Orbit

Het artistieke onderzoek van Tom Callemin vertrekt vanuit de vraag hoe identiteit en betekenis ontstaan binnen onze perceptie van beelden. Deze processen staan onder constante verandering nu digitale en artificiële technieken moeiteloos overtuigende werkelijkheden genereren. De fotografische beelden waarmee we dagelijks worden geconfronteerd, tonen ons steeds vaker een fictieve illusie. Vooral binnen het portret wordt een fundamentele spanning zichtbaar: achter de huid van het synthetische lichaam schuilen geen psychologie of emoties, maar louter mathematische berekeningen van data.

Vanuit deze thematiek ging Callemin aan de slag met analoge materialen zoals gips, hout, klei, schaduw en licht om nieuwe beelden te creëren die onze waarneming uitdagen. Elk beeld is, net als een spiegel, een reflectie op onze blik en op het afbeelden zelf. Wat zien we? Kunnen we het beeld geloven zoals het zich aan ons presenteert? In welke mate geven wij zelf betekenis aan wat we zien los van wat zich voor onze ogen afspeelt?

In de tentoonstelling wordt het fotografische werk van Callemin gecombineerd met een uitgebreid archief aan beeldmateriaal dat deze vraagstukken doorheen de geschiedenis en in verschillende contexten aankaart. De evoluties waarmee we vandaag worden geconfronteerd op het vlak van beeldcultuur zijn niet nieuw. Bij de komst van elk medium, zoals schilderkunst, film, sculptuur, dat ooit een technologische innovatie vormde, doken gelijkaardige vragen op over beeld, betekenis en illusie.

Een derde luik in de tentoonstelling komt voort uit de samenwerking met filmmaker Griet Teck, die het beeldende onderzoek in Callemins atelier vertaalde naar een korte film. We krijgen een inkijk in hoe details uit het atelier voor de camera een illusie vormen. Hele landschappen worden in de beslotenheid van het atelier geconstrueerd als een tweede werkelijkheid, waar de realiteit net iets anders verloopt. Zo worden de achterliggende constructies zichtbaar van de beelden die Callemin meticuleus opbouwt. Op die manier wordt duidelijk dat zijn beelden niet alleen in hun onderwerp, maar ook in hun totstandkoming een illusie in zich dragen.

Tom Callemin is als artistiek onderzoeker verbonden aan KASK & Conservatorium, de school of arts van HOGENT en Howest. Het onderzoeksproject ‘Hidden in Plain Sight’ werd gefinancierd door het Onderzoeksfonds Kunsten van HOGENT.

Op 15 januari 2026 verdedigt Tom Callemin, artistiek onderzoeker aan KASK & Conservatorium, zijn doctoraat tot het verkrijgen van de titel Doctor in de Kunsten. Mede namens de promotoren van de kandidaat, Dr. Anouk De Clercq (KASK & Conservatorium), Prof. Dr. Koenraad Jonckheere (UGent) nodigen wij u graag uit voor deze gelegenheid.

Om 15:00 start de publieke verdediging in de Zwarte Zaal op Campus Bijloke. Aansluitend bent u welkom op de receptie. De tentoonstellingDouble Reality (Research Output) is op dezelfde locatie te bezoeken, voor en na de verdediging. Gelieve uw aanwezigheid voor de publieke verdediging te bevestigen door te mailen naar tom.callemin@hogent.be.

Het artistieke onderzoek van Tom Callemin vertrekt vanuit de vraag hoe identiteit en betekenis ontstaan binnen onze perceptie van beelden. Die processen staan onder druk nu digitale en artificiële technieken steeds overtuigender illusies produceren. In het bijzonder binnen het portret wordt een spanning zichtbaar: achter de huid van het synthetische lichaam schuilt geen innerlijke wereld, maar een berekening. Wat ooit een psychologische ruimte leek, blijkt vandaag een mathematisch model.

Vanuit deze thematiek onderzoekt Callemin hoe we beelden nog kunnen begrijpen of vertrouwen. Hij werkt met analoge materialen zoals gips, hout, klei, schaduw en licht om nieuwe situaties te construeren die zich op de grens van werkelijkheid en illusie bevinden. Deze tastbare, materiële elementen vormen een tegengewicht voor digitale representaties en leggen tegelijkertijd bloot dat elk beeld – hoe overtuigend ook – een geconstrueerde werkelijkheid is.

Zijn beelden functioneren daardoor als spiegels: ze keren de blik terug naar de toeschouwer en naar het proces van betekenisverlening zelf. Wat zien we precies? Kunnen we het beeld geloven zoals het zich aandient? En in welke mate bepalen onze eigen verwachtingen, twijfels en projecties wat we waarnemen? Callemins onderzoek maakt duidelijk dat in de ontmoeting tussen beeld en waarnemer een voortdurend schuivend landschap van interpretaties ontstaat, waarin identiteit en betekenis nooit stabiele gegevens zijn, maar telkens opnieuw worden gevormd.

Het onderzoeksproject Double Reality werd gefinancierd door het Onderzoeksfonds Kunsten van HOGENT.

Praktisch

Door wegenwerken op het kruispunt Godshuizenlaan / Groot-Brittanniëlaan is het zeer moeilijk om de Louis Pasteurlaan met de auto te bereiken en te parkeren. Neem zoveel mogelijk het openbaar vervoer. Vanaf Gent Sint-Pieters kan je tram T1 of T3 nemen tot aan Bijlokehof. Hier vind je een handleiding voor het bereiken van de Bijlokesite tijdens de werken.

De meest toegankelijke route (o.a. voor rolstoelgebruikers) neem je via de ingang aan STAM, Godshuizenlaan 2.