was. Inmiddels valt zijn werkplek effectief te bezoeken, maar dan overgeheveld naar Milaan in de Fondazione Prada. De film zelf blijft ook na zijn dood rond reizen en vertoond worden als installatie. Om toch de sfeer van de studio op te roepen, geurt de ruimte van de vertoning naar sigaren van zijn favoriete merk. 

In de Zwarte Zaal toont Fabrice Aragno Sentiments, Signes, Passions, een dynamische projectie van Jean-Luc Godard’s laatste film Le livre d’image (2018). Met diep respect voor zijn mentor reist Aragno de wereld rond met telkens een andere versie van de installatie. Dit keer legt hij Godards persoonlijke werkruimte vast: Et la nuit le jour. Deze is te zien in het cellarium van de Kunstenbibliotheek.

Deze selectie van werken nodigt het publiek uit om verder te gaan dan passieve contemplatie en zich juist actief te engageren, waarbij het kunstwerk pas volledig tot stand komt door de interactie van de toeschouwer. Deze kunstwerken, die hun wortels vinden in het constructivisme, de kinetische kunst en de geprogrammeerde kunst, zijn opgevat als ‘exemplaires de recherche’ die de subjectieve expressie van de kunstenaar vervangen door een rationele en experimentele methodologie. De verkenning van licht, beweging en ritme staat centraal in deze benadering, aangezien deze variabelen het statische object door zintuiglijke activering in de ruimte uitbreiden. Voortbouwend op Umberto Eco’s theorie van het Open Werk, presenteert elk project zich als een veld van oneindige waarnemingsmogelijkheden, beheerst door een dialectiek tussen toeval en programma. De fysieke verplaatsing van de bezoeker activeert het systeem van het kunstwerk en transformeert de blik in een kritische handeling. Binnen deze curatie varieert de selectie van de GRAV-groep – met de systematische rasters van François Morellet en de interactieve werken van Julio Le Parc en Francisco Sobrino – tot de driedimensionale structuren van de Belgische kunstenaar Marc Verstockt en de kleurrijke plexiglaspagina’s van Paul Ibou. We nodigen u uit om met deze pagina’s aan de slag te gaan, waarbij de gebruiker ophoudt toeschouwer te zijn en medeproducent wordt.

Alice Zitelli is een curator en onderzoeker gevestigd in België. Haar werk richt zich op tentoonstellingsgeschiedenis en naoorlogse neo-avant-gardebewegingen, met een bijzondere interesse in curatoriële praktijken als vormen van onderzoek. Ze behaalde een BA in kunstgeschiedenis en een MA in economie en management van de kunsten aan de Ca’ Foscari Universiteit in Venetië.

Samira Alirezabeigi is een in Brussel gevestigde onderzoekster. Haar onderzoek richt zich op het snijvlak tussen artistieke praktijk, wetenschap en technologie en pedagogische vormen. Ze behaalde een doctoraat in de onderwijskunde aan de KU Leuven.

Alice en Samira volgen momenteel allebei het postgraduaat curatorial studies aan KASK & Conservatorium (2025–2026).

Lotte Egtberts, Elisa Maupas, Lucie Ménard en Anna Stoppa werken sinds 2020 samen als curatorencollectief onder de naam moss. Gesterkt door de complementariteit van hun profielen (kunstenaar, wetenschapper, bemiddelaar en kunsthistoricus) en hun uiteenlopende professionele ervaringen (galeries, instellingen, door kunstenaars gerunde ruimtes in Frankrijk, België, Italië, het Verenigd Koninkrijk en Nederland), benadert moss kwetsbaarheid, wederzijdse ondersteuning en gezamenlijk leren als cultureel werk, waarbij organisch prioriteit wordt gegeven aan horizontale samenwerking met kunstenaars. Hun curatoriële praktijk wordt een speelveld voor gesprek en experiment, waar verschillende vormen van kennis en belichaming naast elkaar kunnen bestaan.

Essential Reading

Essential Reading tracht de boekencollectie van de Kunstenbibliotheek vanuit een andere blik te verrijken en te verruimen. Welke boeken zijn écht onmisbaar voor een kunstenbibliotheek? Gasten van Essential Reading verzamelen en presenteren hier de boeken die ze het waardevolst vinden in hun leven en werk.

Is script meant to be read, or meant to be seen? At what point does handwriting become a gesture, a trace on a surface rather than a vehicle of meaning?

Scriptural Abstraction explores the use of script as a visual language that moves beyond legibility. From sacred calligraphic traditions to modern and contemporary experiments, artists have long examined the tension between writing and drawing. The exhibition turns toward what might be called the shadow side of writing: the visual dimension of script that remains hidden behind its role as language, where writing abandons its communicative function and moves toward texture, movement and the abstract visual form.

This exploration takes place at a moment when writing itself is undergoing a transformation. Writing today is almost invariably produced through keyboards and digital interfaces, while the practice of handwriting continues to decline across much of the Western world. What was once a material, gestural act performed by the hand is increasingly replaced by standardized typographic forms.

Against this background, the works brought together in this selection return to writing as a physical and visual practice. The selected books present words, letters, and calligraphic signs as visual material, loosening the bond between reading and understanding. Writing shifts between script and image as letters dissolve, repeat, or distort. Script turns into pattern and language becomes image. Meaning may disappear, but significance remains.

Houda Ben Azzouz

Houda Ben Azzouz is a Brussels-based visual artist and researcher working across writing, curating, printmaking, photography, and calligraphy. Her practice explores how visual forms shape cultural narratives and how visual languages influence one another across cultures and histories. She is currently following the postgraduate Curatorial Studies at KASK & Conservatorium (2025–2026).

De tentoonstelling Sampler, gecureerd door Kasper Andreasen, is momenteel te zien in de Kunstenbibliotheek in Gent. De expo verkent het medium van het kunstenaarsboek aan de hand van een ruime selectie studentenpublicaties, afkomstig uit een recente schenking aan de bibliotheek. In drie vitrines op de bovenverdieping worden de 75 publicaties gepresenteerd. Daarnaast verschijnen de titels van 26 werken op muren, vloeren en schappen, die de ruimte omvormen tot een landschap van poëtische fragmenten.

Op twee dinsdagvoormiddagen in maart geeft Kasper Andreasen een informele rondleiding doorheen de tentoonstelling. Hij vertelt over de geselecteerde werken en over het ontstaansproces van het project, en gaat daarbij ook in op de bijhorende publicatie Sampler, ontworpen in samenwerking met alumna Aagje Vandriessche.

Iedereen is welkom — inschrijven kan via de link hieronder.

De tentoonstelling Sampler, gecureerd door Kasper Andreasen, is momenteel te zien in de Kunstenbibliotheek in Gent. De expo verkent het medium van het kunstenaarsboek aan de hand van een ruime selectie studentenpublicaties, afkomstig uit een recente schenking aan de bibliotheek. In drie vitrines op de bovenverdieping worden de 75 publicaties gepresenteerd. Daarnaast verschijnen de titels van 26 werken op muren, vloeren en schappen, die de ruimte omvormen tot een landschap van poëtische fragmenten.

Op twee dinsdagvoormiddagen in maart geeft Kasper Andreasen een informele rondleiding doorheen de tentoonstelling. Hij vertelt over de geselecteerde werken en over het ontstaansproces van het project, en gaat daarbij ook in op de bijhorende publicatie Sampler, ontworpen in samenwerking met alumna Aagje Vandriessche.

Iedereen is welkom — inschrijven kan via de link hieronder.

Beyond Brutalism and the Postwar Architecture–Sculpture Network komt voort uit een doorgedreven onderzoek van meer dan tien jaar. Het verkent hoe kunstenaars en architecten in de decennia na de Tweede Wereldoorlog de relatie tussen sculptuur, architectuur en publieke ruimte opnieuw vormgaven.In het boek wordt er verder gekeken dan Brutalisme als architectuurstijl en legt het een boeiend netwerk open van samenwerkingen, tijdschriften en experimenten die kunst opnieuw wilden verweven met het dagelijks leven—van sculpturale gebouwen tot kunstwerken verweven in de stedelijke omgeving. Tijdens deze presentatie blikt Angelique Campens terug op het maakproces van het boek en gaat ze dieper in op de naoorlogse ambitie van een synthèse des arts: de droom van een gedeelde omgeving waarin kunst, architectuur en geleefde ervaring samenkomen.

Angelique Campens is kunst- en architectuurhistorica, curator en auteur. Haar werk hertekent hoe we de raakvlakken tussen sculptuur en architectuur begrijpen, evenals de rol van monumentale publieke sculptuur en sculpturaal beton. Campens publiceerde eerder over Juliaan Lampens, Jacques Moeschal en André Bloc. Ze behaalde een doctoraat in de kunstwetenschappen aan de Universiteit Gent, doceert aan KASK & Conservatorium en is Review Editor voor Public Art Dialogue.

Het boek zal niet te koop zijn tijdens het evenement. Meer informatie over de publicatie vind je hier.

Fugitive Pages begon als een gebaar verankerd in Black History Month. Bij het onderzoeken van de kunstenaarsboekencollectie kwam een breuk aan het licht: van de bijna tweeduizend boeken konden er slechts vijf worden geïdentificeerd als werk van kunstenaars van Afrikaanse afkomst.

Wat begon als een noodzaak, werd een plek van transformatie. Met de steun van de Kunstenbibliotheek breidt 1M³ zich uit tot buiten de bestaande collectie en verwelkomt het boeken die al aanwezig zijn naast nieuwe opdrachten die bedoeld zijn om er deel van uit te maken, niet als symbolische correcties, maar als noodzakelijke gebaren.

Geleid door het gedachtegoed van Fred Moten en Stefano Harney, functioneert deze kubieke meter als een plek van vluchtige planning: een ruimte die deel uitmaakt van de academie zonder er volledig bij te horen. Zich rustig bewegend tussen de hiaten en beperkingen, cultiveert het vormen van studie, zorg en verbinding die weerstand bieden, zich uitbreiden en streven naar verbetering, werkend binnen de institutionele macht zonder erkenning te zoeken.

Binnen de ruimte fungeren deze planken als een parallel netwerk voor leren, circulatie en kenniscreatie. De boeken zijn niet stil; ze dragen gewicht, afwezigheid en de belofte van continuïteit. In het midden bevindt zich een afgemeten leegte: een plank met precies het aantal boeken dat aanvankelijk aanwezig was, waardoor een glazen plafond zichtbaar wordt en de onzichtbare barrières die de grenzen van erkenning, auteurschap en institutionele ruimte vormen, meetbaar worden.

Aan de andere kant van de vitrine komen stemmen samen – diasporisch, Afrikaans, Amerikaans, Brits, Franstalig – en gaan ze een dialoog aan. Het boek wordt een plek van circulatie, een plek waar geschiedenissen elkaar ontmoeten zonder hiërarchie.

Bezoekers worden uitgenodigd om sporen achter te laten: namen, verwijzingen, afwezigheden die nog steeds voelbaar zijn binnen de instelling. Elke notitie verwijst naar toekomstige aanwinsten, naar een aanwezigheid die nog moet komen.

Deze vitrine pretendeert niet volledig te zijn. Ze dringt aan op aandacht, op het voelbaar maken van afwezigheid, op het bouwen van een bibliotheek die luistert, verschuift en groeit in relatie – een ruimte van zorg, reflectie en collectieve mogelijkheden.

Charlotte Frenay

Charlotte Frenay is een in Brussel gevestigde onderzoeker die zich bezighoudt met alternatieve archiefpraktijken. Ze behaalde een BA in Media en Communicatie aan Goldsmiths, University of London, en voltooide later een MA in Afrikaanse Studies aan de Universiteit Gent. Momenteel volgt ze het postgraduaat Curatorial Studies aan KASK & Conservatorium voor 2025-2026.

Hoe maken we van licht een volwaardige en gelijkwaardige betekenisgever binnen een hedendaagse dramaturgie? Reflecting Light is een onderzoeksproject van verschillende lichtontwerpers die letterlijk de spots richten op het gebruik van licht in de podiumkunsten. Met de steun van KASK & Conservatorium en kunstencentrum BUDA geven ze al vier jaar lang vorm aan een discours over lichtontwerp, en trachten ze deze kennis – formeel en informeel – te delen, onder andere via fanzines en residenties.

Het project groepeert lichtontwerpers Emese Csornai, Ezra Veldhuis, Henri Emmanuel Doublier, Jan Fedinger, Jan Maertens en Tomi Humalisto - en werkte samen met Bruno Pocheron, Estelle Gautier, Ingunn Fjellang Sæther, Leticia Skrycky, Maureen Beguin, Meri Ekola, Minna Tiikkainen, Pernille Plantener Holst en Materia Leve.

Als slot van dit deel van het traject organiseert Reflecting Light in de duistere winter twee nachten met lezingen, presentaties en installaties over licht en lichtontwerp.

Reflecting Light, Kunstenbibliotheek — Gent

kunstenaars halen topics en vragen uit de verzamelde Reflecting Light-fanzines - in een programma met (collectieve) lezingen, discussie, performatieve interventies, presentatie van een nieuw platform en installaties - met Matéria Leve, Judith Dhondt, Amelia Malfait Lakhtara en de lichtontwerpers van Reflecting Light.

Geert Belpaeme is als artistiek onderzoeker verbonden aan KASK & Conservatorium, de school of arts van HOGENT en Howest. Het onderzoeksproject Reflecting Light werd gefinancierd door het Onderzoeksfonds Kunsten van HOGENT.

Inspired by Virginia Woolf’s A Room of One’s Own, this 1M³ space transforms the notion of creative space into one of collective visibility. A bookshelf is personal yet a place of prestige, carrying cultural weight and authority. Within this space, women’s voices take their place in public view. Together, they remind us that both knowledge and space must be continuously reimagined and reclaimed. In the context of a bookshelf, fiction represents the imaginative dimension of knowledge, the realm of what could be. Over time, the bookshelf shifts and reshapes itself. What is visible and what is concealed remain in constant conversation. The shelf becomes a living archive of thought, curiosity, and care. 

Eline Adriaensen is een architect gevestigd in Antwerpen en Gent. Ze behaalde een masterdiploma architectuur aan de Universiteit Antwerpen, aangevuld met een uitwisselingsprogramma aan de Umeå School of Architecture in Zweden. Momenteel volgt ze het postgraduaat curatorial studies aan KASK & Conservatorium.