09.02.26, 20:00, Merel Stolker, De Ambulanten, CARE

Disarming Design From Palestine is een onafhankelijk, non-profit designplatform en label dat tot nadenken stemmend design stimuleert, geworteld in Palestijnse ervaringen. Het is meer dan een commercieel platform: het gebruikt design om verhalen te vertellen, aannames ter discussie te stellen en aan te zetten tot reflectie op het dagelijks leven onder bezetting. De objecten – van huishoudelijke gereedschappen en textiel tot sieraden en spelletjes – dragen persoonlijke verhalen, politieke realiteiten en culturele herinneringen met zich mee.

Het project, opgericht in 2012, brengt Palestijnse en internationale ontwerpers in dialoog met ambachtslieden door middel van collectieve workshops en gedeelde productieprocessen. Deze samenwerkingen vertalen geleefde realiteiten – zoals beperkte mobiliteit, ongelijke toegang tot hulpbronnen en alledaagse vormen van veerkracht – in tastbare artefacten die wereldwijd circuleren en lokale verhalen naar nieuwe contexten brengen en versterken.

In essentie positioneert Disarming Design From Palestine design als cultureel verzet; objecten fungeren als gespreksstarters, die dominante verhalen doorbreken en aanzetten tot reflectie over macht, solidariteit en de politiek die verweven is met het dagelijks leven.

In deze lezing bespreken Annelys de Vet, grafisch ontwerper en mede-initiatiefnemer, en Ibrahim Muhtadi, architect en ontwerper geboren in Gaza, de methodologie van het project, de samenwerkingen en de rol van design als culturele en politieke praktijk.

Annelys de Vet

Annelys de Vet, PhD, is een in België gevestigde ontwerper, onderzoeker en docent wiens praktijk zich richt op langdurige, participatieve ontwerpprojecten die zich bezighouden met urgente sociale en politieke kwesties. Haar werk onderzoekt de rol van design in het publieke en politieke discours en streeft naar de ontwikkeling van methoden, structuren en instrumenten die een pluralistische samenleving ondersteunen en versterken door middel van design. Design wordt benaderd als een vorm van kritische praktijk – een praktijk die kan fungeren als instrument voor activisme en sociale verandering en die een collectieve toekomst kan herontwerpen.

De Vet is de oprichter van Subjective Editions, een uitgeverij die regio's van binnenuit in kaart brengt – aan de hand van de ervaringen en perspectieven van lokale gemeenschappen. De serie omvat onder meer de Subjective Atlas of Bosnia & Herzegovina (2025), de Subjective Atlas of Brussels (2018) en de Subjective Atlas of Palestine (2007).

Ze is ook medeoprichter van Disarming Design from Palestine, een designplatform dat tot nadenken stemmende ambachtelijke producten ontwikkelt in en met betrekking tot Palestina. Het initiatief stimuleert alternatieve verhalen die de dominante voorstellingen van het leven onder bezetting uitdagen door middel van kritisch ontwerp en internationale uitwisseling.

De Vet voltooide haar doctoraatsonderzoek aan Sint Lucas Antwerpen / ARIA in 2024, met het proefschrift Disarming Design: Politics of Participatory Practices, en is momenteel postdoctoraal onderzoeker aan de Universiteit Antwerpen.

Van 2020 tot 2022 leidde De Vet het tijdelijke masterprogramma Disarming Design aan het Sandberg Instituut in Amsterdam, een experimenteel curriculum dat ontwerppraktijken in contexten van onderdrukking onderzoekt. Eerder was ze van 2009 tot 2019 cursusdirecteur van het MA Design-programma van het instituut en momenteel geeft ze les in de masteropleiding Context: Socio-Political aan de Sint Lucas School of Arts in Antwerpen. Ze geeft regelmatig lezingen en workshops over alternatieve cartografie, kritische pedagogie en relationeel ontwerp.

Ibrahim Muhtadi

Ibrahim Muhtadi is een Palestijnse ontwerper en architect uit Gaza-stad. Hij heeft een masterdiploma in architectuur en houdt zich bezig met architectuur, product- en sieradenontwerp, kalligrafie en cultureel vakmanschap. Zijn multidisciplinaire praktijk put uit cultureel erfgoed en identiteit, waarbij hij traditionele vormen herinterpreteert tot hedendaagse uitingen.

Zijn professionele ervaring omvat langdurige samenwerking met organisaties in Gaza, zoals het Sulafa Embroidery Centre van UNRWA, en hij was hoofdontwerper bij Atfaluna Crafts, waar hij een centrale rol speelde in productontwerp, ambachtelijke productie en bedrijfsontwikkeling. Ibrahim heeft ook samengewerkt met tal van culturele instellingen en sociale initiatieven, zowel lokaal als internationaal, waarbij hij design gebruikte als instrument voor empowerment en het behoud van cultureel erfgoed.

Momenteel werkt hij vanuit zijn studio in Brussel samen met Disarming Design, waar hij bijdraagt aan productieontwikkeling, kwaliteitscontrole, communicatie en verkoopcoördinatie. Daarnaast vertegenwoordigt hij de organisatie op culturele evenementen, workshops, markten en openbare activiteiten.

Ibrahim is medevoorzitter en ontwerpadviseur van het in het Verenigd Koninkrijk gevestigde Palestinian History Tapestry, waar hij sinds 2012 een belangrijke bijdrage levert door creatieve en technische begeleiding te bieden op het gebied van borduurontwerp en grootschalige textielproductie.

Hij heeft deelgenomen aan talrijke lokale en internationale designtentoonstellingen, markten en culturele evenementen, waarbij hij Palestijns design promootte als een vorm van storytelling en culturele continuïteit. Hij is alumnus van het International Visitor Leadership Program (IVLP), VS (2016). Na de verwoesting van zijn studio in Gaza-stad in 2023 zet Ibrahim zijn professionele praktijk voort vanuit België.

Door zijn ontwerppraktijk en samenwerking met Disarming Design heeft hij bijgedragen aan de ontwikkeling en het ontwerp van verschillende producten die nu deel uitmaken van de Disarming Design-collectie.

De Atlas of Ovens is een artistiek onderzoek uitgevoerd door Clémentine Vaultier, Maximiliaan Royakkers en Ciel Grommen. Het richt zich op warmtepraktijken door de infrastructuren die deze bevatten en sturen te bestuderen en te gebruiken. Vanuit het idee dat warmte zowel een fysisch als een sociaal fenomeen is, onderzoeken we hoe ovens niet alleen functioneren als containers van fysieke energie, maar ook als relationele infrastructuren. Ovens zijn meer dan louter technische omhulsels die energieomzettingsprocessen sturen: ze stralen uit naar gemeenschappen en kunnen nieuwe vormen van sociale relaties voortbrengen.

In dit onderzoek wordt het immateriële van sociale praktijken tastbaar door het ontmoeten van bakcontexten en het transformeren van materialen. Door benaderingen te combineren die zijn gevoed door onze achtergrond in architectuur en keramiek, verzamelen we documenten en verhalen en discussiëren en speculeren we over vuur om meerdere kennis en ervaringen op het gebied van warmte en energie te verspreiden.

Ciel Grommen

Ciel Grommen is een Belgische architect-kunstenaar wiens transdisciplinaire praktijk zich bevindt op het snijvlak van architectuur, beeldende kunst en onderzoek. Ze studeerde architectuur aan de KU Leuven en behaalde een master in hedendaagse kunst aan HEAD – Genève, waar ze leerde kritische reflectie en uitwisseling te omarmen als onderdeel van artistieke ruimtelijke praktijk. Haar werk is geworteld in een diepe betrokkenheid bij contexten en gemeenschappen, vaak beginnend met het bewonen van specifieke plaatsen, deelnemen aan het lokale leven en het opbouwen van relaties met bewoners en materialen. Door middel van kaarten, constructies, installaties, evenementen en verhalen weeft Grommen nieuwe verhalen over samenleven, waarbij ze het publiek uitnodigt om opnieuw na te denken over hoe we ons verhouden tot ruimte, omgeving en elkaar.

Haar projecten verkennen vaak complexe sociale, politieke en ecologische kwesties, zoals seizoensgebondenheid en arbeid op het platteland van Europa, samenleven en migratie, en de politiek van openbare en privéruimte. In 2017 richtte ze het collectief Seasonal Neighbours op om vormen van samenleven in de Europese landbouw te onderzoeken, en ze heeft uitgebreid samengewerkt met Maximiliaan Royakkers aan langlopende onderzoeksprojecten zoals Le Paysage Ménagé, dat nieuwe manieren van bewonen van postindustriële landschappen voorstelt.

Samen met Clémentine Vaultier en Royakkers maakt Grommen deel uit van Atlas of Ovens, een lopend samenwerkingsproject rond infrastructuren voor warmte. Hoe en wat verbranden we, met wie delen we de warmte die daarbij vrijkomt? De kunstenaars onderzoeken hoe deze infrastructuren niet alleen materie kunnen transformeren, maar ook onze relaties met gemeenschappen en gebieden.

Het werk van Grommen is internationaal tentoongesteld in onder meer Artsonje Art Centre (Seoul), Live In Your Head Gallery (Genève), Z33 (Hasselt), maar ook in alledaagse omgevingen zoals openbare ruimtes en tijdelijke locaties, waardoor de grenzen tussen kunst, architectuur en geleefde ervaring vervagen.

Clémentine Vaultier

Clémentine Vaultier is een Franse kunstenaar gevestigd in Brussel, wiens transdisciplinaire praktijk een brug slaat tussen keramiek, performance, onderzoek en pedagogie. Ze studeerde af aan de master autonome vormgeving aan KASK & Conservatorium (2019), La Cambre in Keramiek (2017) en Central Saint Martins in Beeldende Kunst – contextuele praktijk (2011).

Hoewel ze is opgeleid als keramiste, richt haar werk zich op de omgeving van vuur – ze onderzoekt hoe warmte wordt gecreëerd, gedeeld en verteld als zowel een fysiek als sociaal fenomeen. Haar langetermijnonderzoek richt zich op de culturele, historische en materiële dimensies van warmte, waarbij ze verhalen verweeft door technisch, historisch en archiefmateriaal te creëren, te verzamelen en te herschikken in dialoog met anderen. Deze benadering onderzoekt warmte als een fundamentele menselijke behoefte die mensen, praktijken en gemeenschappen met elkaar verbindt.

Ze was mede-initiatiefneemster van Atlas of Ovens, een samenwerkingsproject met Ciel Grommen en Maximiliaan Royakkers, waarin warmte-infrastructuren – zoals ovens en bakrituelen – worden onderzocht als plaatsen die zowel fysieke warmte als sociale verbondenheid uitstralen.

Naast haar onderzoek bij Max en als artistiek medewerker bij Jubilee, werkt Vaultier als artistiek assistent op de afdeling keramiek van de Nationale Kunstschool La Cambre, waar ze transdisciplinaire cursussen over warmte en collectief bakken coördineert.

Maximiliaan Royakkers

Maximiliaan Royakkers (1988, BE) is een kunstenaar en architect gevestigd in Brussel. Zijn transdisciplinaire praktijk combineert artistieke, educatieve en architecturale benaderingen. Hij studeerde architectuur aan de KULeuven (2012), behaalde een master aan het Studio for Immediate Spaces van het Sandberg Instituut Amsterdam (2014) en maakte deel uit van het SPEAP-programma aan Science Po Paris (2024). In zijn praktijk onderzoekt hij sociale, politieke en ecologische relaties die zich in ruimtes ontvouwen. Zijn werk experimenteert met alternatieve vormen van samenleven en manieren om zich tot plaatsen te verhouden en ontvouwt zich door intensief veldwerk, collaboratief onderzoek en gesitueerde ruimtelijke en performatieve gebaren. Zijn werk ontwikkelt zich altijd in samenwerking met anderen: kunstenaars, lokale gemeenschappen en experts uit een breed scala van vakgebieden.

Recent werk richt zich op tijdelijke vormen van samenleven die voortkomen uit de industriële landbouw (Seasonal Neighbours), de transformatie van een voormalig kolenmijnlandschap (Le Paysage Ménagé) en onze relatie tot energie-infrastructuren (Atlas of Ovens).

Samen met Ciel Grommen heeft hij het onderzoekscollectief Seasonal Neighbours opgericht. Met Clémentine Vaultier en Grommen maakt Royakkers deel uit van Atlas of Ovens, een lopend samenwerkingsproject rond warmte-infrastructuren. Maximiliaan is lid van Jubilee, een platform voor artistiek onderzoek, en coördineert masterstudio's aan de faculteit Design Sciences van de UAntwerpen.

Zijn werken werden tentoongesteld in Bureau Europa, Jan Van Eyck Academie Maastricht, De Singel Antwerpen, Z33 Hasselt, Le Grand Hornu Mons, Beaux Arts Paris... maar verschijnen ook buiten institutionele contexten, in openbare ruimtes en in het dagelijkse leven van plaatsen.