
12.02.25, (geannuleerd) Lennart Soberon, Universal Soldier (1992) en de maakbare man
Wegens persoonlijke omstandigheden zal Lennart Soberon helaas verstek moeten geven voor de de Studiumlezing van volgende week. Deze Studium avond wordt dan ook geannuleerd, om 20:30 speelt de film wel nog steeds in het reguliere KASKcinema programma, zonder inleiding.
Studium Generale en KASKcinema slaan de handen in elkaar voor een bloemlezing over filmische lijfelijkheid. Hoewel de cinema handelt in onsterfelijkheid, zijn weinig lichamen zo succesvol voor de eeuwigheid gepreserveerd als dat van Jean-Claude Van Damme. Ooit België haar meest gewilde exportproduct deed JCVD doorheen de jaren ‘80 en ‘90 pelliculeprints smelten met de aanblik op zijn bil-, buik- en bicepsspieren. Frescowaardige gevechtsmaneuvers en ogen vol kinderlijke onschuld lieten hem met split en schouders uitsteken boven de hompen lomp vlees die de actiecinema rijk was.
Doorweekt van een techno-paranoia zoals enkel de nineties die voelden, schetst dit kleinschalige sci-fi epos het verhaal van een cyborg-soldaat op de vlucht van de overheidsinstelling die hem creëerde — alsook een norse Dolph Lundgren. Deze doorbraakfilm van genre-vakman Roland Emmerich kent hetzelfde genetische materiaal als zijn latere hits, zoals ‘Independence Day’ (1998), maar onderscheidt zich door de intiemere schaal en roodbloedige karakters. Van Damme staat hier centraal als Emmerichs hoogsteigen Vitriviusman; een lijf dat van alle kanten belicht wordt om de zaligheid van de actieanatomie tentoon te stellen.
Voorafgaand aan de film geeft filmwetenschapper en programmator Lennart Soberon een introductie over de body politics van de Amerikaanse actiecinema. In de actiefilm zijn (mannen)lichamen steeds een canvas waar verlangens, onzekerheden en vijandsbeelden van hun tijd op worden weergegeven. Aan de hand van analyse van het genre en haar geschiedenis behandelt Lennart de vleesgeworden machtsstructuren die deze iconen vertegenwoordigen.
- Lennart Soberon is onderzoeker in de filmwetenschappen (VUB) en artistiek coördinator bij KASKcinema. Zijn doctoraatsonderzoek handelde over de representatie van geweld en de constructie van vijandbeelden in Hollywoodcinema. Momenteel werkt hij aan een project rond de filmische verbeelding van landsgrenzen.
Deze lezing en filmvertoning zullen plaatsvinden in KASKcinema. De zaal is toegankelijk voor rolstoelgebruikers en een beperkt aantal plekken is voorzien in de zaal. Het toilet voor rolstoelgebruikers bevindt zich op de eerste verdieping, en is bereikbaar met een lift. Er wordt een uitgeschreven versie van de inleiding voorzien. De inleiding is in het Nederlands en de film is Engelstalig met Nederlandse ondertitels. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be.
Cloquet
Godshuizenlaan 4
9000 Gent
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingSharvin Ramjan Nooit genoegGrenzen vanuit een Queer perspectief: beklemmend of bevrijdend?
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingWalter Van Steenbrugge Schuld en boete
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingCaroline Strubbe Polaroid
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingRashif El Kaoui Oprecht kwetsbaar
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingLucas De Man Ik weet niet, dus ik ben
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingAnn Dooms & Katleen Gabriels Van melkweg tot moraal
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingSien Volders Bij ons
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingBrigitte Herremans De mens in opstand
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingBarbara Raes Cafuné
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingBarbara De Coninck De staartpen van de vuurvogel
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingAlicja Gescinska Allmensch
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingAnaïs Van Ertvelde Zorgangst
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingTessa Kerre Kunst op voorschrift
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingWarda El Kaddouri DominantieWaarom we denken wat we denken
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingWim Cuyvers Toujours Trop
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingWannes Capelle Heersers
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingMarente de MoorKarakters Deze hoedanigheid
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingMatthijs van Boxselkarakters Domheid als methode
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingJeroen Olyslaegers De Zielhouderij
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werking
Dierenmanieren, KASKcinemafilmAgendaArtistieke werkingHarige hoeven en glanzende vinnen, de show staat op punt om te beginnen.
Cinema voor de allerkleinste bioscoopbezoeker! Ouders en kinderen vanaf 4 jaar zijn welkom op deze vertoning waarin we een gevarieerde en originele reeks filmpjes presenteren.
White Dog (1982), KASKcinemafilmAgendaArtistieke werkingWanneer de jonge actrice Julie een gewonde straathond van de ondergang redt, lijkt dat het begin van een klassiek Hollywoodverhaal. Ze weet echter niet dat het beest een white dog is, afgericht door een racist om uitsluitend zwarte mensen aan te vallen. De witte herder, zacht en aanhankelijk in huis, keert na een nachtelijke ontsnapping terug met bloed aan zijn vacht. Wat volgt is geen dierendrama, maar een morele nachtmerrie in technicolor.
Doorheen zijn imposante carrière was Samuel Fuller niet schuw van moeilijke thema’s en culturele gevoeligheden. Met White Dog blaft deze enfant terrible van de New Hollywood cinema tegen het fundament van Amerika zelf. Zijn film is tegelijk pulp en parabel, kortom: een melodrama dat gromt. Julie’s zoektocht naar verlossing voor haar hond (en wie weet, voor haar land) mondt uit in een strijd tussen instinct en ideologie, gevoed door angst en onwetendheid. Jaren na diens release bijt White Dog nog minstens even diep. Een uitzinnige, schrijnend actuele fabel over hoe racisme wordt aangeleerd, overgedragen, en, misschien, wordt afgeleerd.
Deze vertoning wordt ingeleid door rabiaat filmliefhebber Tim Maerschand.
Life and Other Problems (2024), KASKcinemafilmAgendaArtistieke werkingDierennieuws uit Denemarken veroorzaakte in 2014 wereldwijd #ophef: de dierentuin in Kopenhagen had besloten hun twee jaar oude giraf Marius te doden, omdat hij overtollig was voor hun voortplantingsprogramma. Zijn sterven vormt het startpunt voor Life and Other Problems, de nieuwste film van de Deense filmmaker Max Kestner. Vanuit deze gebeurtenis ontvouwt zich een filosofische en speelse zoektocht naar de grote vragen van het leven: Bestaat bewustzijn echt? En weten de bomen van mijn bestaan, zoals ik weet van dat van hen?
Met zijn kenmerkend eigenzinnige stijl reist Kestner de wereld rond, van laboratoria tot oerbossen, op zoek naar antwoorden bij dierenartsen, fysici, zoo-uitbaters en filantropische miljardairs. Onderweg ontdekken we hoe alles met elkaar verbonden is, van cellen tot mensen, van aarde tot universum. Wat een zwaarmoedig essay had kunnen worden, wordt bij Kestner een lichtvoetig, nieuwsgierig avontuur vol humor en verwondering dat zich ergens situeert tussen John Berger en John Wilson.
Deze vertoning wordt voorafgegaan door de kortfilm Praten met Olifanten (2025) van Juul Schöpping.
Teenage Mutant Ninja Turtles (1990), KASKcinemafilmAgendaArtistieke werkingCowabunga! We sluiten onze themamaand af met cinema’s meest geliefde gedrochten. Als huisdier doorgespoeld en gedrenkt in radioactief slijk, komen de baby-schildpadden Leonardo, Donatello, Michelangelo en Raphael onder de voogdij te staan van sensei Splinter – een levensgrote rat die zichzelf in de riolen heeft omgeschoold tot meester in Oosterse krijgskunsten. Het viertal mag dan wel de naam dragen van renaissance-kunstenaars, hun attitude is die van losgeslagen hangjongeren. Al skatend, pizza-slurpend en beatboxend schuimt dit septische superheldenteam New York af om misdaad te bestrijden. Wanneer de mysterieuze Foot Clan ten tonele verschijnt worden de Turtles verplicht om uit hun schulp te kruipen en de stad te redden van de sinistere Shredder.
Teenage Mutant Ninja Turtles (TMNT) was de definitieve 80s animatiereeks die als kleurrijke cocktail geldt van alles dat destijds als cool beschouwd werd. Na lang zeuren bij ieders moeder kwam het eindelijk tot een langspeelfilm. Hoewel menig studio exec geloofde dat de film tot de beerput gedoemd was, werd TMNT de grootste blockbuster van begin de jaren 90. Animatronicslegende Jim Henson ontwierp de robotisch bestuurbare schildpadpakken. Reboot na reboot toont hoe deze reptielhelden ooze-achtig doordruppelen naar het heden, maar niets is beter dan het origineel. Turtle Power, inderdaad.
Albina Fetahaj, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingDebatten over migratie lopen vaak vast in dezelfde tegenstelling: óf je bent voor open grenzen, óf je wilt Europa veranderen in een fort. Maar wat als we weigeren om ons te laten opsluiten in dat keurslijf? In deze lezing breekt Albina Fetahaj de huidige denkkaders open. Dit begint met de simpele, maar nooit gestelde, vraag: “Wat is een grens?”. Wie deze vraag serieus neemt, zet zich schrap voor een hele ontdekkingstocht. Want al snel wordt duidelijk dat grenzen meer zijn dan droge lijnen op een dode kaart. Het zijn machtsmechanismen. Door zich te mengen met onder andere ras, klasse en gender bepalen grenzen wie welkom is en wie niet, wie zich ergens thuis mag voelen en wie wordt uitgesloten of verdreven.
Fetahaj daagt ons uit om die orde open te breken en het ondenkbare, een wereld zonder grenzen, denkbaar te maken. Haar pleidooi gaat verder dan het louter wegdenken van grenzen: het is een uitnodiging om de wereldorde zelf opnieuw te verbeelden en samen te zoeken naar een rechtvaardiger toekomst – voor iedereen.
Na de lezing gaat Albina in gesprek met postdoctoraal onderzoeker Natan De Coster. Getting the Voice Out, een collectief dat verhalen verzamelt van personen in de gesloten centra van België, brengt getuigenissen.
- Albina Fetahaj studeerde Conflict and Development Studies en Gender en Diversiteit aan de Universiteit Gent. In 2024 verscheen haar debuut ‘Grenskolonialisme’ bij EPO Uitgeverij. In haar werk bestudeert ze grenzen en migratie vanuit een dekoloniaal perspectief, met bijzondere aandacht voor antikoloniaal verzet. Ze is van Kosovaars-Albanese afkomst.
- Natan De Coster is postdoctoraal onderzoeker aan de UGent waar hij onderzoek verricht naar ras- en klassedynamieken in Zuid-Afrika. Hij behaalde zijn doctoraat in de politieke wetenschappen met een historisch-etnografisch werk over een ‘witte’ arbeidersbuurt in Kaapstad waar ondanks de apartheidspolitiek over de kleurlijn heen geleefd werd. Zijn interesse gaat uit naar de manier waarop grote structuren als kolonialisme en apartheid ervaren worden door gewone mensen. Hij werkt momenteel aan een boek gebaseerd op zijn doctoraatsonderzoek. Natan behaalde een master in de wijsbegeerte aan de KU Leuven en een bijkomende master in Conflict en Ontwikkelingsstudies aan de UGent.
- Getting the Voice Out is een collectief gebaseerd in Brussel, dat getuigenissen verzamelt van personen in de gesloten centra van België. België telt voorlopig zes van zulke centra, waar mensen vanwege administratieve redenen opgesloten worden in afwachting van hun uitzetting. Er is vrijwel geen toegang tot informatie over de gesloten centra en wat er daarbinnen juist gebeurt. De website gettingthevoiceout.org werd opgesteld in samenwerking met het No Border netwerk om de stem van de gedetineerden en de omstandigheden waarin ze worden vastgehouden en uitgezet publiek te maken. Het collectief ondersteunt ook iedere vorm van individuele en collectieve strijd van de gedetineerden. Met “strijd” bedoelen ze elke vorm van verzet tegen opsluiting en dreigingen tot uitzetting. Ze zijn geen voorstanders van principiële geweldloosheid en ondersteunen alle vormen van verzet tegen deze gevangenissen. Ze geloven ook dat overleven in een gesloten centrum een daad op zich is die een vorm van verzet vereist. Getting the Voice Out eist het einde van de gesloten centra, de gevangenissen en alle andere vormen van opsluiting.
Deze lezing zal plaatsvinden in MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.
Lennart Soberon, Studium Generale, KASKcinemalezingAgendaArtistieke werkingTraversées (Mahmoud Ben Mahmoud, 1983, België-Frankrijk-Tunesië, 91’).
Om 18:00 is er een screening voor studenten, om 20:30 een tweede screening voor het breed publiek, zonder lezing. De tickets voor de eerste screening kan je hier terugvinden, de tickets voor de screening om 20:30 komen online in januari.
Alle hens aan dek, KASKcinema en Studium Generale zijn scheepsgenoten voor deze bijzondere vertoning van Traversées. Op Oudejaarsavond 1980 maakt de Tunesische Youssef een tocht met de veerboot van Oostende naar Dover. Wanneer hij te midden van het Engelse kanaal het nieuwe jaar ingaat, komt zijn visa echter te verlopen. Overgeleverd aan de administratieve onwrikbaarheid van natiestaten komt hij voor een onmogelijke situatie te staan. Zonder geldig paspoort wordt hij zowel door de Britse als Belgische grenswacht het afstappen geweigerd en is hij gedoemd om tussen beide naties te blijven ronddobberen.
Deze lang verloren gewaande filmparel van Tunesisch filmmaker Mahmoud Ben Mahmoud is een van de Belgische filmgeschiedenis haar meer excentrieke schatten. Met Kafkaiaanse kwinkslagen en psychologische gevoeligheid weet Mahmoud de absurditeiten van landsgrenzen in vraag te stellen. Het resultaat is een poëtische parabel die 30 jaar later ook profetische doemdroom blijkt. Terwijl Youssef zijn ontsnapping beraamt, loert de dreiging van rechtse nationalisten op het binnenland en worden de muren van fort europa verder bewapend. Grenzen lijken zich zo langzaam te vermenigvuldigen tot bijna metafysische proporties.
Voorafgaand aan deze vertoning geeft filmwetenschapper Lennart Soberon een inleiding over de verbeelding van grenslandschappen. Hoewel we klassieke grensiconografie zoals controleposten en hekkens makkelijk herkennen, worden moderne borderscapes gekenmerkt door hun ondoorzichtige karakter. Om staatsgeweld te identificeren moeten we ook oog hebben voor de administratieve, digitale en emotionele barrières via welke macht zich reproduceert.
- Lennart Soberon is onderzoeker in de filmwetenschappen (VUB) en artistiek coördinator bij KASKcinema. Als deel van het Reel Borders project werkt hij rond de filmische verbeelding van landsgrenzen.
Deze lezing en filmvertoning zullen plaatsvinden in KASKcinema. Er zijn werken gaande in de straat bij KASKcinema, maar het is mogelijk om tot net voor de ingang bij Godshuizenlaan 4 te rijden. De zaal is toegankelijk voor rolstoelgebruikers en een beperkt aantal plekken is voorzien in de zaal. Het toilet voor rolstoelgebruikers bevindt zich op de eerste verdieping, en is bereikbaar met een lift (90cm breed, 1m35 diep). Er is een ander toilet beschikbaar wat verder in de gang voorbij het KASKcafe, voor wie gebruik maakt van een bredere rolstoel. Er wordt een uitgeschreven versie van de inleiding voorzien. De inleiding is in het Nederlands. De film zelf is in verschillende talen en ondertiteld in het Engels. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be.
Lisette Ma Neza, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingTickets zijn beschikbaar via de website van VIERNULVIER. Studenten en personeel van HOGENT, UGent, Artevelde Hogeschool, KASK & Conservatorium kunnen een mail sturen naar helena.verheye@hogent.be met een foto van hun personeels- of studentenkaart om een kortingscode te ontvangen voor een gratis ticket.
“Onvertaalbaar” is de intieme zoektocht van Lisette Ma Neza naar een eigen taal. Zelf groeide ze op in een meertalige omgeving, en ontdekte ze dat geen enkele taal volledig is. Via onvertaalbare woorden, herinneringen en ontmoetingen verkent ze hoe taalgrenzen zowel botsen als in elkaar overvloeien, en hoe meertaligheid zowel kwetsbaar als verrijkend kan zijn.
“Er zijn weinig mensen die met woorden zo kunnen raken, dat het lijkt alsof ze je zowel een spiegel voorhouden als een raam naar hun magische innerlijke wereld openzwaaien. Lisette doet dat telkens weer, en ik ben dankbaar haar te mogen lezen en van haar te kunnen leren.” – Dalilla Hermans, auteur en theatermaker
Lisette leest voor en theatermaakster Aminata Demba gaat met haar in gesprek. Nadien kan je het boek kopen aan de boekenstand en sluiten we af met een drankje en muziek. Onvertaalbaar van Lisette Ma Neza is een publicatie in de reeks Karakters, essays over filosofie en cultuurkritiek in zakformaat. De Karakters zijn een samenwerking van Studium Generale, Academia Press, deBuren en rekto:verso.
- Lisette Ma Neza groeide op in Nederland in het Frans, Engels, Nederlands en Kinyarwandees. Voor haar studies audiovisuele kunsten aan de LUCA School of Arts trok ze naar Brussel, en daar woont ze nog steeds. Vandaag is ze bekroond slamdichter, officieel stadsdichter van Brussel, en geeft ze workshops poëzie in het Paleis in Antwerpen en aan de Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS).
- Aminata Demba is actrice, presentatrice, moderator en artistiek teamlid bij theatergezelschap Laika vzw. Ze was de voorbije jaren maker en speler in verschillende theatervoorstellingen bij o.a. NT Gent en KVS. Naast haar acteursbestaan is de bezielster van RepresentBelgium, een initiatief om onze beeldcultuur in de audiovisuele sector inclusiever te maken voor ondervertegenwoordigde groepen. Daarnaast geeft ze lezingen voor filmstudenten rond het thema en/of wordt ze gevraagd als spreker of moderator.
- Graziela Dekeyser is als Assistant Professor verbonden aan de onderzoekgroep Educatie, Cultuur en Samenleving van de KU Leuven. Haar onderzoeksexpertise situeert zich op het snijvlak van meertaligheid, emoties en onderwijsongelijkheid.Ze zal zich in de komende jaren specifiek toeleggen op hoe actuele pedagogische vraagstukken en nieuwe schoolconcepten in het basisonderwijs kunnen bijdragen aan pedagogisch beleid in een diversifiërend onderwijslandschap. Graziela zet ook sterk in op een nauwe samenwerking met het onderwijsveld, o.a. via haar voorzitterschap van het LOP Basisonderwijs Antwerpen.
De Balzaal is toegankelijk voor rolstoelgebruikers. De lift aan het onthaal brengt je naar de juiste verdieping. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be
Margrit Shildrick, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingDeze lezing maakt deel uit van de Dag van de Filosofie. Tickets zijn vanaf 10 februari verkrijgbaar via www.dagvandefilosofie.be
Monsters en het monsterlijke hebben altijd tegenstrijdige reacties van fascinatie en angst opgeroepen. De grenzen tussen het menselijke en het monsterlijke zijn gevaarlijk poreus en de manier waarop deze grenzen worden getrokken, bepaalt wie we zijn en hoe we het normale (lichaam) definiëren. Een gevoel van ontologische, epistemologische en ethische onzekerheid en verwarring dat kan uitmonden in regelrechte afschuw over het onvermogen van de mens om een schijnbaar bedreigende materialiteit te beheersen, of in een beweging naar alternatieve en meer hoopvolle manieren van worden.
Het is niet overdreven om te zeggen dat de representatie van het monsterlijke/het abnormaal belichaamde/het vreemde doorsijpelt en stroomt in zowel materiële, politieke, filosofische, artistieke als biowetenschappelijke verbeeldingen. De overdaad aan lichamelijkheid die belooft conventionele verwachtingen en grenzen op productieve wijze te overschrijden, kan zowel wetenschappelijk als leuk zijn, en kan onder veelbelovende omstandigheden een herwaardering betekenen van wat tot nu toe als de uitgesloten ander werd beschouwd.
Na de lezing gaat Margrit Shildrick in gesprek met professor ethiek en morele filosofie Seppe Segers. Deze middag is een samenwerking tussen de Dag van de Filosofie, de Universiteit Gent en Studium Generale Gent.
- Margrit Shildrick is gastprofessor Gender en Kennisproductie aan de Universiteit van Stockholm en werkt voornamelijk op het gebied van biofilosofie. Haar projecten omvatten een voortdurende samenwerking met Queer Death Studies, uitstapjes naar bio-kunst en de posthumanistische implicaties daarvan, en een heroverweging van het concept van het geschenk als veel meer dan alleen maar uitwisseling. Haar boeken zijn onder meer Leaky Bodies and Boundaries (1997), Embodying the Monster: Encounters with the Vulnerable Self (2002), Dangerous Discourses: Subjectivity, Sexuality and Disability (2009) en Visceral Prostheses: Somatechnics and Posthuman Embodiment (2023).
- Seppe Segers is hoogleraar ethiek en moraalwetenschap aan het Departement Filosofie en Moraalwetenschap van de Universiteit Gent. Hij doceert ethiek, moraalwetenschap en feministische kritiek, waarbij hij de open betekenis van ‘moraliteit’, de relaties tussen beschrijving en voorschrift, en tussen morele waarde en niet-morele waarde (als zoiets bestaat) onderzoekt. Het merendeel van zijn gepubliceerde werk gaat over toegepaste ethiek.
Deze lezing en nagesprek vinden plaats in het Engels in de Zwarte Zaal van KASK & Conservatorium. De Zwarte Zaal bevindt zich op de begane grond en is toegankelijk voor rolstoelgebruikers. Er is ook een toegankelijk toilet in de gang van KASKcafé. Als u een rolstoel gebruikt, ga dan via de ingang van KASKcinema in plaats van de ingang aan de Louis Pasteurlaan. Er zijn werken in de straat van KASKcinema, maar het is mogelijk om langs de ingang aan de Godshuizenlaan 4 te komen. Er wordt gezorgd voor een vertaling in Vlaamse gebarentaal. Als je nog vragen hebt over de toegankelijkheid, neem dan contact op met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.beVia de gang langs KASKcinema kunnen ze zo naar de Zwarte Zaal geraken. Het rolstoeltoegankelijk toilet bevindt zich dan in de gang van KASKcafé.
Norbert Peeters, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingDe Britse bioloog Charles Elton wordt vaak gezien als de grondlegger van het onderzoek naar dieren en planten die nieuwe gebieden bezetten. Zijn boek “The Ecology of Invasions by Animals and Plants” uit 1958 geldt daarbij als het officiële startschot. Maar natuuronderzoekers hadden al veel eerder oog voor levensvormen die zich vestigen op vreemde bodem.
Al in de achttiende eeuw ziet de beroemde Zweedse geleerde Carolus Linnaeus dat exotische planten zich soms op eigen houtje verspreiden en wortel schieten in de vrije natuur. Hij is de eerste die in kaart brengt hoe deze nieuwkomers zich over de wereld verspreiden. Vooral de mens speelt daarbij een sleutelrol. In tegenstelling tot vandaag ziet Linnaeus deze succesvolle exoten niet als bedreiging, maar als een verrijking van de inheemse natuur.
Het is niemand minder dan Charles Darwin die als eerste een succesvolle exoot bestempelt als ‘invasief’. Tijdens zijn reis met het schip de Beagle zag hij op de pampa’s van Zuid-Amerika hoe een Europese tuinplant zich snel uitbreidde en typische pampaplanten verdrong. Niet lang daarna wordt Europa getroffen door zijn eerste echte planteninvasie: een ogenschijnlijk onschuldige waterplant uit Noord-Amerika houdt wetenschap, politiek en pers in de ban.
In deze lezing vertelt botanisch filosoof Norbert Peeters meer over deze vergeten voorgeschiedenis van het denken over planten die zich in nieuwe gebieden vestigen. Hij baseert zich daarbij op zijn recente promotieonderzoek. Na de lezing gaat Norbert Peeters in gesprek met Tim Adriaens, landschapsecoloog gespecialiseerd in invasieve soorten. Helen Weeres, Saïda Ragas en Malika Soudani voorzien literaire en filmische interventies over het exoot-zijn.
- Norbert Peeters is botanisch filosoof, schrijver en universitair docent Filosofie aan Wageningen University & Research. Peeters studeerde Archeologie en Filosofie. Aan de Universiteit Leiden schrijft hij een dissertatie over de begripsgeschiedenis van invasie-ecologie, waarbij hij schrijft over de vroegste ontwikkeling van het denken over invasieve planten. Als botanisch filosoof houdt hij zich bezig met de bijzondere wereld van planten. In navolging van Darwin’s visie op het plantenrijk, betoogt Peeters een andere manier van kijken naar en beschrijven van planten. In 2016 debuteerde hij met Botanische revolutie: de plantenleer van Charles Darwin. Vervolgens schreef hij onder meer Rumphius’ Kruidboek: verhalen uit de Ambonese flora (2020) en Wildernis-vernis: Een filosoof in het Vondelpark (2021). In 2023 verscheen, mede onder zijn redactie, de heruitgave van Flora Batava: de wilde planten van Nederland.
- Helen Weeres heeft een achtergrond in poëzie, literaire en culturele analyse, genderstudies, en werkt in de (onderzoekende) kunsten samen met regeneratieve boeren, wetenschappers en andere kunstenaars. Helen’s praktijk wordt gevoed door poëzie en een fascinatie voor artefacten en instrumenten die regeneratieve interacties tussen de mens en een breder ecosysteem inspireren. Thema’s als mens-inclusieve ecosystemen, verdwenen (heidense) rituelen en folklore, queer ecologie en mens-bodem relaties staan veelal centraal in Helen’s zinnenprikkelende gedichten, performances, installaties en (inter)actieve bijeenkomsten. Helen is medeorganisator en coördinator van Queer miQ, een ‘open’ podium dat FLINTAQ* mensen op podia uitnodigt om de microfoon te ‘queeren’. In 2025-2026 ontwikkelt Helen nieuw literair werk buiten het boek in samenwerking met TILT, mede mogelijk gemaakt door het Letterenfonds.
- Saïda Ragas is illustrator en stripper. Haar werk is gebaseerd op haar idealistische, seks-positieve en feministische ideeën. Middels speels en kleurrijk beeld deelt ze persoonlijke ervaringen, maatschappelijke voetnoten en droombeelden. In 2024 was Saïda finalist van de jaarlijkse illustratiewedstrijd De Stoute Stift van deBuren. Saïda maakt samen met Kato Kagenaar deel uit van het sekspositieve kunstcollectief HALFNAAKT.
- Malika Soudani is auteur en vakdocent creatief schrijven in het basis- en voortgezet onderwijs in Nederland. In 2021 studeerde ze af in Creative Writing aan ArtEZ Arnhem met de poëziebundel Waar ik een slaapkamer heb gehad. Ze liep stage bij productiehuis SLAA en werkte als PR-assistent voor Read My World. In de zomer van 2019 nam Malika deel aan de jaarlijkse schrijfresidentie van deBuren in Parijs. Malika organiseert schrijfworkshops en -cursussen rondom thema’s zoals spiritualiteit, seksualiteit en (solo)intimiteit. Ze draagt haar werk voor op diverse podia en neemt graag deel aan een tafelgesprek over maatschappelijke onderwerpen. In de zomer is ze een van de workshopmedewerkers schrijven op Buitenkunst, waar ze ook werkzaam is als kok.
- Tim Adriaens begon in 2000 als landschapsecoloog op het Instituut voor Natuurbehoud en werkte er op gebiedsvisies en ecologische netwerken. Daarna startte hij op het instituut een werking op rond invasieve soorten. Hij coördineert het onderzoek op invasieve soorten en is erg actief in internationale projecten rond duurzame bestrijding, het opzetten van surveillance en waarschuwingssystemen, burgerwetenschap, horizon scanning en risicoanalyse, onderzoek naar impact en human dimensions onderzoek van biologische invasies. Hij heeft veel internationale projecten in zijn portfolio, zoals LIFE, Interreg en Horizon projecten, evenals opdrachten voor de Europese Commissie en het IUCN. Sinds 2024 maakt Tim deel uit van het managementteam van het INBO. Hij heeft de teams Soortendiversiteit, Open Science lab for biodiversity, Faunabeheer en Invasieve soorten onder zijn vleugels. Tim is heel erg aanwezig in het maatschappelijk debat rond invasieve soorten en hun beheer. Hij geeft vaak duiding in de media rond invasieve soorten zoals wasbeer, Aziatische hoornaar, Afrikaanse klauwkikker en planteninvasies, en hun impact op het natuurbehoud en -beheer.
Deze lezing vindt plaats in de Plantentuin van het GUM, meer toegankelijkheidsinformatie over de zaal is terug te vinden op hun website. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen gesteld worden aan het onthaal
Nocturnes (2024), KASKcinemafilmAgendaArtistieke werkingIn het noordoosten van India, aan de grens met Bhutan, hangen wetenschapper Mansi en haar assistent Bicki, leden van de lokale Bugungemeenschap, elke nacht een wit laken op tussen de bomen. Onder het felle licht verzamelen zich langzaam honderden nachtvlinders, die neerstrijken op het ruitpatroon van het doek. Ze observeren, fotograferen en meten. Nocturnes voert ons diep het weelderige Himalayawoud in, waar de vleugelslag van vlinders als adem klinkt, regen galmt als een zacht gebrom, en onderzoek een vorm van meditatie wordt.
Regisseurs Anirban Dutta en Anupama Srinivasan vermijden uitleg of commentaar. Hun camera kijkt vanop afstand, alsof deze ook veldonderzoek doet naar de relatie tussen mens, natuur en het verlangen om te begrijpen. Nocturnes kiest voor een meditatieve, bijna obsessieve focus op het onderzoeksproces, gezien door de ogen van ervaren vlinderkundigen. Dat levert een betoverende ervaring op die ervoor zorgt dat de boodschap van de film niet eerst wordt begrepen, maar diep vanbinnen wordt gevoeld. Een zintuiglijke en bezinnende natuurervaring, waarin wetenschap poëzie wordt en elke fladdering vragen oproept over de globale ecologie.
Deze vertoning wordt voorafgegaan door de kortfilm Oh, Look! (2024) van Leon Decock.
The Rider (2017), KASKcinemafilmAgendaArtistieke werkingNa onder meer kostuumdesign en locationscouting onder handen te hebben genomen, zetten we onze reeks over miskende en onbeminde takken van het filmberoep naarstig verder. Onder de noemer Screencrafts geven we minder gekende ambachtslieden achter de grootste producties in België hun rechtvaardige portie roem. Ditmaal laten we onze interesse onbeteugeld met een reeks animal handlers die de geheimen van hun métiers toelichten. Maité Thijssen (Castingtails), Wendy Van de Gulderij (Kennel Van de Gulderij) en Dietrich Verzele (Zafara) transformeren dagelijkse honden, katten, koeien, paarden, spinnen en ander veelpotig talent tot ware filmsterren. Hier brengen ze hun professionele en persoonlijke ervaringen binnen het werkveld tot een veelzijdig overzicht van een van de cinema’s vergeten beroepen.
Een gezellig panelpraatje wordt opgevolgd met een vertoning van The Rider. Voordat ze met Oscars overladen werd voor Nomadland (2020), maakte Chloé Zhao deze fijngevoelige cowboyfilm over een rodeorijder die niet meer in het zadel durft. Zhao baseerde zich voor het verhaal op het leven van paardentrainer Brady Jandreau, die hier de hoofdrol vertolkt. Met oogstrelend mooie cinematografie en vleesgeworden personages levert The Rider een tedere reflectie over mannelijkheid, de Amerikaanse psyche en de ambiguïteiten in mens-dier relaties. Tevens een fijn uitje naar het begin van Zhao’s oeuvre alvorens haar nieuwste film, Hamnet (2025), van stal mag in de Belgische zalen.
Vittorio De Seta, Rosa Butsi, KASKcinemafilmconcertAgendaArtistieke werkingHoewel de Italiaanse cinema geen tekort heeft aan iconen, is Vittorio de Seta een vreemde eend in de bijt. Vanuit zijn opleiding tot antropoloog wijdde de Seta zijn leven aan het in beeld brengen van verdwijnende volksgewoonten. Jarenlang dwaalde hij rond in de uithoeken van Sicilië, Sardinië en Calabrië om te documenteren hoe onder andere boeren, herders en vissers hun levens veranderden in het licht van de naoorlogse modernisering. Deze observaties zouden hem brengen tot het monumentale Banditi a Orgosolo (1961), dat zijn carrière als filmmaker en scenarist lanceerde.
In de jaren 50 maakte hij echter ook een resem documentairefilms die zijn onderzoek wisten te distilleren tot bloedmooi beeldmateriaal. Muzikante Roos Denayer (Rosa Butsi) brengt met haar kenmerkend gevoelige chemie van pop, jazz en folk enkele van de Seta’s vroege films tot leven. Even lyrisch als didactisch, zijn deze korte docu’s dichterlijke odes aan de relatie van de mens tot haar omgeving en de dierenwereld. In The Age of The Swordfish (1955) en Orgosolo’s Shepherds (1958) wordt het werkritme van herders en vissers onder handen genomen, terwijl The Golden Parable (1955), A Day in Barbagia (1958) en The Forgotten (1959) het mensenlijf in een spiraal van werk, rust en genot tentoonstellen.
Met live-begeleiding van muzikante Rosa Butsi featuring Marie Cocriamont.
(Ver)vreemde Vogels, KASKcinemafilmAgendaArtistieke werkingKoekoek! KASKcinema spreidt de vleugels tijdens deze winterreis langs veelstemmige kortfilms. Fladderend voorbij verschillende stijlen en genres, vullen deze makers ons cinema-nest met bonte veren en felle kleuren. Zodoende brengen we hulde aan de dierlijke ongrijpbaarheid en toont deze diversiteit dat elke vogel zingt zoals die gebekt is.
Uitvliegen doen we met Icarus, Come (2024), waarin KASK & Conservatorium-alumnus Ziya Lemin zich ontfermt over een verdwaalde vogel. In het vederlichte Ray’s Birds (2010) brengt Deborah Stratman een bezoekje aan Britse vogelverzamelaar Ray Lowden. The Great Silence (2014) verfilmt een kortverhaal van sci-fi meester Ted Chiang over de communicatie tussen mens en papegaai. La Perra (2023) zet de kraanvogel in als metafoor voor een queer coming of age. Omdat kleiduiven zijn overschat, geven we vervolgens het podium aan plasticine pinguïn Pingu in Pingu’s Parents Have No Time (1993). Met Those that Desire (2018) duikt Elena López Riera in de machowereld van het duivenracen. Afsluiten doen we met Stan Brakhages luchtstrelingen Birds of Paradise (1999) alvorens Birdsong (2023) van Anouk de Clercq als zwanenzang te nemen.
Deze avond wordt begeleid door kunstenaar en Denderdierkundige Claire Stragier.
The Pied Piper (1986), KASKcinemafilmAgendaArtistieke werkingDe zon stijgt traag boven Hamelen terwijl ondergronds een raderwerk begint te draaien. Wat lijkt op een levendig stadje, verandert al snel in een spiegel van menselijke gierigheid. De rijke burgers sluiten zich op in hun eigen hebzucht, tot de stad bezwijkt onder haar stank van overvloed en een meedogenloze zwerm ratten aantrekt. Dan verschijnt een vreemdeling met een fluit, ingehuurd om de plaag te verdrijven, maar zijn melodie trekt meer dan enkel knaagdieren aan. Wanneer Hamelen zijn belofte breekt, keert de muziek zich tegen haar bewoners.
The Pied Piper is Jirí Barta’s visionaire hervertelling van de Duitse legende, gevoed door Viktor Dyks sombere novelle Krysarˇ uit 1911. In dit expressionistische animatiesprookje smelten hout, metaal en huid samen tot een duister tableau. De ratten, gefilmd in flitsen van live-action, lijken levendiger dan de mensen zelf. In hun onverstaanbare Germaanse dialect klinken de inwoners als poppen van vlees en schuld. The Pied Piper is een waarschuwende houtsnede over hebzucht, verraad en de prijs van menselijk verlangen.
Deze film wordt voorafgegaan door de kortfilm Historia Naturae, Suita (1967) van Jan Švankmajer.
Max, Mon Amour (1986), KASKcinemafilmAgendaArtistieke werkingAll men are trash, date een chimpansee! In Parijs leven Margaret en Peter het soort keurig, glanzend leven dat alleen kan ontsporen door iets volstrekt ongerijmds. En dat doet het ook: Margaret blijkt een relatie te hebben met een chimpansee, Max. Het stel zou smoorverliefd zijn en Margaret weet Peter ervan te overtuigen haar toe te staan het gevoelige maar gevaarlijke beest mee naar huis te nemen.
Het is bijna onmogelijk om te achterhalen wanneer regisseur Nagisa Ôshima serieus is, wanneer hij ironisch is, wanneer hij een metaforisch punt probeert te maken over evolutie, of wanneer hij commentaar levert op de toestand van de hedendaagse aristocratische Europese samenleving. In Max, Mon Amour serveert hij waanzin met een dodelijke ernst die het absurde laat glijden in het alledaagse, en precies daar wordt het onweerstaanbaar grappig.
De sobere, ongeforceerde manier waarop de vaak buitensporige gebeurtenissen worden gebracht doen denken aan Luis Buñuel, vriend van de crew. Charlotte Rampling slaagt er verder in om als Margaret haar brandende liefde voor Max te evoceren met bloedserieuze uitdrukking. Het resultaat is een strak geserveerd kamerstuk, waarin het onmogelijke met porseleinen beleefdheid wordt onthaald.
Deze vertoning wordt ingeleid door filmmaakster Nina de Vroome.
On Becoming a Guinea Fowl (2024), KASKcinemafilmAgendaArtistieke werkingWanneer Shula, na lange tijd terug in Zambia, het levenloze lichaam van haar oom vindt, zet ze onbedoeld een machinerie van rouw en geheimhouding in beweging. Wat volgt is een koortsachtig drama, waarin elke handeling geladen raakt met alles wat niet gezegd mag worden. Terwijl het lichaam wordt gewassen, zwelt onder alles een onuitgesproken waarheid die niet langer stil gehouden kan worden. Fluisteringen verschansen zich in achterkamers terwijl geruchten als tocht door de muren trekken.
Regisseuse Rungano Nyoni serveert haar satire met een droogte die haast ritmisch galmt in een doolhof van schaamte, traditie en ontkenning. De titulaire guinea fowl, een parelhoen, is een vogel die luid alarm slaat wanneer gevaar nadert. Waar de familie zich verschuilt achter conventie, reageert de parelhoen instinctief en zonder schaamte.
Het resultaat is een scherp, melancholisch en onverwacht humoristisch portret van een gemeenschap die liever wegkijkt, tot de vogel haar het zwijgen openbreekt.
Kedi (2016), KASKcinemafilmAgendaArtistieke werkingLik je vacht en maak je klaar voor aaitjes, Kinoautomat trakteert je op een documentaire om van te spinnen.
Kedi is een harige stadssymfonie die lof zingt van Istanbul en haar vele straatkatten. Zonnend aan de Bosporus of bedelend om restjes bij plaatselijke theehuizen staan deze nobele wezens in symbiose met het weefsel van de grootstad. Zijn het de mensen die zich ontfermen over katten, of misschien eerder andersom? Regisseuze Ceyda Torun volgt in uitgepuurde observationele stijl zowel twee- als viervoeters in hun routines en onderlinge interacties. Haar aandacht voor dierlijke details zorgt ervoor dat het geheel een Youtube-kattenmontage weet te overstijgen en zekere nuances rond de menselijke relatie tot (huis)dieren bij het nekvel vat.
Onze gastspreekster van dienst laat de kat uit de zak met een toelichting over huisdieren en hun menselijke eigenaar. Vertrekkend vanuit haar eigen praktijk als filmmaker en persoonlijke relatie met poes Henry poogt ze de complexe relatie tussen ‘baasje’ en dier te omschrijven. Waar stopt menselijke controle en start dierlijke autonomie in de symbiose van het samenwonen?
Deze vertoning wordt ingeleid door filmmaker Marthe Peters.
Red River (1948), KASKcinemafilmAgendaArtistieke werkingWe starten onze themamaand met een cinefiele stampede van jewelste. Red River is één van Oud Hollywood auteurfilmer Howard Hawks zijn onbetwistbare meesterwerken. John Wayne en Montgomery Clift schitteren hier als een vader-zoon duo veehouders dat hun kudde door Texas naar Missouri probeert te drijven. Reizend doorheen desolate velden en vreemdvormige bergketens zijn de mannen op elkaar aangewezen. Dreiging loert bij elke pas, terwijl de wonden van de Amerikaanse burgeroorlog in het landschap te lezen zijn. Hawks baseerde zich voor het verhaal op de waargebeurde expedities van de Chisholm Trail, maar historische specificiteit hinkt hier achterop in ruil voor een complexe karakterstudie die de mannelijke mythos achter het ‘Wilde Westen’ ontleedt.
Hoewel Hawks doorheen zijn rijke carrière van verschillende genres en registers graasde, wordt zijn werk gedefinieerd door een thematische consistentie. Ook hier botsen waardesystemen over professionaliteit en (gender)identiteit aan de hand van duivels snelle dialogen. De groeiende vervreemding tussen beide mannen wordt verder onderstreept door de film haar mise-en-scène die honderden dieren ten tonele voert in spectaculaire koe-choreografieën. Het ballet van de beesten in het wijdse niets van de Great American Plains maakt onze helden nietig ondanks hun grootse ambities. Als mieren op het aangezicht van de geschiedenis.
Deze vertoning wordt ingeleid door KASKcinema-programmator Lennart Soberon.
Window Horses (2016), KASKcinemafilmAgendaArtistieke werkingGeïnspireerd door de Perzische traditie van Yaldā, viert KASKcinema het korter worden van de nachten en het langer worden van de dagen voor het vijfde jaar op rij met Kuleshov, het filmprogramma van Urgent.fm. Voor het eerst huldigen we de overgang van duisternis naar licht met een animatiefilm,: het veelbekroonde, maar onuitgebrachte Window Horses: The Poetic Persian Epiphany of Rosie Ming. Dit doen we echter traditiegetrouw met de aanwezigheid van thee, gebak en Perzische dichtkunst.
Noem het poëtisch toeval, want net zoals de film Universal Language (2024) de vorige Yaldā Night, zorgt Window Horses voor een onwaarschijnlijk verrijkende connectie tussen Iran en… Canada? Hoofdpersonage Rosie Ming is een wees van Chinees-Perzische afkomst en woont met haar grootouders in Vancouver. Onverwacht wordt ze als jonge dichteres uitgenodigd voor een internationaal poëziefestival in het Iraanse Shiraz, poëziehoofdstad in het land van de dichters. Tijdens haar reis leert Rosie over het lot van haar ouders, het vinden van een eigen (dicht)stem via de schoonheid van verdriet en hoe elkaar te begrijpen zonder dezelfde taal te spreken. Een wonderlijke cultuurshock die zindert van liefde voor familie, geschiedenis, muziek en poëzie. De onafhankelijke animatiefilmer en visueel kunstenaar Ann Marie Fleming is zelf van gemengde afkomst en ziet Window Horses als een bescheiden poging om een beetje meer begrip toe te voegen aan een steeds complexere, conflictueuze wereld.
Na de vertoning volgt een performance van Ehsan Yadollahi.