Studium Generale
Studium Generale is het podium van HOGENT dat forum biedt voor reflectie over maatschappij, kunst, cultuur en wetenschap aan universiteits- en hogeschoolstudenten, docenten en belangstellenden. Ze organiseren jaarlijks ongeveer tien lezingen, discussies of podiumprogramma’s.
Sofie Avery, Sita Mohabir, Elly Van Eeghem, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingDeze middag vindt plaats in het kader van het Festival van de Gelijkheid en is een samenwerking tussen deBuren en Studium Generale. Tickets zijn verkrijgbaar via de website van Festival van de Gelijkheid vanaf dinsdag 14/10, studenten kunnen gratis binnen via reservatie van een studententicket.
Sita Mohabir, Sofie Avery en Elly Van Eeghem houden in drie mini-keynotes de safe(r) space tegen het licht: is die begrenzend of net bevrijdend, en is ze überhaupt mogelijk?
Sita Mohabir onderzoekt hoe de kruispunten van handicap, etniciteit en gender bepalen wie binnen organisaties wordt ingesloten en wie buitengesloten. In haar keynote staat de vraag centraal wat een ‘safe space’ kan betekenen voor groepen die vaak minder ruimte krijgen om zich echt veilig en gehoord te voelen. Daarbij gaat zij in op de voorwaarden én de valkuilen bij het vormen van zulke ruimtes. Tegelijkertijd benadrukt zij dat ook binnen gemarginaliseerde groepen verschillen en ongelijkheid bestaan, waarbij mensen tegelijkertijd privileges als vormen van uitsluiting kunnen ervaren — en nodigt ze ons uit kritisch te kijken naar onze eigen rol in het creëren van meer inclusieve ruimtes.
Sofie Avery neemt de universiteit als safe space op de korrel. De laatste jaren berichtten onze media over getuigenissen van grensoverschrijdend gedrag en toxisch leiderschap in de academische wereld, met publieke verontwaardiging tot gevolg. In pogingen om imagoschade te vermijden, slaan universiteiten keer op keer de bal mis. Hoe komen we tot de cultuurverandering die nodig is, en waarom is een verplichte omstandertraining niet genoeg?
Elly Van Eeghem onderzoekt hoe we de publieke ruimtes van de stad waar we wonen, werken, passeren, leven als (on)veilig ervaren? Hoe gaan we om met het verschil tussen effectieve onveiligheidsproblemen in de stad en affectieve onveiligheidsgevoelens van mensen? Ze neemt ons mee naar verschillende steden waar ze de afgelopen jaren werkte om samen met bewoners nieuwe plekken te bouwen en zo de verbeelding en beleving te veranderen van een plein, straat, brug, park of parking.
Het nagesprek wordt in goede banen geleid door Anneleen Lemmens, coördinator van Engagement Arts, een organisatie die zich inzet om seksisme, machtsmisbruik en grensoverschrijdend gedrag in de brede culturele sector aan te pakken.
- Sita Mohabir werkt met passie aan duurzame systeemverandering, waarin niemand hoeft te verdwijnen om erbij te horen. Via haar onderneming Equitable Inclusion ondersteunt ze organisaties bij het blootleggen en doorbreken van structurele uitsluitingsmechanismen — op de intersectie van validisme, racisme, seksisme, ontoegankelijkheid en taal. Met toegankelijke trainingen, workshops en beleidsadvies maakt ze voelbaar hoe uitsluiting voortleeft in systemen, taal en dagelijkse praktijk, en zet ze aan tot verandering vanuit kennis, gevoel en collectieve verantwoordelijkheid. Ze verbindt strategisch advies met ervaringskennis en maakt ruimte voor perspectieven die vaak ontbreken. Haar interventies nodigen uit tot reflectie, verschuiving en actie — steeds met de vraag: Wie bepaalt? Voor wie is deze ruimte écht veilig? Wie wordt nog steeds gevraagd zich aan te passen? En wie ontbreekt er nog?
- Sofie Avery is filosoof, activist en amateurzeebonk. Sofie is in het bijzonder geïnteresseerd in machtsverschillen en de vraag naar hoe instellingen daarmee horen om te gaan. Sofie voert aan de Universiteit Antwerpen en de Universiteit Gent onderzoek naar seksueel grensoverschrijdend gedrag in de academische wereld. Sofies eerste boek, Over de Schreef: macht en grenzen aan de universiteit, verscheen in februari 2025 bij uitgeverij Letterwerk.
- Elly Van Eeghem werkt als kunstenaar rond de betekenis, de vormgeving en het gebruik van onze verstedelijkte omgeving. Haar werk bestaat uit video’s, foto’s, teksten, acties en installaties in de openbare ruimte. Ze maakt zowel individueel werk als collectieve projecten met andere makers of bewoners van een buurt, stad of dorp. Haar langetermijnproject, (Dis)placed Interventions, kwam tot stand binnen een stadsresidentie bij Kunstencentrum VierNulVier en een doctoraat in de kunsten aan KASK & Conservatorium, waar ze lesgeeft. Hieruit groeide CAMPUSatelier waar Elly tussen 2021 en 2024 verschillende collectieve projecten maakt.
- Anneleen Lemmens studeerde Literatuur- en Theaterwetenschappen aan de universiteit van Gent en Antwerpen en volgde daarna de opleiding Drama – Regie aan het RITCS in Brussel. Sindsdien is ze vooral actief als coördinator van Engagement Arts, een organisatie die zich inzet om seksisme, machtsmisbruik en grensoverschrijdend gedrag in de brede culturele sector aan te pakken. In die context volgde Anneleen de opleiding tot vertrouwenspersoon en verdiepte ze zich in preventie door het geven van lezingen en workshops in kunstscholen en -instellingen.
Deze lezing zal plaatsvinden in de Theaterzaal in de Vooruit. Er zijn werken bezig in de Vooruit, om de toegankelijkheid te verbeteren. Tijdens de werken blijft de lift voor de theaterzaal bereikbaar. De ingang van het festival verschuift naar de concertzaal, via de Parijsberg. Via de Lammerstraat ga je de Parijsberg in, hier ga je het eerste stukje tot de laad-en-los plek. Hier zal ook signalisatie zijn. En hier staat vervolgens communicatie van VIERNULVIER met een telefoonnummer van de verantwoordelijke. Die komt je daar dan halen met de lift, en brengt je zo naar het niveau van de concertzaal.
De zaal is toegankelijk voor personen met een rolstoel, met begeleiding van een VIERNULVIER-medewerker. Er zijn rolstoelplaatsen mogelijk op rij 1 en 17 van de parterre. Er is een aangepast toilet in de buurt. Voor deze lezing is een live schrijftolk voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be
Sharvin Ramjan, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingWat betekent het om je grenzen te bewaken in een wereld waarin alles voortdurend schuurt, duwt en trekt? Hoe blijf je trouw aan jezelf wanneer systemen, mensen of verlangens je in tegenovergestelde richtingen dwingen?
In dit essay voor de reeks Karakters neemt auteur Sharvin Ramjan je mee langs verschillende steden en diverse thema’s om grenzen in cross-sexual identity vriendschappen, open relaties en op je werk onder de loep te nemen. Geen neutrale blik, maar een lens gevormd door intersecties: van culturen en perspectieven, van plichten en privileges, van innerlijke spanning en uiterlijke verwachting. De toon is persoonlijk, essayistisch en confronterend.
‘Sharvin Ramjan vindt de juiste woorden om de tijdsgeest te vatten en pertinente vragen te stellen over onze werkcultuur, de complexiteit van hedendaagse relaties en de hypocrisie in het diversiteitsdebat. Zijn ontwapenende toon zorgt ervoor dat je je steeds betrokken voelt als lezer.’ – Jozefien Meijer, mediamaker, schrijver en coördinator Talentontwikkeling deBuren
Nooit Genoeg van Sharvin Ramjan is een publicatie in de reeks Karakters, essays over filosofie en cultuurkritiek in zakformaat. De Karakters zijn een samenwerking van Studium Generale, Academia Press, deBuren en Rekto:Verso. Tijdens deze boekvoorstelling leest Sharvin voor uit Nooit Genoeg. Daarna volgt een gesprek over grenzen in werk en relaties met Kelia Kaniki Masengo en enkele artistieke interventies. Nadien is er tijd voor een drankje en kan je het boek kopen aan de boekenstand.
- Sharvin Ramjan vervult verschillende rollen in het Nederlandse culturele landschap. Met zijn presentatie-, moderatie- en schrijfwerk bevraagt hij de normen en waarden die we voor lief nemen. Sharvin streeft naar meerstemmigheid, kansengelijkheid en meer representatie van gemarginaliseerde groepen binnen de kunst-, cultuur- en creatieve sector en daarbuiten.
- Kelia Kaniki Masengo schrijft, spreekt en stuitert door het leven. Haar deelname aan de eerste editie van Nieuw Geluid, een talentontwikkelingstraject voor spraakmakende stemmen van deBuren, gaf Kelia het zetje dat ze nodig had. Sindsdien legt ze zich toe op hosten, het schrijven van fictieteksten voor jonge kinderen en grapjes maken. In 2024 werd Kelia geselecteerd voor Get Up Stand Up, een traject voor beginnende comedians van ‘Nuff Said.
Deze lezing zal plaatsvinden in de Kazematten. Het gehele gebouw is rolstoeltoegankelijk via een ruime lift. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be
Jolien Gijbels, Chanelle Delameillieure, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingIn 1500 liet Woyeken Hagen zich vrijwillig schaken om te kunnen trouwen met een man die ze zelf had gekozen. In 1601 werd Marin le Marcis zonder toestemming onderworpen aan intieme lichamelijke onderzoeken om te bepalen of Marin mannelijke of vrouwelijke geslachtskenmerken had. In 1889 onderging Charlotte de eerste ongewilde keizersnede in België.
Drie mensen, drie verschillende tijden en omstandigheden. Hun verhalen lijken nauwelijks iets met elkaar gemeen te hebben. En toch is er één element dat hen verbindt: telkens draait het om de aanwezigheid, of net de afwezigheid, van consent.
Vandaag linken we toestemming vooral aan seksueel geweld en #MeToo. Maar de geschiedenis laat zien dat de strijd om zeggenschap over je eigen lichaam veel ouder en veelzijdiger is. In ‘Een vergeten geschiedenis van consent’ onderzoeken historici Chanelle Delameillieure en Jolien Gijbels hoe mensen door de eeuwen heen laveerden tussen dwang en vrije wil. Hoe wisten gemarginaliseerde groepen ruimte te creëren voor eigen keuzes? Welke vormen van verzet, onderhandeling of stil protest kwamen daarbij kijken?
Deze lezing opent een venster op de verrassende, vaak ongemakkelijke geschiedenis van een concept dat iedereen kent, maar dat moeilijk blijft om precies te definiëren. Een blik op het verleden maakt duidelijk dat mensen om diverse redenen instemden met situaties die ze eigenlijk niet wensten, en dat niet iedereen over evenveel zeggenschap beschikte. De lezing laat zien dat toestemming vaak moeilijk herleid kan worden tot een eenvoudige ja of nee en nodigt uit tot verder nadenken over de vele grijstinten tussen dwang en vrijheid.
Na de lezing door Jolien Gijbels en Chanelle Delameillieure volgt er een pannelgesprek met Douwe Haenen en moderator Anneleen Lemmens. Tussendoor is er een artistieke interventie door Yousra Benfquih.
- Jolien Gijbels is docent Geschiedenis aan de Vrije Universiteit Brussel. Ze doet onderzoek naar de geschiedenis van geneeskunde en gender in de negentiende en twintigste eeuw. Momenteel redigeert ze samen met Chanelle Delameillieure een publieksboek over consent vanuit verschillende historische perspectieven.
- Chanelle Delameillieure is docent middeleeuwse geschiedenis aan de KU Leuven. Haar onderzoek spitst zich toe op gender-, familie- en criminaliteitsgeschiedenis. Ze is auteur van ‘Wijvenwereld’, een wetenschapspopulariserend boek over vrouwen in de middeleeuwen, én schrijft samen met Jolien Gijbels een boek over ‘consent’ in het verleden.
- Yousra Benfquih is schrijver, dichter en spoken word artiest. In 2017 won ze de txt-on-stage wedstrijd ‘Naft voor Woord’ en werd ze geselecteerd voor de schrijfresidentie van deBuren in Parijs. Sindsdien is Yousra een vaste waarde op de Vlaamse podia, gaande van de Bozar tot de Roma, de Arenberg tot Theater aan Zee. Haar geschreven werk lees je o.a. in Kluger Hans, DW B, De Poëziekrant, De Revisor en De Gids. Yousra behoort tot de vaste auteurspoule/is één van de huisauteurs van Rekto:verso en geeft Spoken Word aan LUCA School of Arts, Writing for Performance. Momenteel werkt ze aan haar dichtbundel.
- Anneleen Lemmens studeerde Literatuur- en Theaterwetenschappen aan de universiteit van Gent en Antwerpen en volgde daarna de opleiding Drama – Regie aan het RITCS in Brussel. Sindsdien is ze vooral actief als coördinator van Engagement Arts, een organisatie die zich inzet om seksisme, machtsmisbruik en grensoverschrijdend gedrag in de brede culturele sector aan te pakken. In die context volgde Anneleen de opleiding tot vertrouwenspersoon en verdiepte ze zich in preventie door het geven van lezingen en workshops in kunstscholen en -instellingen.
- Douwe Haenen is programmamaker en erfgoedprofessional. Tijdens zijn studie aan de Reinwardt Academie richtte hij zich op ethische vraagstukken binnen de culturele sector. Hij heeft gewerkt en geadviseerd voor onder andere deBuren, het Bonnefantenmuseum, OSCAM en SHCL. Momenteel is hij werkzaam als programmamaker bij Curieus, waar Douwe zich blijft inzetten voor het bevorderen van toegankelijkheid en participatie in de cultuursector.
Deze avond is een samenwerking van Studium Generale en deBuren. Deze lezing zal plaatsvinden in de MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden
Sinan Çankaya, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingWe leven nog steeds in koloniale tijden. Die oude orde is niet verdwenen, maar van vorm veranderd. Achter onze democratische, liberale façade schuilt een pikorde die nog altijd bepaalt welke levens tellen, en welke kapot gemaakt mogen worden.
Terwijl onze leiders het internationaal recht ondermijnen en medeplichtig blijven aan de genocide op het Palestijnse volk, rijst de vraag op: wat doet dat met ons? Wat zegt het over onze samenleving, onze instituties?
Aimé Césaire schreef hoe de ontmenselijking die elders wordt aanvaard, onvermijdelijk naar ons terugkeert. Hij noemde dat de ‘koloniale boemerang’. Schrijver en antropoloog Sinan Çankaya ziet deze geweldsspiraal al, bijvoorbeeld in de manieren waarop in Europa over vrijheid en veiligheid wordt gesproken. Politici, in Nederland en Vlaanderen, voeden keer op keer fascistische energieën. In zijn lezing ontleedt Çankaya de verleiding van raciale en seksuele spookbeelden in onzekere tijden.
Hoe blijf je mens wanneer het geweld zich aankondigt? Hoe redden we de democratie wanneer haar fundamenten van binnenuit worden uitgehold? En vooral: zijn we bereid de prijs van verzet te betalen?
Na de lezing gaat Sinan Çankaya in gesprek met journaliste Samira Bendadi.
In eerdere communicatie werd vermeld dat de titel van de lezing zou zijn “Schuld en schaamte als sociale wonden”, de titel en inhoud werd ondertussen door de spreker bijgesteld naar “‘De fascistische boemerang’: over geweld, ontmenselijking en de crisis van de democratie”.
- Sinan Çankaya is antropoloog en schrijver. Hij doctoreerde met een onderzoek naar diversiteit binnen de Nederlandse politie en onderzocht etnisch profileren in Nederland. Voor De Correspondent schreef hij essays over identiteit en uitsluiting. Zijn boek ‘Mijn ontelbare identiteiten’ (2023) werd bekroond met de Jan Hanlo Essayprijs Groot, de Sociologische Bril en de E. du Perronprijs. Zijn laatste boek ‘Galmende geschiedenissen’ (2025) gaat over wie mag spreken en wie het zwijgen wordt opgelegd, over welke doden we herinneren, en welke verhalen we dieper begraven. Hij verzorgde de inleiding bij de Nederlandse editie van Edward Saids Oriëntalisme, en is universitair docent aan de VU Amsterdam.
- Samira Bendadi is journaliste bij MO* en heeft in het verleden gewerkt voor zowel radio als televisie. Haar expertise situeert zich voornamelijk binnen het domein van migratie en burgerschap. Ze heeft, naast haar focus op migratie in België, talrijke reportages gemaakt in diverse landen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten. De afgelopen jaren richtte ze zich in het bijzonder op de situatie in Libië en Soedan.
In haar journalistiek werk vertrekt ze steevast vanuit een mensenrechtenperspectief. Of het nu gaat om diepgravende reportages, analytische bijdragen of interviews met schrijvers en kunstenaars, zowel in België en Europa of de Arabische wereld, steeds staat de politieke context en de weerslag ervan op mensenrechten centraal in haar benadering. Bendadi is auteur van Dolle Amina’s . Feminisme in de Arabische Wereld (2008). In 2019 was ze co-curator en co-auteur van het boek Textiel in Verzet, een publicatie bij de gelijknamige tentoonstelling over textiel, migratie en verzet, in opdracht van het ModeMuseum (MoMU).
Deze lezing vindt plaats in het kader van de Dark Nights in het GUM Forum, meer toegankelijkheidsinformatie over de zaal is terug te vinden op hun website. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen gesteld worden aan het onthaal.
[geannuleerd] Sigrid Wallaert, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingDeze lezing is geannuleerd wegens ziekte.
Er valt de laatste jaren niet meer naast te kijken: Taylor Swift is overal, de universiteit incluis. Maar hoe ver reikt haar invloed precies? In deze lezing gaan we dieper in op de zogenaamde Swiftian Turn in de academische wereld, en hoe die academische idealen van kennis en expertise uitdaagt. De lijn tussen fan en onderzoeker vervaagt, en nieuwe soorten kennis worden geproduceerd. Wat betekent het voor de wetenschap als Taylor Swift onze auditoria en tijdschriften binnendringt? En heeft de popster ook een invloed op de politiek en het feminisme van het moment?
Na de lezing gaat Sigrid Wallaert in gesprek met onderzoeker Barbara van Dijck.
- Sigrid Wallaert is postdoctoraal onderzoeker in de filosofie aan de Universiteit Gent. Haar onderzoek gaat over kennisonrecht, feministische woede, medical humanities, en soms ook Taylor Swift. Haar eerste boek ‘Kwaad spreken: Wie gelooft de boze vrouw?’ verscheen in 2023 bij Letterwerk.
- Barbara Van Dyck is politiek agroecologe en ecofeministe. Ze is momenteel verbonden aan het Agroecology Lab aan de Université Libre de Bruxelles. In haar werk als onderzoekster en activiste richt ze zich op de verwevenheid van technologie, kennis, macht en politiek in de landbouw. Zo wil ze bijdragen aan het scherpen van onze collectieve verbeelding, om ruimte te maken voor praktijken waarin zorg voor het kwetsbare en eindige leven vooropstaat.
Deze lezing zal plaatsvinden in de MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.
Bieke Purnelle, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingGeen lichaam wordt zo vaak becommentarieerd, genormeerd en gecontroleerd als dat van de vrouw. Kledingvoorschriften, schoonheidsnormen, abortuswetten, hoofddoekverboden,… Wat vrouwen dragen, hoe ze zich gedragen, hoe ze eruitzien en wat er met hun lichaam gebeurt, is al eeuwenlang en overal onderwerp van debat, beleid en politieke strijd. Tegelijk zijn vrouwenlichamen al die tijd een soort medisch mysterie gebleven. Tegenover de obsessieve drang om vrouwen te surveilleren staat een verbijsterend gebrek aan kennis en inzicht in de vrouwelijke anatomie, biologie en fysionomie. Deze tegenstrijdigheid benadrukt dat het persoonlijke nog steeds politiek is, een slogan van feministen uit de jaren ’60 en ‘70, die ook vandaag nog steeds relevant blijft.
Genderexpert en schrijver Bieke Purnelle stelt deze avond een nieuwe publicatie voor in de reeks Karakters, essays over filosofie en cultuurkritiek in zakformaat. De Karakters zijn een samenwerking van Studium Generale, Academia Press, de Buren en Rekto:Verso. Na de lezing is er tijd voor een drankje en kan je het boek kopen en laten signeren aan de boekenstand.
- Bieke Purnelle is co-directeur bij Rosa vzw, kenniscentrum voor gender en feminisme. Ze is freelance schrijver en columnist voor De Standaard, MO, e.a.
Deze lezing zal plaatsvinden in de MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing zal live Nederlandstalige ondertiteling of een tolk gebarentaal voorzien worden. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.
Sabrina Strings, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingIn het Westen denken we vaak dat de afkeer van dik zijn voortkomt uit medische overwegingen, vooral gezien de vermeende “obesitas-epidemie”. Studies hebben echter aangetoond dat de afkeer van dikke lichamen in het Westen voorafgaat aan medische waarschuwingen over een vermeend verband tussen omvang en gezondheid. Bovendien heeft onderzoek lang aangetoond dat zwarte vrouwen de groep zijn die het vaakst wordt gehekeld omdat ze dik zijn. In deze presentatie zal Strings laten zien dat, in tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, vetfobie niet geworteld is in gezondheidsoverwegingen. Het is eerder ontstaan als een mechanisme om de bloeiende slavernij te rechtvaardigen door zwarte mensen, en zwarte vrouwen in het bijzonder, te degraderen als ongeremd in hun “dierlijke eetlust”. Toen het medische establishment in de 20e eeuw vragen ging stellen over de relatie tussen vet en gezondheid, kozen artsen bovendien voor de BMI, een instrument dat gebukt ging onder kleurenblind racisme.
Dit evenement is een samenwerking tussen Studium Generale en VIERNULVIER.
- Sabrina Strings is assistent-professor sociologie aan de Universiteit van Californië, Irvine. Daarvoor was ze aangesteld als Chancellor's Postdoctoral Fellow in het Department of Sociology en de School of Public Health aan de University of California, Berkeley.
- Philsan Osman is co-auteur van “For Whom We Want to Care: Ecofeminisme als inspiratie” (EPA 2021). Ze komt oorspronkelijk uit Somalië en is schrijfster, activiste en gemeenschapsbouwer.
Louise Souvagie, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingIn de zomer van 2024 ondernam schrijfster Louise Souvagie een Six Week Crossfit Challenge. Het vormde een aanleiding om na te denken over maakbaarheid, heteronormativiteit in fitnesscultuur en de inherente rebellie van het dikke lichaam. Want is dik zijn en dik blijven geen daad van verzet in een wereld die ons vertelt dat we ons gewicht zelf in de hand hebben?
Fitness is doordrongen van een idee dat we in strijd leven met ons eigen lichaam. Wanneer je wint, toon je je succes aan met de combinatie van een geslaagde voor- en na-foto. Maar wat als je in een lichaam leeft die een tijdlijn van punt A naar punt B verwerpt? Dan val je al gauw in een categorie mensen die om verschillende redenen strijden voor inclusie zoals de queer gemeenschap. Onverwachts leiden down-ups en deadlifts naar de affiniteit tussen queerness en het dikke lichaam.
Na de lezing gaat Louise Souvagie in gesprek met activiste Philsan Osman. Dit evenement vindt plaats in het kader van het WACF-festival en is een samenwerking van Studium Generale en VIERNULVIER.
- Louise Souvagie is schrijver en moderator. In 2019 behaalde ze een Master in vrije kunsten aan KASK & Conservatorium. Ze maakte de podcast ‘GALLERINAS’ en schreef voor Rekto:Verso en Extra Extra Magazine. De afgelopen jaren nam ze deel aan Nieuw Geluid (deBuren), de Week van de Kunstkritiek (Frans Masereel Centrum) en de Mediakaravaan (de lage landen). Ze doceert kunstbeschouwing aan het Lemmensinstituut te Leuven.
- Philsan Osman is co-auteur van ‘Voor Wie Willen We Zorgen: Ecofeminisme als inspiratiebron’ (EPO 2021). Ze komt uit Somalië en is schrijver, activist en community builder.
Deze lezing zal plaatsvinden in de De Minardschouwburg – de Nieuwe Zaal is makkelijk bereikbaar voor gebruikers van een rolstoel. Gelieve bij de aankoop van een ticket te vermelden dat je rolstoelgebruiker bent. Dan wordt er alvast een aparte plaats voor jou en je eventuele begeleider gereserveerd. Bij aankomst aan de schouwburg, kan je via een zachte helling makkelijk de ticketbalie bereiken. Meld je daar aan, en er wordt gezocht voor begeleiding door ons zaalpersoneel. Er wordt een schrijftolk voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.
Olave Nduwanje, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingHet begrip seksueel racisme verwijst naar de klucht van raciale stereotyperingen, fantasieën, angsten en lusten die geprojecteerd worden op niet-witte lichamen. Seksueel racisme is diepgeworteld in de vermeende superioriteit van de witte (mannelijke) psyche. Een psyche die, middels de ratio, controle en discipline op het witte (mannelijke) lichaam verworven heeft. Als Zwarte transvrouw met een actieve seksuele praktijk in de diaspora, is seksueel racisme een dagelijks gegeven.
Is het mogelijk om een Zwarte transvrouw waarlijk lief te hebben? Is het mogelijk om mij te begeren, zonder mij te fetisjiseren? Welke rollen spelen verlangen en schaamte bij het ontstaan van fetisjisme? Vervult mijn Zwarte transvrouwlichaam de rol van psycho-seksuele terrorist? Kan je een lichaam begeren en liefhebben als dat lichaam ook angst oproept? Hoe neutraliseer ik het transmisoginoire geweld van degenen die mij begeren? Hoe ontsnap ik hieraan?
Olave: “Vanavond nemen we geen blad voor onze schaamstreek. Dat wil zeggen: ik ga het in mijn voordracht over seksueel geweld hebben, en ik zal erotische en pornografische taal niet schuwen of omfloersen. Ik nodig de aanwezigen uit op een verkenning van intimiteit en seksualiteit vanuit mijn perspectief – grofheid en geweld zijn de norm en de mechanismen waarmee mijn seksuele complexiteit platgewalst dreigen te worden.”
- Olave Nduwanje werd geboren in Burundi en getogen in de diaspora en is een Zwarte trans vrouw die schrijft. Ze leverde literaire bijdragen aan ‘Zwart- Afro-europese literatuuur uit de Lage Landen’ (2018), ‘De Goede Immigrant’ (2020) en ‘Being Imposed upon’ (2020). Daarnaast publiceerde zij enkele keren in De Standaard, OneWold Magazine en ook het NRC Handelsblad. Haar parcours als schrijfster tot hiertoe is gekenmerkt door kortlopende projecten (columns, artikelen, literaire bijdragen aan bloemlezingen, voordrachten, etc.). Het is haar ambitie om hier, in de komende jaren, mee te breken en zich te oriënteren richting twee grote projecten: een toneelstuk (werktitel ‘Een Bubbel van Vijf’) en een roman over doodgaan.
Deze lezing zal plaatsvinden in MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing wordt een tolk gebarentaal of een schrijftolk voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.
(geannuleerd) Lennart Soberon, Studium Generale, KASKcinemalezingAgendaArtistieke werkingWegens persoonlijke omstandigheden zal Lennart Soberon helaas verstek moeten geven voor de de Studiumlezing van volgende week. Deze Studium avond wordt dan ook geannuleerd, om 20:30 speelt de film wel nog steeds in het reguliere KASKcinema programma, zonder inleiding.
Studium Generale en KASKcinema slaan de handen in elkaar voor een bloemlezing over filmische lijfelijkheid. Hoewel de cinema handelt in onsterfelijkheid, zijn weinig lichamen zo succesvol voor de eeuwigheid gepreserveerd als dat van Jean-Claude Van Damme. Ooit België haar meest gewilde exportproduct deed JCVD doorheen de jaren ‘80 en ‘90 pelliculeprints smelten met de aanblik op zijn bil-, buik- en bicepsspieren. Frescowaardige gevechtsmaneuvers en ogen vol kinderlijke onschuld lieten hem met split en schouders uitsteken boven de hompen lomp vlees die de actiecinema rijk was.
Doorweekt van een techno-paranoia zoals enkel de nineties die voelden, schetst dit kleinschalige sci-fi epos het verhaal van een cyborg-soldaat op de vlucht van de overheidsinstelling die hem creëerde — alsook een norse Dolph Lundgren. Deze doorbraakfilm van genre-vakman Roland Emmerich kent hetzelfde genetische materiaal als zijn latere hits, zoals ‘Independence Day’ (1998), maar onderscheidt zich door de intiemere schaal en roodbloedige karakters. Van Damme staat hier centraal als Emmerichs hoogsteigen Vitriviusman; een lijf dat van alle kanten belicht wordt om de zaligheid van de actieanatomie tentoon te stellen.
Voorafgaand aan de film geeft filmwetenschapper en programmator Lennart Soberon een introductie over de body politics van de Amerikaanse actiecinema. In de actiefilm zijn (mannen)lichamen steeds een canvas waar verlangens, onzekerheden en vijandsbeelden van hun tijd op worden weergegeven. Aan de hand van analyse van het genre en haar geschiedenis behandelt Lennart de vleesgeworden machtsstructuren die deze iconen vertegenwoordigen.
- Lennart Soberon is onderzoeker in de filmwetenschappen (VUB) en artistiek coördinator bij KASKcinema. Zijn doctoraatsonderzoek handelde over de representatie van geweld en de constructie van vijandbeelden in Hollywoodcinema. Momenteel werkt hij aan een project rond de filmische verbeelding van landsgrenzen.
Deze lezing en filmvertoning zullen plaatsvinden in KASKcinema. De zaal is toegankelijk voor rolstoelgebruikers en een beperkt aantal plekken is voorzien in de zaal. Het toilet voor rolstoelgebruikers bevindt zich op de eerste verdieping, en is bereikbaar met een lift. Er wordt een uitgeschreven versie van de inleiding voorzien. De inleiding is in het Nederlands en de film is Engelstalig met Nederlandse ondertitels. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be.
Suzanne Roes, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingTot 2018 moesten trans personen in België zich ontdoen van elke mogelijkheid om biologisch ouder te worden in hun oorspronkelijke geslachtsrol. In 2021 stelde Vooruit-voorzitter Conner Rousseau voor om moeders die niet in staat zijn voor hun kinderen te zorgen, tijdelijk te verbieden om opnieuw zwanger te worden, desnoods met gevangenisstraf als stok achter de deur. Ook in het debat over zwangerschapsafbreking gelden selectieve criteria: na twaalf weken is abortus enkel toegestaan om medische redenen, die niet alleen levensgevaar betreffen, maar ook ons idee van welk leven waardevol genoeg is om geboren te worden.
In een samenleving die autonomie over onze lichamen hoog in het vaandel draagt, blijkt die autonomie sterk begrensd door ideeën over ‘oneigenlijk gebruik’ van onze lichamen. Gezonde lichamen worden geacht een volgende generatie te creëren die ons verzorgt en de economie draaiende houdt, terwijl lichamen die als minderwaardig worden beschouwd vooral niet mogen reproduceren. In deze inleidende lezing onderzoekt schrijver en filosoof Suzanne Roes hoe onze ideeën over ideaal ouderschap en de geschikte kinderen diep verweven zijn met onze cultuur en wetgeving.
Na de inleidende lezing volgt een panelgesprek met Suzanne Roes, politicoloog en disabled queer activist Agnes van Wijnen, en genderonderzoeker Siggie Vertommen waarin we dieper ingaan op de vraag wie er zwanger mag en kan worden (en vooral ook, wie niet) en wat dit betekent voor wie queer, gehandicapt en/of geracialiseerd is. Niet alleen in de Belgische maar ook in een transnationale context. Filosofe en schrijver Martha Claeys modereert het gesprek.
- Suzanne Roes is een Nederlandse schrijver en filosoof in Antwerpen met een diepgewortelde interesse voor het woord. Ze spreekt, leest, schrijft en zingt, maar vraagt zich vooral af wie waarover het woord en podium mag nemen. In haar academisch onderzoek naar arrogantie zet ze sociale en politieke vragen centraal. Eind januari verscheen haar debuut ‘De politiek van de vruchtbaarheid’ bij ISVW.
- Agnes van Wijnen is sociaal-cultureel werker, politicoloog en Disabled Queer Activist. Ze is bijna 40 jaar actief voor inclusieve gelijkheid en mensenrechten van gehandicapten. Onder andere rond seksualiteit en reproductieve rechten, eigen regie, makkelijke taal en inclusief onderwijs. Agnes werkte mee aan diverse onderzoeken, publiceerde de studie ‘Homo’s met een handicap bestaan niet’ in 1991 en de essaybundel ‘Trots en Treurnis, gehandicapt in Nederland’, en produceerde ‘Aan Hartstocht geen gebrek’ een fotoboek over handicap, erotiek en lichaamsbeleving van Gon Buurman. Samen met Henk van Dijk maakte ze de docu ‘Laat mij mijn eigen gang maar gaan’ over zijn lange weg naar eigen baas zijn. Agnes van Wijnen startte de historische website gehandicaptenschrijvengeschiedenis.nl en is lid van het Kreukelcollectief.
- Siggie Vertommen werkt als assistent-professor in genderstudies aan de Universiteit van Amsterdam en als postdoctoraal onderzoekster aan de Universiteit Gent. Ze doet feministisch onderzoek naar de globale politiek rond (medisch begeleide) reproductie, van Israël/Palestina tot Georgië naar België. Ze droomt luidop van feministische revoluties, en is lid van allerhande collectieven zoals de UGent Vrouwenstaking, Furia, Slow Science en Sophia. Ze heeft ook een hond, Eddie, de allersympathiekste teckel ter wereld.
- Martha Claeys is als doctor in de filosofie verbonden aan het Centrum voor Ethiek van de Universiteit Antwerpen. Martha is columnist voor Trouw, Knack, en Sampol. Samen met Lotte Spreeuwenberg host en produceert ze de filosofische podcast “Kluwen”. Voor haar debuut “Trots. De filosofie van een emotie.” (Boom, 2023) ontving ze de Socratesbeker, de prijs voor het meest prikkelende filosofische boek van 2023. “Trots” haalde ook longlist voor de Hypatiaprijs, die om de twee jaar wordt uitgereikt aan het beste filosofieboek geschreven door een vrouw.
De lezing en het panel maken deel uit van het Festival van de Gelijkheid en zijn een samenwerking van Studium Generale, de Buren en Curieus vzw. De ticketverkoop start op 15 oktober. Studenten mogen gratis binnen op donderdag, maar moeten wel een gratis ticket aanschaffen via de website festivalgelijkheid.be.
Deze lezing zal plaatsvinden in de Theaterzaal in de Vooruit. Er zijn werken bezig in de Vooruit, om de toegankelijkheid te verbeteren. Tijdens de werken blijft de lift voor de theaterzaal bereikbaar. De ingang van het festival verschuift naar de concertzaal, via de Parijsberg. De zaal is toegankelijk voor personen met een rolstoel, met begeleiding van een VIERNULVIER-medewerker. Er zijn rolstoelplaatsen mogelijk op rij 1 en 17 van de parterre. Er is een aangepast toilet in de buurt. Voor deze lezing is een live schrijftolk voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be.
Piet Devos, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingIn de tweede week van november 2024 bereikte ons het droeve nieuws dat Piet Devos is overleden. Op 26 november stellen we graag zijn laatste boek Langs bloedbanen voor: met een voordracht door Anaïs Van Ertvelde, een gesprek met professor in de medische ethiek Heidi Mertes en muziek van Mia Thompson. Aan het einde van de avond proosten we op het leven van Piet Devos. Hij bracht verhalen die nog niet verteld waren, gaf een stem aan wat vaak vergeten wordt. Piet Devos was een bijzondere dichter, schrijver en onderzoeker. Hij verloor op vijfjarige leeftijd zijn zicht door netvlieskanker, een ervaring die zijn leven en werk diepgaand heeft gevormd. Hij inspireerde als activist voor een groenere en inclusievere wereld, en zag kracht in de kwetsbaarheid en de waarde van verschillende perspectieven.
Over Langs Bloedbanen
Via doorgedreven prenatale screenings en nieuwe gentherapieën proberen we steeds meer vat te krijgen op onze gezondheid en die van onze (ongeboren) kinderen. Een nobel streven, zo lijkt het, maar volgens onderzoeker en auteur Piet Devos is er dringend meer nood aan reflectie over dit medisch-genetisch maakbaarheidsdenken.
Puttend uit zijn eigen ervaring met een zeldzame, genetische aandoening, waarschuwt Devos met name voor de tendens mensen te reduceren tot een (corrigeerbaar) DNA-profiel. Daarmee is het huidige geloof in maakbare genen de moderne uitloper van veel ouder, wijdverbreid gedachtegoed dat lichamen eenduidig tracht te identificeren op basis van zogenaamde biologische kenmerken.
Genetische profilering schijnt weliswaar heel wat objectiever te zijn dan eerdere indelingen op basis van bloed, schedelgrootte of huidskleur, maar waardenvrij is ze evenmin. Op grond van DNA bepalen wie ziek of gezond is, welke kinderen al dan niet gewenst zijn, is wel degelijk een morele keuze. Het is daarom de hoogste tijd dat we zulke keuzes openlijk erkennen en ter discussie stellen. Anders dreigen zieke en gehandicapte mensen opnieuw het slachtoffer te worden van een stilzwijgende onderdrukking.
Langs bloedbanen van Piet Devos is een publicatie in de reeks Karakters, essays over filosofie en cultuurkritiek in zakformaat. De Karakters zijn een samenwerking van Studium Generale, Academia Press, deBuren en Rekto:Verso. Anaïs Van Ertvelde leest voor uit Langs bloedbanen. Daarna volgt een gesprek over het onderwerp met professor in de medische ethiek Heidi Mertes. Zangeres en kunstenares Mira Thompson brengt een artistieke interventie. Nadien is er tijd voor een drankje, proosten we op het leven van Piet Devos en kan je het boek kopen aan de boekenstand.
- Piet Devos was schrijver en disability-onderzoeker. Na de vertaalopleiding Frans-Spaans in Antwerpen en een onderzoeksmaster Literatuurwetenschap in Leiden te hebben gevolgd, promoveerde Devos in 2013 in Groningen op een proefschrift over zintuiglijke waarneming in poëzie. Gedurende een postdoc in Montréal legde hij zich verder toe op Disability Studies, en dan in het bijzonder de esthetiek van het ‘onvolmaakte’ lichaam in kunst en literatuur. Zijn eigen blindheid vormde daarbij een kritische lens en inspiratiebron. De laatste jaren werkte Piet als gastspreker en -docent, maar benutte hij ook media als video en podcast
- Mira Thompson is een zangeres, songwriter en performer. Geïnspireerd door de traditie van vocale jazz voelt ze zich aangetrokken tot narratieve nummers met sterke poëtische en visuele elementen. Tijdens haar tijd aan het HKU Utrechts Conservatorium ontwikkelde ze een fascinatie voor de verschillende manieren waarop de stem kan functioneren als een belichaamd instrument. Of het nu geschreven, gesproken of gezongen is, Mira gebruikt taal om diepe en verborgen gevoelens op te roepen met een oprechte maar geestige benadering. In 2019 bracht ze haar eerste EP, Festina Lente, uit. Sinds 2008 trad ze op in onder andere het Mozaïek Theater, Frascati en het Casco Art Institute: Working for the Commons en heeft ze getoerd in Duitsland en Frankrijk.
- Heidi Mertes is professor in de medische ethiek aan de Universiteit Gent, stichtend lid van het Bioethics Institute Ghent en van het interdisciplinaire platform METAMEDICA. Haar academisch onderzoek richt zich op de ethische implicaties van innovaties in de gezondheidszorg, met een bijzondere focus op reproductieve geneeskunde, genetica, embryonaal stamcelonderzoek, big data, AI en uitdagingen op het snijvlak van deze verschillende domeinen. Daarnaast engageert ze zich voor initiatieven die het maatschappelijk debat rond nieuwe medische technologie stimuleren als bestuurslid van vzw De Maakbare Mens, en is ze o.a. co-voorzitter van de Belgische Federale Commissie voor Medisch en Wetenschappelijk Onderzoek op Embryo’s in vitro en lid van het Raadgevend Comité voor Bio-ethiek.
- Mari Sanders is fictie- en documentaire regisseur. In de reeksen Rolstoel Roadmovie en Mari Staat Op onderzocht hij de omgang met handicap in Europa en Nederland. Momenteel werkt hij aan zijn eerste langspeelfilm en aan Wild Lam, een opleiding voor acteertalent met een beperking.
Deze lezing zal plaatsvinden in de Kazematten. Het gehele gebouw is rolstoeltoegankelijk via een ruime lift. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be
Ruben Verwaal, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingAls wetenschappers onderzoek doen naar het lichaam, dan zien ze die doorgaans als proper en heel, puur en solide, of zelfs theoretisch en vleesloos. Zelden spreken ze over lichamen die continue hun poreuze grenzen overschrijden door plassen, niezen, huilen, bloeden, braken, kwijlen, zweten, ejaculeren, menstrueren, zogen. Ook wetenschappers zijn dus niet immuun voor het taboe dat op de lichaamssappen rust. Waarom hebben we zo’n moeilijke relatie tot de lichaamssappen? In deze lezing duikt Ruben Verwaal in de kliederige zones van lichamen om deze vraag te beantwoorden.
Net zoals de sappen letterlijk door diverse plekken en domeinen sijpelen, kan de onderzoeker van die sappen zich niet beperken tot één kennisdomein. De studie naar de rol van sappen in cultuur en samenleving vereist een interdisciplinaire aanpak met aandacht voor geschiedenis van wetenschap en geneeskunde, materiële en visuele cultuur, psychologie en de geschiedenis van emoties, gender en disability studies. Ruben Verwaal bestudeert de materialiteit van de individuele lichaamssappen doorheen de geschiedenis en toont hoe het stigma op het lekkende lichaam een moderne uitvinding is en dus ook weer kan veranderen.
- Ruben Verwaal werkt als curator en historicus aan het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam. Hij promoveerde in Groningen op de geschiedenis van de veranderende percepties van lichaamssappen in de Europese Verlichtingscultuur. Sindsdien specialiseerde hij zich in de geschiedenis van d/Doofheid en hardhorendheid. In 2023 publiceerde hij het publieksboek ‘Bloed, zweet en tranen: Een geschiedenis van de vloeibare mens’ (Thomas Rap).
- emma ydiers is nieuwsgierig naar de manifestatie van machtsdynamieken in dominante historische verhalen over gender en seksualiteit, de invloed van archieven hierop en het potentieel van community-based geschiedenisprojecten hierbinnen. Deze interesses komen samen in hun doctoraatsonderzoek (UGent) dat de historische cultuur van feminisme na de jaren 1970 in België benadert vanuit de intersectie tussen seksualiteit, ras en klasse. Daarnaast is emma verbonden aan One Field Fallow, een plek voor collectief en artistiek onderzoek en experimenteert die met eigen narratieven die gepubliceerd werden in o.a. Glean, deBuren en rekto:verso.
Deze lezing zal plaatsvinden in MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.
Jenny Slatman, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingEen mens is niet een optelsom van lichaam en geest, maar een lichamelijk of belichaamd wezen. Wanneer jouw materiële lichamelijkheid niet past in jouw materiële context, worden je mogelijkheden ingeperkt. Zo worden zwarte lichamen vaker gehinderd in een witte wereld, moeten vrouwenlichamen afgeschermd en afgeremd worden in een misogyne wereld, passen dikke lichamen niet in een wereld die ingericht is voor gemiddelde lichamen, kunnen berolstoelde lichamen niet met de trap, en worden depressieve lichamen inert omdat hun wereld hen niet meer uitnodigt.
Lichamen functioneren altijd in relatie tot andere lichamen en tot de omgeving. Toch is de opvatting nog gangbaar dat je lichamelijke problemen kunt oplossen door te focussen op tekortkomingen in het lichaam, in het denken of in het gedrag van individuen. “Als jij niet in de wereld past, dan moet jij er maar voor zorgen dat je er wel in past”, lijkt het adagium van onze tijd. In haar lezing zal Jenny Slatman eerst kort uitleggen waar deze focus op het individuele vandaan komt en wat haar tekortkomingen zijn. Vervolgens zal zij een nieuwe kijk op lichamelijkheid presenteren.
In het nagesprek gaat hoogleraar Medical & Health Humanities Jenny Slatman samen met Hanane El Kaddouri van Afromedica, een organisatie die zich inzet voor etnische diversiteit in de gezondheidszorg, en moderator en onderzoeker disability studies Gert-Jan Vanaken in op wat Slatmans inzichten betekenen voor de gezondheidszorg. Hoe kunnen we aan de slag met een zorgsysteem dat nog veel te weinig is ingericht op de diversiteit aan lichamen waarvoor het eigenlijk zorg zou moeten dragen?
- Jenny Slatman is hoogleraar Medical & Health Humanities aan Tilburg University. Haar onderzoek bestaat uit filosofisch-antropologische analyses van lichamelijkheid in kunst, expressie en medische praktijken. Ze heeft meerder boeken gepubliceerd waaronder Nieuwe Lichamelijkheid (Gorredijk, 2013). In 2010 ontving Slatman een NWO-VIDI beurs voor haar project Bodily Integrity in Blemished Bodies, en in 2017 ontving zij een NWO-VICI beurs voor haar project Mind the Body: Rethinking embodiment in healthcare.
- Gert-Jan Vanaken is opgeleid als arts en werkt momenteel als postdoctoraal onderzoeker aan KU Leuven en Universiteit Antwerpen. Zijn werk situeert zich op de grenzen van ethiek van de zorg, handicapstudies en klinisch autismeonderzoek. Gert-Jan is vooral geïnteresseerd in de vraag hoe goede en rechtvaardige autismezorg vormgegeven kan worden vanuit een neurodiversiteitsperspectief. In 2023 maakte hij deel uit van de twaalf “spraakmakende stemmen” van Nieuw Geluid (deBuren).
- Hanane El Kaddouri is huisarts-in-opleiding in een wijkgezondheidscentrum in Gent. In 2023 behaalde zij haar diploma als basisarts aan de Universiteit Gent. Sindsdien is zij bestuurslid van Afromedica, een organisatie die zich inzet voor etnische diversiteit in de gezondheidszorg en de zorgopleidingen. Als huisarts, maar ook als vrouw, moslima en persoon met Marokkaanse roots, tracht zij haar steentje bij te dragen aan de uitbouw en verdere ontwikkeling van een gezondheidszorgsysteem waarin diversiteitssensitiviteit en inclusie vanzelfsprekendheden zijn.
Deze avond is een samenwerking van Studium Generale en de Buren. Deze lezing zal plaatsvinden in MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.
Magaly Rodriguez Garcia, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingDe quote in de titel is een vrije vertaling van het antwoord dat een jonge sekswerker aan Avril de Sainte-Croix – een Franse abolitionistische activiste – gaf tijdens een gesprek over prostitutie. Avril streefde naar de afschaffing van commerciële seks en vroeg aan de dame in kwestie of “het leven dat ze leidde haar niet degouteerde”. De jonge vrouw antwoordde zonder aarzeling: “mijn lichaam is van mij en als u het mij vraagt, verkoop ik het liever voor één uur voor 10 frank dan voor tien uur dagarbeid in ruil voor een schamel loon”.
Deze anekdote dateert van de jaren 1930 en bevat twee visies op commerciële seks die diametraal tegenover elkaar staan. Nieuw was dat conflict niet. Sterker nog, je zou kunnen stellen dat de problematisering van prostitutie door elites versus de hardnekkige voortzetting ervan door seksverkopers en tussenpersonen een constante is in de geschiedenis. Het is dankzij de koppigheid van sekswerkers, bordeeleigenaars en andere intermediairs dat prostitutie vandaag als een vorm van werk wordt erkend. Tenminste, volgens de wet. Want in de hoofden van veel mensen blijft commerciële seks een probleem.
Na haar lezing gaat historica Magaly Rodriguez in gesprek met sekswerkactiviste Dinah Bons, niet alleen over de historische wortels, maar ook over de hedendaagse uitdagingen van het ‘probleem’ dat sekswerk heet. Dit gesprek wordt gemodereerd door Æris Vanermen.
- Magaly Rodríguez (zij/haar) is hoofddocente geschiedenis aan de KU Leuven. Samen met enkele collega’s en met voormalig sekswerker Sonia Verstappen publiceerde ze in 2022 ‘Seks voor geld. Een geschiedenis van prostitutie in België’ (Prometheus). Ze werkt nauw samen met hulporganisaties voor sekswerkers zoals Violett, Boysproject en UTSOPI.
- Dinah Bons (zij/haar) is juriste, zorgverlener en activiste. Ze heeft bovendien een uitgebreide ervaring in de theaterwereld: als inclusie- & diversiteitsstrateeg en als voorzitter van theatergezelschap ‘Raymi Sambo maakt’. Daarnaast is ze oprichter en directeur van de Trans United Kliniek. Internationaal is ze al vele jaren actief op het gebied van sekswerk activisme, HIV-activisme, antiracisme en trans/LHBTQI+activisme. Op lokaal niveau zet ze zich in voor belangenbehartiging van- en het bieden van gezondheidszorg aan kleur, dak- en thuisloze trans mensen en trans vluchtelingen.
- Æris Vanermen (die/hun) is een queer intimiteitswerker, -educator & -facilitator. Hun hartenwerk is het verminderen van sociale ongelijkheid door het uitbouwen van een professionele intimiteitssector op mensenmaat. Dit doet die door engagement bij verschillende sociale organisatie en door business support met hun bedrijf, Hemelhart Solutions.
Deze avond is een samenwerking van Studium Generale en de Buren. Deze lezing zal plaatsvinden in MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.
Naima Charkaoui, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingGrenzen sturen onze beweging. Ze bepalen wie en wat waarheen kan, of net niet. Voor sommige mensen is de wereld als een dorp, terwijl duizenden andere mensen het leven laten aan de buitengrenzen van Europa. Diezelfde grenzen sturen ook ons denken. We kunnen ons niet inbeelden dat grenzen heel anders zouden zijn dan we ze nu kennen. Wie pleit voor open grenzen zet zichzelf buiten het debat. Kunnen we afscheid nemen van onze kijk op grenzen? En waarom is dat zo moeilijk?
Na haar lezing gaat Naima Charkaoui in gesprek met kunstenaar Thomas Bellinck.
- Naima Charkaoui studeerde politieke wetenschappen aan de Universiteit Gent. Ze werkt sinds 2001 rond mensenrechten, ongelijkheid en racisme. Momenteel werkt ze in het veld van internationale solidariteit, daarvoor in de kinderrechtensector en eerder stond ze ruim 10 jaar aan het hoofd van het Minderhedenforum. Ze publiceerde enkele boeken: ‘Racisme, over wonden en veerkracht’ (ook vertaald in het Frans als ‘Le racisme, une histoire de blessures et de résilience)’, ‘Het opengrenzenmanifest’ en het kinderboek ‘Racisme, stop de pijn’ (i.s.m. Ikrame Kastit en Uit de Marge).
- Thomas Bellinck is een Brusselse kunstenaar wiens documentaire praktijk zich vertakt in theater, installatiekunst, TV, … Hij is vooral bekend om zijn werk over door de staat gesanctioneerd geweld, geheugenpolitiek en mobiliteitsongelijkheid.
Deze lezing zal plaatsvinden in de MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing zal live Nederlandstalige ondertiteling voorzien worden.
Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.
Olga Byrska, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingDoor veel buitenstaanders gezien als een verhaal van een vreedzame en economisch succesvolle overgang van het regime, zijn experts en de publieke opinie in Europa verrast door de geleidelijke desintegratie van wat kan worden gezien als een ongelooflijke prestatie van Polen in de afgelopen decennia. Vooral sinds de conservatieve ‘Law and Justice’-partij in 2015 de parlements- en presidentsverkiezingen won.
Door de microhistorische en autobiografische bril zal Olga de opkomst van Polen als een belangrijke Oost-Europese macht becommentariëren en binnenlandse problemen laten zien die ervoor zorgden dat deze positie veranderde. Hiervoor put ze uit haar ervaring als queer vrouw uit de arbeidersklasse die deze ontwikkelingen in de jaren 1990 en 2000 meemaakte. Hiermee wil ze het binaire verhaal van totaal succes gevolgd door totale degradatie compliceren en tegelijkertijd het moeilijke begin- of eindpunt voor het land op dit moment erkennen.
Na haar lezing gaat Olga Byrska in gesprek met onderzoeker Jonas Vanderschueren. Zowel de lezing als de discussie erna zullen in het Engels plaatsvinden.
- Olga Byrska (zij/haar) is geboren in 1991 in Warschau. Ze is historica en voltooit haar PhD aan het Europees Universitair Instituut in Florence. Haar professionele carrière begon als journaliste en ze publiceerde meer dan 50 artikelen in de Poolse pers. Nu woont ze in Parijs en schrijft ze ook voor theater.
- Jonas Vanderschueren (hij/die) is postdoctoraal onderzoeker aan de KU Leuven, Faculteit Letteren, Cultuurwetenschappen. Die is gespecialiseerd in hedendaags Pools theater, performance en cultuur. Die behaalde onlangs een doctoraat in Culturele Studies met een proefschrift getiteld Dissenting Bodies: Queering Polishness in Polish theatre since 2005, waarin die de artistieke strategieën onderzochten die hedendaagse Poolse makers hebben ontwikkeld om weerstand te bieden aan de druk om te voldoen aan de Poolse normativiteit, een onlosmakelijke botsing tussen Pools nationalisme en heteronormativiteit.
Momenteel werkt die aan REFAM, een door CELSA gefinancierde onderzoekssamenwerking tussen de KU Leuven, de Universiteit van Tartu en de Jagiellonian Universiteit. Die is ook actief als essayist en onderzoeksjournalist en heeft bijdragen geleverd aan Etcetera, rekto:verso, MO*, Jacobin Nederland, Dialog. Pismo en diverse andere media.
Marguerite van den Berg, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingWerk staat in de weg van een nieuwe wereld. Iedereen is moe, niemand heeft tijd. Het is cruciaal om ons nieuwe werelden te verbeelden. Daarvoor moeten we beter uitgerust zijn en ons anders tot elkaar gaan verhouden. Hoe kunnen we een einde van werk inluiden? Of misschien beter: in welke wereld wordt dat mogelijk? Een einde is altijd ook een begin, een ‘nee’ altijd ook generatief. Welke ‘ja’s kunnen we samen vinden als we ‘nee’ zeggen tegen werk? En hoe kunnen we alvast oefenen met die nieuwe wereld?
Na haar lezing gaat Marguerite in gesprek met redacteur en rekto:verso coördinator Hannelore Roth.
• Marguerite van den Berg schrijft over werk, feminisme, de stad en informele organisatie. Ze publiceerde in 2021 ‘Werk is geen oplossing’ (AUP), een boek over werk en werkweigering. Ze werkt als universitair hoofddocent aan de Universiteit Utrecht in Nederland.
• Hannelore Roth is kernredacteur en coördinator bij rekto:verso. Voordien werkte ze als postdoctoraal onderzoeker in de literatuur- en cultuurwetenschappen aan KU Leuven. Haar expertises zijn Duitse literatuur, gender en (precair) werk. Ze is ook redacteur bij het tijdschrift COLLATERAL – Online Journal for Cross-Cultural Close Reading, en werkzaam als literair vertaler. Seizoenarbeid, haar vertaling van Saisonarbeit van Heike Geißler, verscheen bij het balanseer.
Deze lezing zal plaatsvinden in de MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing zal live Nederlandstalige ondertiteling voorzien worden.
Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.
Sophie Lewis, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingThe family is barely working. It is the primary source of violence and sexual abuse for queer youth, women, and children. And in simple labour terms, it asks too much of too few. People who take on the brunt of the care labour within families feel overwhelmed, exploited, lonely and burned-out.
Yet the private nuclear household seems to many of us in the west like a law of nature. Inescapable. But, is it? In fact, care responsibilities, that are now seen as self-evidently within the domain of the family, have previously lived in large part in the commons. Over several centuries, capitalist societies gradually engineered the privatization of care into individual, self-responsible kinship units. This has led to a care scarcity.
According to sociologist Melinda Cooper, this ‘familization’ process has been crucial in the rise of both neoconservative and neoliberal forms of economic governance. Familist capitalism exploits the fact that ‘the family’ feels non-negotiable for most people, not to mention indispensable to many marginalized and state-criminalized people’s survival.
Utopian thinkers, including Marx and Engels but also black anti-imperialist feminists in the US, have raised the possibility of ‘abolishing the family’ for over two centuries. Now, after Covid lockdowns showed us how untenable families are under pressure, there is resurgent curiosity around the world about non-capitalist ways of organizing care. What does familism prevent us from doing and desiring? How might we think about bringing an end to organized care scarcity?
- Sophie Lewis is a feminist writer and independent scholar living in Philadelphia. She is currently at work on a third book manuscript entitled ‘Enemy Feminisms’. Her first two books, both published by Verso Books, are ‘Full Surrogacy Now: Feminism Against Family (2019)’ and ‘Abolish the Family: A Manifesto for Care and Liberation’. Sophie’s essays and articles appear in academic journals like ‘Feminist Theory’ as well as literary ones like the London Review of Books. Dr. Lewis has a visiting affiliation with the Center for Research on Feminist, Queer and Transgender Studies at the University of Pennsylvania. You can find her lectures and writings at lasophielle.org, and become a subscriber at patreon.com/reproutopia.
After her lecture, Sophie Lewis will talk to writer and gender studies researcher Siggie Vertommen. Both the talk and the discussion afterward will take place in English. There will be live translation to Flemish Sign Language.
- Siggie Vertommen works as an assistant professor of gender studies at the University of Amsterdam and as a postdoctoral researcher at Ghent University. She conducts feminist research into the global politics surrounding (medically assisted) reproduction from Israel/Palestine to Georgia to Belgium. She dreams of feminist revolutions and is a member of all kinds of collectives such as the Ghent University Women’s Strike, Furia, Slow Science and Sophia. She also has a dog, Eddie, the most lovable dachshund in the world.
On accessibility: The entrance from the street has an entrance shaft with a push button. There is a lift to the 2nd floor. The Balzaal hall is accessible to persons in wheelchairs, accompanied by a staff member.
Is het kolonialisme echt voorbij?, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingPanel met Sibo Kanobana, Nozizwe Dube en Heleen Debeuckelaere op het Festival van de Gelijkheid
In dit panel, dat in samenwerking met Curieus doorgaat op het Festival van de Gelijkheid, willen we samen met onderzoeker en docent postkoloniale studies Sibo Kanobana, historica en journalist Heleen Debeuckelaere en juriste Nozizwe Dube de ‘post’ in postkoloniaal bevragen. Want waar en wanneer eindigde het kolonialisme eigenlijk? Leven we echt in een postkoloniale wereld? Hoe gebeurde die overgang van koloniaal naar postkoloniaal dan? Waar liggen de verschillen en waar liggen de gelijkenissen tussen beide tijden?
Die bespiegelingen doen ons ook bij grotere geschiedfilosofische kwesties belanden: hoe eindigen grote historische periodes eigenlijk? En wie besluit dat ze voorbij zijn? Mogen we het verleden heropenen? Wie heeft daar zeggenschap over? Of moeten we het laten rusten en nieuwe toekomsten uitdenken? En natuurlijk: hoe eindigen we het kolonialisme (dan wel)? Zijn er manieren om dat constructief en destructief te doen of gaan constructie en destructie altijd hand in hand? Moeten we dekoloniseren of re-indigeniseren? En hoeveel van de huidige witte wereld moet daarvoor ontmanteld worden?
Sibo Rugwiza Kanobana is universitair docent culturele en postkoloniale studies aan de Open Universiteit van Nederland en verbonden aan de afdeling Conflict en Ontwikkeling van de Universiteit Gent. Hij promoveerde in 2022 met een proefschrift in de sociolinguïstiek en is sinds 2017 redacteur voor Rekto:Verso, het Vlaamse tijdschrift over kritiek en cultuur. In 2010 schreef Sibo mee aan het boek ‘De bastaards van onze kolonie’ over de verzwegen geschiedenis van de metissen uit Belgisch Congo. In 2021 publiceerde hij het boek ‘Zwarte Bladzijden’, een bloemlezing van essays waarin de Vlaamse (post-)koloniale literatuur vanuit een zwart perspectief wordt besproken. Sibo legt op dit moment de laatste hand aan een nieuw boek getiteld ‘Witte orde. Over ras, klasse en witheid’ dat in 2024 zal gepubliceerd worden bij De Geus.
Heleen Debeuckelaere is een historicus van opleiding (Universiteit Gent) en een activist van overtuiging. Ze woont en werkt in Brussel, waar ze schrijft over het leven en lijden van de afro-diaspora in België en Europa. Ze publiceerde tot op heden in De Correspondent, rekto:verso en op verschillende Engelstalige online media. Ze schreef een bijdrage aan Zwart (2018, Atlas Contact), een bundel verhalen van negentien zwarte schrijvers uit Nederland en België, samengesteld door Vamba Sherif en Ebissé Rouw. In 2021 werd ze projectcoördinator bij Globe Aroma en binnenlandredacteur bij De Standaard.
Nozizwe Dube is PhD-kandidaat in EU anti-discriminatierecht aan Maastricht University, waar ze onderzoekt hoe intersectionele discriminatie erkend kan worden in EU anti-discriminatierecht. Ze behaalde een Master in de Rechten aan de KU Leuven en Venice International University (Italië). Ze liep stage bij het Belgisch Grondwettelijk Hof en de Verenigde Naties in New York. Tijdens haar studies was ze coördinator van UNDIVIDED, een studentenplatform dat rond dekolonisatie, gender, LGBTQ+ studenten en intersectionaliteit werkte. Ze is ook medeoprichter van Karibu African Circle Leuven, een studentenvereniging die een thuis biedt voor Leuvense studenten met Afrikaanse roots. Ze schreef opiniestukken voor, onder andere, MO* Magazine en Samenleving en Politiek Magazine. Nozizwe was voorzitter van de Vlaamse Jeugdraad van 2015 tot 2018.
Tijdens het panelgesprek zal er live Nederlandstalige geschreven ondertiteling geprojecteerd worden. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be.
Dit evenement zal plaatsvinden in de Domzaal van Kunstencentrum VIERNULVIER. Over toegankelijkheid: De ingang vanaf de straat is voorzien van een inkomsas met een drukknop. Er is een lift naar de 4e verdieping. De zaal is toegankelijk voor personen met een rolstoel, met begeleiding van een medewerker.
Stef Craps, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingRouw om de planeet: leven met verlies in het antropoceen
Hoe kunnen we in het reine komen met de vele soorten van ecologisch verlies die onze getroebleerde tijd kenmerken?
De ervaring en anticipatie van ecologisch verlies – van individuele plant- en diersoorten, hele ecosystemen, gekoesterde landschappen of een bewoonbare planeet tout court – veroorzaken intens verdriet, dat steeds acuter wordt beleefd door een groeiend deel van de wereldbevolking naarmate de klimaat- en ecologische crisis zich doorzet. Dat verdriet (en de ermee samenhangende gevoelens van angst, woede, schuld en wanhoop) krijgt echter nauwelijks of geen sociale erkenning.
Deze lezing gaat na hoe ecologisch verlies wordt ervaren, uitgedrukt en verwerkt door rouwpraktijken voor het voetlicht te brengen die zijn ontwikkeld door kunstenaars, milieu- en klimaatactivisten, academici en geestelijke gezondheidswerkers om individuen, groepen en de samenleving als geheel op een positieve en constructieve manier met dergelijke verlieservaringen te leren omgaan en de emotionele impact ervan publieke zichtbaarheid en legitimiteit te geven.
Na de lezing gaat Stef in gesprek met activist Jolien Paeleman.
Stef Craps is hoogleraar Engelse letterkunde aan de Universiteit Gent, waar hij het Cultural Memory Studies Initiative leidt. Zijn onderzoeksinteresses liggen in de twintigste-eeuwse en hedendaagse literatuur en cultuur, de trauma- en geheugenstudies, het post-kolonialisme, de ecokritiek en de environmental humanities. Hij is co-auteur van Trauma (Routledge, 2020) en auteur van Postcolonial Witnessing: Trauma Out of Bounds (Palgrave Macmillan, 2013) en Trauma and Ethics in the Novels of Graham Swift: No Short-Cuts to Salvation (Sussex Academic Press, 2005).
Daarnaast (co-)redigeerde Craps het boek Memory Unbound: Tracing the Dynamics of Memory Studies (Berghahn, 2017) en diverse themanummers van vaktijdschriften over onderwerpen als ecologisch verdriet, klimaatfictie, dekolonisatie en de herinnering aan de Holocaust in transcultureel perspectief. Momenteel werkt hij aan een studie en een tentoonstelling over ecologische rouw als een creatief en transformatief proces, en coördineert hij een universiteitsbreed keuzevak waarin een scala aan menswetenschappelijke benaderingen van klimaatverandering aan bod komt.
Jolien Paeleman is actief bij burgerbeweging Extinction Rebellion sinds 2019. Ze is woordvoerder en werkte mee aan de bewegingsopbouw, coalitievorming en outreach, vooral in Gent, waar ze woont. Haar geloof in de cruciale rol van burgerlijk ongehoorzame actie in de maatschappelijke transformatie die we nodig hebben, is vandaag groter dan ooit tevoren.
Deze lezing zal plaatsvinden in de MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing zal live Nederlandstalige ondertiteling voorzien worden.
Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.
Simon(e) van Saarloos, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingAbolish Age: maak een einde aan leeftijd!
Wanneer we ons tegen ageism verzetten, gaat het meestal over de discriminatie van ouderen. De limiterende werking van leeftijd wordt vaak pas bespreekbaar wanneer je oud bent en het einde in zicht lijkt. Van Saarloos toont dat leeftijdsdiscriminatie iedereen aangaat: al bij geboorte word je een leeftijd toegewezen.
De samenleving is leeftijd gesegregeerd, onderwijs wordt ingedeeld op leeftijd, stemrecht en seksuele handelingsbekwaamheid zijn wettelijk afhankelijk van leeftijd. Toegang tot tijd is een wit privilege en ons denken over seksualiteit, gender, klasse, handicap, financiële zekerheid en ras is verweven met een nauw begrip van leeftijd. Deze lezing maakt een einde aan de sluwe, onzichtbare wijze waarop leeftijd sociale ongelijkheid bevordert en normaal maakt.
Simon(e) van Saarloos is de auteur van ‘Against Ageism. A Queer Manifesto’; ‘Herdenken herdacht’; ‘Het Wildersproces’; ‘Het monogame drama’ en ‘Ik deug / deug niet’. Als freelance curator organiseert hen artistieke samenwerkingen, publieke programma’s en tentoonstellingen, waaronder de ABUNDANCE tentoonstelling in Het Hem, de museuminstallatie Cruising Gezi Park, een publiek gesprek tussen Claudia Rankine en Pamela Sneed aan de Universiteit van California, Berkeley, IDFA’s 2022 en 2023 queer programma, de Juicy Refuge lezingenreeks voor Studium Generale aan de Rietveld Academie, en het meerjarige trans*nationale queer solidariteitsproject Through The Window.
Van Saarloos schrijft ook fictie, zoals de roman ‘De vrouw die’ en recente publicaties als het korte sci-if verhaal ‘Dreamdead Surrender’ (Postmodern Culture Journal) en ‘De Foetushemel’, een toneelstuk over abortus en gewelddadig verzet voor Ulrike Quade Company in het Bellevue Theater Amsterdam. Hen deed mee aan artistieke residenties zoals KAVLI Institute for Nanosciences, Deltaworkers New Orleans en Be Mobile Create Together, IKSV Istanbul. Momenteel woont Van Saarloos in Berkeley, Californië.
Rosemarie Garland-Thomson, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingSelective termination: reproductive freedom or disability discrimination?
Volgens de Vlaamse organisatie Fara beëindigen we 90 tot 95% van alle zwangerschappen waarbij een beperking wordt vastgesteld. Foetussen met een beperking kunnen worden geaborteerd tot ver voorbij de limiet die geldt voor andere foetussen. In België mogen we een kind niet (de)selecteren op basis van een ander identiteitskenmerk dat beschermd wordt door de wetgeving inzake gelijke kansen (zoals geslacht of huidskleur). Waarom mag dit dan wel bij handicaps? Is selectieve zwangerschapsafbreking op basis van een handicap een vorm van reproductieve vrijheid voor mensen die zwanger zijn of een vorm van discriminatie van mensen met een handicap?
Uitgaande van de Noord-Amerikaanse context onderzoekt Rosemarie Garland-Thomson de complexe morele, ethische, politieke, sociale en individuele situatie die een zwangerschap met zich meebrengt wanneer prenatale testen wijzen op een risico op een handicap bij het toekomstige kind. Praktijken en beleid in de gezondheidszorg hebben vaak te maken met belangenconflicten tussen specifieke mensen en ook tussen individuen en het algemeen belang. Een handeling, misschien in het bijzonder een medische behandeling, kan de ene persoon ten goede komen maar de andere schaden. Een behandeling in de gezondheidszorg kan het algemeen belang ten goede komen, maar een individu of een gemeenschap schaden. De praktijk van selectief testen en de optie voor zwangerschapsonderbreking op basis van risico voor het ter wereld brengen van een kind met een handicap is een medische casestudy over dit ethische dilemma tussen voordeel en schade voor individuen en gemeenschappen. De lezing van Garland-Thomson zal een kader bieden over de ethische, sociale en politieke verplichtingen van moderne liberale democratieën ten aanzien van gelijkheid, leven, zelfbeschikking en bescherming tegen schade.
Na haar lezing gaat Garland-Thomson in gesprek met Piet Devos, schrijver en onderzoeker op het gebied van disability studies.
- Rosemarie Garland-Thomson is professor emerita of English and bioethics at Emory University. Her expertise in disability bioethics, critical disability studies, and health humanities brings disability culture, ethics, and justice to a broad range of institutions and communities. She is co-editor of About Us: Essays from the New York Times about Disability by People with Disabilities and author of Staring: How We Look and several other books.
- Piet Devos is a writer and disability researcher. After having completed his training as a translator in French and Spanish in Antwerp and a research master’s degree in literary studies in Leiden, Piet obtained his PhD in Groningen in 2013 with a dissertation on sensory perception in poetry. During a postdoc in Montreal, he further focused on Disability Studies, and in particular on the aesthetics of the ‘imperfect’ body in art and literature. His own blindness provides a critical lens and source of inspiration. Nowadays Piet works as a guest speaker and teacher, but he also uses other forms of media such as video and podcast. His previous work on eugenics, genetics and disability includes the essay Langs bloedbanen (Along bloodstreams) and the eight part video series Gesprekken over (on)maakbaarheid (Conversations about (un)malleability).
Zowel de lezing als de discussie erna vinden plaats in het Engels, met een spraak-naar-tekst vertaling in het Engels op het scherm.
Wat betreft toegankelijkheid: de ingang vanaf de straat heeft een toegangsschacht met een drukknop. Er is een lift naar de 2e verdieping. De Balzaal is toegankelijk voor rolstoelgebruikers onder begeleiding van een medewerker. Zowel de lezing als de discussie erna zullen in het Engels plaatsvinden, maar er zal een live schriftelijke vertaling naar het Nederlands zijn. Wie meer vragen heeft over de toegankelijkheidsregelingen kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be.
Raounak Khaddari, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingVriendschap voor (‘t l)even?
“De druk van deze vriendschap wil ik niet. Heel veel liefs.” Met die woorden zette journalist Raounak Khaddari via WhatsApp een punt achter een vriendschap. Sindsdien worstelt ze met vriendschappen en hoe ze zelf een goede vriend moet zijn. Dat leidde tot een zoektocht naar deze meest ondergewaardeerde relatievorm en naar hoe we zelden spreken over vriendschapsbreuken. Als we weten wat vriendschap is en dat vriendschap bedrijven niet vanzelf gaat, kunnen we er beter in worden. In de lezing legt Khaddari uit wat vriendschap is, welke soorten vriendschappen er zijn en waarom sommige vriendschappen er voor het leven zijn en sommige voor even.
Na haar lezing gaat Raounak in gesprek met schrijver en journalist Heleen Debruyne.
Raounak Khaddari is journalist bij Het Parool en auteur van ‘Even goede vrienden’ een boek over hoe vriendschap (niet) werkt. In haar boek over vriendschap legt Khaddari aan de hand van filosofie, wetenschap, geschiedenis en persoonlijke verhalen van verschillende mensen uit waarom vriendschappen onmisbaar zijn en welke soorten vriendschap er zijn. Gaandeweg haar onderzoek ontdekt ze ook hoe we betere vrienden kunnen worden voor elkaar en voor onszelf.
STUDIUM GENERALE
In 2023-24 verkent Studium Generale Gent de vele eindes in een mensenleven. We onderzoeken dingen die eindigen, dingen die zouden moeten eindigen en dingen waarvan we ons niet eens kunnen voorstellen dat ze ooit tot een einde komen.
Eindes zijn ondraaglijk intiem, vreselijk eigen aan de persoon die ze meemaakt. In de loop van elf lezingen zullen denkers, kunstenaars en onderzoekers dan ook reflecteren over vragen als: Hoe vinden we nieuwe vormen, gepaste woorden, juiste plekken voor afscheid en verlies? Want dat lijkt broodnodig in een tijd waarin de oude manieren van met deze zaken omgaan niet meer werken. Op welke manier maak je een goed einde aan iets waarvan je dacht dat het jou tot jou maakte: een identiteit, een vriendschap, een levensfase, een gezin, een lichaam?
Maar eindes zijn ook universeel en politiek, we beleven ze samen. We laten daarom evengoed sprekers aan het woord die nadenken over ecologische rouw en het einde van de wereld, over hoe selectieve abortus aan specifieke levens een einde maakt, over hoe democratieën zichzelf opheffen en over waarom er beslist wordt wanneer historische periodes eindigen. De Studium Generale Gent lezingen gaan na wat het einde zou betekenen van entiteiten – het kerngezin, je betaalde baan, de nationale grenzen – die ons leven vandaag de dag op zo een doordringende manier vormgeven dat we ons nauwelijks kunnen voorstellen dat ze ooit niet bestonden of ooit niet meer zullen bestaan.
Kortom, we stellen ons samen de vraag of de kunst van het verliezen wel degelijk te leren valt zoals dichteres Elizabeth Bishop aan het einde van haar leven schreef. ‘Verlies iedere dag iets’, raadde ze ons aan. Je sleutels, een verloren uur, een huis, een land, een geliefde. Want eindes brengen ons tot een nieuwe verhouding met al wat bestaat. En ook al stoppen we niet voor eindes, zij stoppen zeker wel voor ons.
Eating in a Changed Climate
Studium invites you to join us as we further learn, reflect, and imagine the future of food. Climavore, a 2015 initiative of Cooking Sections, seeks to propose answers to the increasingly pertinent question: “How do we (and will we) eat as humans (continue to) change climates?” The Climavore research and explorations depart from an open recognition that new seasons are emerging; while the boundaries between spring, summer, autumn and winter shift, and evaporate, we are faced with ever more severe and frequent floods, droughts, soil exhaustion, toxification of the oceans and pandemics. In collaboration with ecologists, marine biologists, agronomists, engineers, and nutritionists, Climavore reveals that our future is likely to be characterised by food production and consumption that is adaptive. How do we prepare for a future in which will we be able to shift to drought-resistant crops, or to filter feeders when water pollution levels spike?
De Agro-Ecologische Renaissance
Het is vast geen verrassing dat Studium Generale het in deze reeks over ecologie en de toekomst, het maar liefst drie keer gaat hebben over voedsel(productie). Fairouz Gazdallah draagt bij aan onze verkenning van dit onderwerp met een deep dive in de heropleving en herontdekking van aloude agrarische praktijken die onder de noemer agro-ecologie vallen. Fairouz zal ons meenemen in een geschiedenis, heden en toekomst van voedselproductie die niet schaadt, maar herstelt, die niet onderdrukt en uitbuit, maar bevrijdt en nivelleert. Voedselproductie die bio-diversiteit koestert, vrouwen empowert, lokale gemeenschappen versterkt, en die bedreigde kennis en culturen doen floreren.
Voor deze Studium avond, nodigen wij Willem Schinkel en Rogier van Reekum voor een dieptegesprek over de noodzaak voor en haalbaarheid van een minder gewelddadige maatschappij. Het Studium legt het schrijversduo de uitdaging voor om een open routekaart uit te tekenen voor een collectieve ontsnapping uit de kraal die ons – en onze niet-menselijke buren en omgeving – gegijzeld houdt in de necropolitieke orde van het raciale kapitalisme en fascisme.
“Why make an installation about refugees being stuck at the border when you could design tools to cut through the fences?” (We Are ‘Nature’ Defending: Entangling Art, Activism & Autonomous Zones – Pluto Books, 2021)
Jay & Isabelle take on age-old questions that have inspired, challenged and haunted communities and the artists they inspire, nurture, embrace (and/or reject): “What is art for?” & “Who is art for?”. Having rooted their artistic practice in communities of resistance, disruption and disobedience, for decades, Jay & Isabelle share with us their vision of art and artists that are firmly embedded in the enterprise of protecting and regenerating life through the creative magic of insurrectionary imagination.
Isa Fremeaux (she/her) is an educator, facilitator and author. She has worked as a freelance journalist, French teacher and administrator of a community arts company, while completing a PhD thesis on the concept of community. She became a Senior Lecturer in Media and Cultural Studies at Birkbeck College-University of London (UK) where she worked for 10 years, before leaving academia to embrace freedom and collective life. Engaged in social movements for almost 20 years, she has facilitated assemblies gathering several hundred people, co-organised international mobilisations and climate camps, trained thousands of people to reinvent modes of disobedience…
Jay (formerly John) Jordan or JJ (they/them) is an author, art activist, part-time sex worker and full time trouble maker. JJ is labelled a “Domestic Extremist” by the UK police, and “a magician of rebellion” by the French press. JJ has spent three decades applying what he learnt from theatre and performance art to direct action. They has performed in museums and International Theater Festivals, trained people in squats, co-organised climate camps, choreographed carnivalesque riots, written a BBC radio play for today, and an opera-for-one.
Isa and JJ live together on the ZAD in Notre-Dame-des Landes, and they both co-facilitate the Laboratory of Insurrectionary Imagination. The Laboratory of Insurrectionary Imagination brings together artists and activists to co-design and deploy creative forms of direct-action, which aim to be as joyful as they are politically effective. Creation and resistance, protest and proposition are the entwined DNA strands of their practice.
The Van Eyck Lab for Nature Research in Maastricht (NL) starts from the observation that our “… current worldviews have emerged from a history that included colonial and patriarchal forms of power.” Those worldviews legitimise the processes and systems that have produced a geological era characterised by an unprecedented and irreversible human impact on Earth: e.g. global warming, extinction of species and plants, ocean acidification. The lab, represented in this lecture by Giulia Bellinetti & Marente van der Valk, acts as a research workshop for artists and scientists who seek to revise, re-think and re-imagine alternatives to our destructive worldviews – and their associated processes and systems. The lab thus offers us a testimony to the creative potential of multidisciplinarity and imagination for a (re)new(ed) relationship between humans and nature.
Giulia Bellinetti is the coördinator of the Nature Research department and runner of the Future Materials Lab at the Jan van Eyck Academy. Previously, she was Coordinator of the Production Department at the M HKA, the Museum of Contemporary Art of Antwerp. In recent years, Giulia has become increasingly interested in the ecological discourse in relation to contemporary art, institutional work and interdisciplinary forms of collaborations. She is currently conducting a PhD research project on the epistemic function of art institutions in the age of ecological crisis at the Amsterdam School of Cultural Analysis (University of Amsterdam).
Marente van der Valk is a UK/NL based culinary artist and chef. She graduated in 2012 from a MA Design and Environment at Goldsmiths University of London and has since then been focusing on projects and events with an emphasis on environmental awareness, community mindedness and the social importance of food as well as the ephemeral and poetic qualities of food and the act of cooking and eating together. Her work is often a multi-sensory experience where a love for bringing people together results in a wealth of flavours and colours and a feel-good atmosphere. Currently, Marente coordinates the Food Lab at the Jan van Eyck Academy. The Food Lab has been created to offer a multidisciplinary platform to chefs and artists with an interest in food.
Samie Blasingame - Food in a world shaped by Climate Change, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingDeze lezing gaat uitzonderlijk online door i.p.v. in MIRY Concertzaal
Er zijn zoveel mogelijkheden om de klimaatcrisis te verlichten en veel sociale en gezondheidsproblemen aan te pakken door een verandering in de manier waarop we voedsel produceren, consumeren en erover denken. In het besef van de onrechtvaardige gevolgen van geïndustrialiseerd voedsel voor mens en planeet, waardoor voedsel en landbouw bijdragen aan meer dan een kwart van de wereldwijde broeikasgassen en aan talloze onnodige ziekten wereldwijd, dringen buurtorganisatoren en activisten voor voedselrechtvaardigheid zoals Samie Blasingame aan op kritische en speculatieve gesprekken over voedsel en landbouwproductie: "... we moeten leren ons opnieuw te verbinden met ons voedsel en de waarde ervan — en die van een gezonde bodem — herstellen als datgene wat ons voedt en in stand houdt." Samie Blasingame begeleidt ons — en daagt ons uit — om toekomstige voedselsystemen opnieuw te bedenken die lokaal, door de gemeenschap beheerd, ecologisch veerkrachtig en wereldwijd rechtvaardig zijn.
Samie Blasingame is een gemeenschapsgerichte activist, onderzoeker en creatieveling uit Berlijn, met een passie voor milieu- en klimaatrechtvaardigheid, circulair ontwerp, ecosysteemdenken en wereldwijde voedselsystemen. Voor altijd een voorstander van people power, blijft haar werk elementen van gemeenschapsvorming en collectieve verbeelding uitdrukken.
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingAnaïs Van Ertvelde Zorgangst
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingTessa Kerre Kunst op voorschrift
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingMarente de MoorKarakters Deze hoedanigheid
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingWarda El Kaddouri DominantieWaarom we denken wat we denken
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingWannes Capelle Heersers
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingcredits
- foto: Stijn Heijvaert
- Studium Generale, 15.10.2019, Caroline Pauwels, foto: Stijn Heijvaert
- Studium Generale, 28.11.2019, Babah Tarawally, foto: Stijn Heijvaert