Studium Generale

De avond begint met een online lezing door Lichen Hamraie, gevolgd door een gesprek met Leni Van Goidsenhoven. Daarna volgen bijdragen van Staci Bu Shea en Carly Everaert, en de avond wordt afgesloten met een nabespreking.

Toegankelijkheid wordt vaak gezien als een manier om gebouwde omgevingen aan te passen die niet met het oog op mensen met een beperking zijn ontworpen. In deze lezing zal dr. Lichen Hamraie, Canada Research Chair in Technology, Society, and Disability, juist de bredere betekenissen en praktijken van toegankelijkheid in de twintigste- en eenentwintigste-eeuwse architectuur, vormgeving en kunst door mensen met een beperking verkennen. De lezing zal zich richten op vier thema’s: assimilatie en anti-assimilatie, productiviteit en anti-productiviteit, normalisatie en kritiek, en de nieuwe vocabulaire van kritische toegankelijkheid.

Vanuit de vraag hoe we kunnen veranderen door zorg te geven en te ontvangen, zal curator, schrijfster en zorgverlener Staci Bu Shea reflecteren op kwetsbaarheid en de implicaties daarvan voor verbondenheid en waardigheid, zowel op interpersoonlijk als op institutioneel vlak.

De presentatie van de bekroonde kostuumontwerpster en dramaturgische scenografe Carly Everaert zal nagaan hoe het creëren van ruimtes voor andere(n) lichamen — en het radicaal heroverwegen van wat een leerruimte kan zijn — de weg vrijmaakte voor hun langdurige samenwerking met Mira Thompson: “Interdependence: Over rechtvaardigheid voor mensen met een beperking en de (podium)kunsten”. Samen ontwikkelden ze een werkwijze waarin co-creatie geleefde onderlinge afhankelijkheid is, ‘crip time’ een scheppende kracht vormt en artistieke vrijheid kan bloeien. Dit bracht Carly bij ‘altarscenografie’: het theoretiseren van hoe zorg, aandacht en solidariteit heilige ruimtes creëren, waar esthetiek en ethiek samenkomen als de spirituele basis voor solidariteit zelf.

Over de sprekers

• Lichen Hamraie is de Canada Research Chair in Technology, Society, and Disability en universitair hoofddocent sociale wetenschappen aan de York University. Hamraies onderzoek naar handicap en design heeft bijgedragen aan de vorming van de vakgebieden ‘critical access studies’ en ‘crip technoscience’. Zij is directeur van het Critical Design Lab. Hamraie is auteur van ‘Building Access: Universal Design and the Politics of Disability’ (2017) en presentator van de Contra*-podcast over handicap en ontwerp. Ze zijn een United States Artists Fellow 2022 en lid van de U.S. Access Board.

• Staci Bu Shea is curator, schrijver, docent en zorgverlener, gevestigd in Utrecht, Nederland. In brede zin brengt Bu Shea mensen bijeen rond esthetische, kritische en poëtische praktijken van sociale reproductie en zorgwerk, evenals de uitingen daarvan in interpersoonlijke relaties, het dagelijks leven, gemeenschapsorganisatie en institutionele praktijken. Bu Shea is de auteur van Dying Livingly (Solution-serie, Sternberg Press, 2025). Bu Shea was curator bij Casco Art Institute voor Working for the Commons(Utrecht, 2017–2022) en medecurator van Barbara Hammer: Evidentiary Bodies in het Leslie-Lohman Museum of Art (New York, 2017). Bu Shea behaalde een MA aan het Center for Curatorial Studies, Bard College (Annandale-on-Hudson, 2016).

• Carly Everaert is een bekroonde kostuumontwerpster en dramaturgische scenografe. Als docent en onderzoeker aan de Academie voor Theater en Dans in Amsterdam onderzoekt Carly kostuums, lichamen en duurzaamheid vanuit een intersectioneel perspectief. Haar praktijk raakt steeds meer verankerd in de principes van Disability Justice, waardoor diverse vaardigheden, kennis en manieren van bewegen zichtbaarder worden. Carly werkt samen met kunstenaars, curatoren, docenten en wetenschappers die belichaamde kennis vooropstellen. Carly’s methodologie combineert kritische reflectie met materiële experimenten – waarbij maken wordt gezien als een vorm van denken. Carly is voorzitter van de jury voor de Ontwerpprijs van het Nederlands Theaterfestival. Haar essay ‘Altarscenografie, disability justice en het ensceneren van toeval, een seculier-spirituele praktijk van solidariteit, over solidariteit, toeval en gedeelde kwetsbaarheid als scenografische praktijk’ verschijnt in augustus 2026.

• Leni Van Goidsenhoven is universitair docent Critical Disability Studies aan de afdeling Literaire en Culturele Analyse van de Universiteit van Amsterdam (Nederland). Haar onderzoek richt zich op handicap, ziekte, neurodiversiteit en non-normatieve lichaam-geesten in de kunsten en literatuur. Ze is auteur van Autisme in veelvoud (Garant, 2020) en OnGehoord (EPO, 2021). Tot haar recente werk behoren het speciale nummer Cripping Choreography en het binnenkort te verschijnen boek Disability Heritage: Participatory and Transformative Engagement (in samenwerking met Manon Parry, Routledge). Naast haar academische werk is ze regelmatig als curator betrokken bij projecten voor theaters en musea.

Dit programma is een samenwerking tussen Curatorial Studies, KASKlezingen en Studium Generale Gent. Het evenement vindt plaats in het Engels in de Zwarte Zaal van KASK & Conservatorium. De Zwarte Zaal bevindt zich op de begane grond en is toegankelijk voor rolstoelgebruikers; er is ook een toegankelijk toilet in de gang van het KASKcafé. Als je een rolstoel gebruikt, ga dan via de ingang van KASKcinema in plaats van via de ingang aan de Louis Pasteurlaan. Er zijn werkzaamheden gaande in de straat van KASKcinema, maar je kunt langs de ingang aan de Godshuizenlaan 4 komen. Er wordt gezorgd voor vertaling in de Vlaamse gebarentaal. Mocht je nog vragen hebben over de toegankelijkheidsvoorzieningen, neem dan contact op met de organisatie: helena.verheye@hogent.be

De digitale samenleving lijkt een onstuitbare sneltrein. Maar wie heeft het spoor getrokken, wie bepaalt de snelheid en waar gaat de reis naartoe? In deze lezing breekt Paola Verhaert de dominante metaforen van onze digitale samenleving open. Metaforen, zoals die van de digitale sneltrein, die onterecht doen uitschijnen dat technologie een neutraal instrument is, in plaats van een pasmunt van macht.

Aan de hand van het werk van denkers zoals Nancy Fraser en Paulo Freire, houdt Paola een pleidooi voor digitale rechtvaardigheid. Voor een digitale samenleving waarin technologie ten dienste van de mens, in plaats van andersom, en waarin burgers zelf mogen bepalen welke technologieën ze willen omarmen, bouwen of afwijzen.

De avond start met een lezing van Paola Verhaert, gevolgd door een artistieke interventie van Maria Magdalena de Cort. Ten slotte is er een nagesprek met panellid Judith Zoë Blijden, gemodereerd door Annelies Bontjes.

• Paola Verhaert is een onderzoeker en schrijver met tien jaar werkervaring op het snijvlak van technologie en sociale rechtvaardigheid. In haar werk bestudeert ze de politieke en sociale impact van digitale technologieën, met bijzondere aandacht voor de impact op burgers, gemarginaliseerde groepen en de overheid. Als schrijver behandelt ze thema’s die verband houden met technologie, politiek en cultuur. Haar teksten werden onder andere gepubliceerd bij Hard//hoofd, de Reactor, Knack, Samenleving & Politiek en MO*, en in 2025 verscheen haar eerste boek, getiteld ‘Technologie is politiek: De strijd voor digitale rechtvaardigheid’.In 2024 werd Paola benoemd tot Scherpsteller door het Vlaams-Nederlandse huis van literatuur en debat deBuren en het Hannah Arendt Instituut, met als opdracht om gedurende twee jaar scherp te stellen op maatschappelijke ontwikkelingen.

• Judith Zoë Blijden is een in Nederlandse juriste en filosofe. Ze is actief op het snijvlak van onderzoek, beleid en kunst. Ze is de oprichtster van Is This Art Maybe en de bedenkster van The Digital Period, een filosofisch project dat de relatie tussen mens en technologie onderzoekt. Daarnaast werkt ze als senior juridisch adviseur bij Hooghiemstra & Partners, een adviesbureau dat zich richt op recht en technologie.

• Maria Magdalena de Cort werkt als actrice, schrijver en theatermaker. In 2023 voltooide ze haar master drama aan KASK & Conservatorium. Ze is oprichtend lid van het feministisch denkend-en-makend Magdalena Collectief. In 2024 maakte ze samen met Jonas Baeke en Mats Van Droogenbroeck INFINITYFOREVER (Kopergietery). Ze schrijft kortverhalen en ook poëzie in het kader van het techno-poëzie-project Moenen & Mariken (i.s.m Robbe Embrechts), waarmee ze als vocaliste onder andere op Crossing Border, Suikerrock en de Bronzen Uil uitreiking stond. Sinds 2023 is ze deel van het Oostendse schrijverscollectief De Letteristen. Ze heeft een hart voor elektronische muziek, feministische literatuur en onbetrouwbare vertellers. In 2025 maakte zij deel uit van de schrijfresidentie van deBuren.

• Annelies Bontjes is correspondent België voor de Nederlandse krant Trouw en freelance moderator. Ze schrijft ook voor De Standaard en is wekelijks te horen in ‘De Ontdekking van België’ op VRT Radio 1. Haar interesse gaat uit naar maatschappelijke en politieke thema’s, met een bijzondere aandacht voor de relatie tussen België en Nederland.

Deze lezing is een samenwerking tussen deBuren en Studium Generale Gent en zal plaatsvinden in de MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing is een tolk Vlaamse gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: helena.verheye@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.

Een indringende reflectie over ruimte, zorg en rechtvaardigheid, en over wat er op het spel staat als plaats verdwijnt.

Hectare per hectare verdwijnt de laatste open ruimte. België en Nederland lopen voorop in het volbouwen van hun landschap, maar de tendens is wereldwijd dezelfde. Hoe kan het dat deze zichtbare en ingrijpende evolutie blijft doorgaan, ondanks de kennis over de gevolgen?

Vanuit een concrete strijd om het behoud van een historisch meersengebied in de stad Gent onderzoekt Nele Buyst wat een plaats eigenlijk is, en wie bepaalt wat ermee gebeurt. Ze laat zien hoe ecologische, sociale en culturele belangen met elkaar verstrengeld zijn, en hoe dominante denkpatronen onze blik op ruimte sturen.

Geïnspireerd door antikoloniale, feministische en ecologische denkers verkent dit essay niet alleen de grenzen van ons denken, maar ook de kracht van verzet en verbeelding.

Nele leest voor, Zindzi Tillot brengt een gedicht en Marieke De Munckillustreert. Hierna volgt er een nagesprek en een Q&A met het publiek. Achteraf kan je het boek kopen aan de boekenstand en sluiten we af met een drankje en muziek.

‘Plaats maken’ van Nele Buyst is een publicatie in de reeks Karakters, essays over filosofie en cultuurkritiek in zakformaat. De Karakters zijn een samenwerking van Studium Generale, Academia Press, deBuren en rekto:verso.

• Nele Buyst publiceert gedichten en essays. Haar tweede bundel ‘CORPS, poreus’ (2024) werd genomineerd voor de Grote Poëzieprijs. Ze werkt aan een proefschrift over het potentieel van esthetische praktijken voor ecologisch herstel en is verbonden aan het Centrum voor Ethiek van de Universiteit Antwerpen. Ze is redacteur bij rekto:verso.

• Zindzi Tillot woont in Brussel en studeert woordkunst. Ze is lid van feministisch schrijverscollectief Hyster-X en redacteur bij literair boorplatform Kluger Hans. De voorbije jaren werkte ze vooral als dichter. Tegenwoordig houdt ze zich ook met proza, videokunst en performance bezig. Naast kunst en literatuur heeft ze ook veel interesse in sociale gelijkheid, videogames, mode, film, filosofie en internetcultuur. Haar werk zou je kunnen omschrijven als melancholische feverdreams met scherpe randjes. Ze ging in 2023 mee naar de schrijfresidentie in Parijs.

• Marieke De Munck is kunstenaar, curator en creative producer gespecialiseerd in transdisciplinaire en participatieve kunstpraktijken. Momenteel werkt ze als curator bij Kunstcentrum VIERNULVIER (Gent, België). Haar expertise ligt in het cureren van locatiegebonden en sociaal geëngageerde praktijken, stedelijke community labs, ecologisch gedreven praktijken, artistieke begeleiding en mapping/visual harvesting. Voordat ze bij VIERNULVIER werkte, was ze artistiek coördinator van WILDEMANNEN WOESTEWIJVEN, een tweejaarlijks multidisciplinair stadsfestival in Gent. Marieke behaalde een master in de beeldende kunst aan LUCA School of Arts en een master in de theaterwetenschappen aan de Universiteit Gent.

De Balzaal is toegankelijk voor rolstoelgebruikers. De lift aan het onthaal brengt je naar de juiste verdieping. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: helena.verheye@hogent.be. Meer info over de toegankelijkheid van de zaal.

Garrett Bradley zei eens: “de neiging om te vergeten is de achilleshiel van de mensheid. Maar proberen te herinneren is de beweging en de kiem van voortdurende revolutie.”

Sommige films laten zich niet simpel samenvatten. Ze vragen om aandacht, om tijd en om een andere manier van kijken. ‘Time’ is zo’n film. Zonder expliciet te oordelen, roept Time fundamentele vragen op. Over hoe we naar rechtvaardigheid kijken.

Het verleden speelt een centrale rol in Bradley’s films, en het concept tijd vormt de kern. Haar cameragebruik weerspiegelt een abstractie van de werkelijkheid. In Time worden de vrouwen van mannen in detentie, en de gedetineerde mannen zelf, voortdurend teruggetrokken naar dat ene moment in het verleden waarvoor zij zijn veroordeeld, terwijl ze het tegelijk meeslepen richting de toekomst.

Wat zich ontvouwt in ‘Time’, is geen klassiek verhaal over schuld en straf, maar een intieme en gelaagde verkenning van wat het betekent om te leven met de gevolgen van één moment. De film beweegt tussen verleden en heden en laat zien hoe tijd zelf een hoofdrol speelt in het gevangenissysteem. Tijdens deze avond vormt de film ‘Time’ van Garrett Bradley het vertrekpunt voor een bredere reflectie op gevangenissen en beeldvorming, niet alleen in de Verenigde Staten, maar ook dichter bij huis in België en Europa. Wat betekent het om iemand op te sluiten in een gevangenis? En wat zijn de alternatieven?

Veronique Aicha geeft een inleiding bij de documentaire Time van Garrett Bradley, gevolgd door een vertoning van Time.

• Veronique Aicha werkt op het snijvlak van kunst, rechtvaardigheid en filosofie. In haar werk onderzoekt en ontwikkelt zij nieuwe perspectieven op het strafrecht. Zij werkte aan strafrechtprojecten in heel Europa, bezocht overal gevangenissen en detentiehuizen en gaf jarenlang filosofieles aan mensen in detentie. Daarnaast is zij actief als schrijver, moderator en programmamaker, en ontwikkelt zij culturele en maatschappelijke programma’s rond rechtvaardigheid, verbeelding en systeemverandering.

• Garrett Bradley maakt gebruik van zowel verhalende, documentaire als experimentele filmvormen om thema’s aan te snijden als ras, klasse, familierelaties, sociale rechtvaardigheid, de cultuur van het Amerikaanse Zuiden en de filmgeschiedenis van de Verenigde Staten. Bradley heeft talrijke prijzen gewonnen, waaronder de Prix de Rome 2019 en de Sundance Jury Prize 2017 voor de korte film ‘Alone’, die werd uitgebracht door The New York Times OpDocs en een Oscar-kandidaat werd voor korte non-fictiefilms, opgenomen in de shortlist van de Academy.
  
  Bradleys werk is te zien op verschillende locaties, waaronder haar werk als tweede regisseur bij Ava DuVernays ‘When They See Us’ en de Whitney Biennial van 2019. In december 2019 opende Bradleys eerste solotentoonstelling in het Contemporary Arts Museum Houston (CAMH), samengesteld door Rebecca Matalon. In januari 2020 werd Bradley de eerste Afro-Amerikaanse vrouw die de prijs voor Beste Regisseur won op het Sundance Film Festival 2020 voor haar eerste lange documentaire, ‘Time’.

Deze lezing en filmvertoning zullen plaatsvinden in KASKcinema. De zaal is toegankelijk voor rolstoelgebruikers en een beperkt aantal plekken is voorzien in de zaal. Het toilet voor rolstoelgebruikers bevindt zich op de eerste verdieping, en is bereikbaar met een lift (90cm breed, 1m35 diep). Er is een ander toilet beschikbaar wat verder in de gang voorbij het KASKcafe, voor wie gebruik maakt van een bredere rolstoel. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: helena.verheye@hogent.be.

Wat als niemand écht vrij kiest wie hij wordt of wat hij doet? Farah Focquaert daagt ons uit om straf en vergelding te herdenken. Ons huidig rechtssysteem steunt sterk op het idee dat mensen ‘schuld verdienen’ louter op basis van persoonlijke verantwoordelijkheid. Focquaert verkent een alternatief: een rechtvaardigheid die niet draait om wraak of morele schuld, maar om herstel voor alle betrokkenen, bescherming van de maatschappij en vroege preventie. Wat betekent dat concreet voor gevangenissen, straffen en beleid? Kunnen we evolueren naar een humaner systeem dat inzet op verandering en daadwerkelijke maatschappelijke veiligheid? Kunnen en willen we inzien dat repressie niet alleen onze samenleving onveiliger maakt, maar daarenboven in sé onrechtvaardig is?

Na de lezing gaat Farah Focquaert in gesprek met Sibo Rugwiza Kanobana.

• Filosofe Farah Focquaert werkt als gastprofessor aan de Vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschappen van de Universiteit Gent, en als lector in de opleiding Toegepaste Psychologie aan de Arteveldehogeschool. Ze is een experte in o.a. het onderzoek naar de vrije wil en morele verantwoordelijkheid, bestraffing en detentie. Ze is de auteur van ‘Beter leven zonder vrije wil.’ (B&L, 2025)

• Sibo Rugwiza Kanobana is hoofddocent in de sociolinguïstiek en postkoloniale studies aan de Open Universiteit van Nederland. Hij is coauteur van de Bastaards van onze kolonie. Verzwegen verhalen van Belgische metissen (2010), samensteller van de essaybundel Zwarte bladzijden. Afro-Belgische reflecties op Vlaamse (post)koloniale literatuur (2021) en auteur van Witte orde. Over ras, klasse en witheid (2024) en Lumumba’s droom. Wat zijn gedachtegoed ons vandaag kan leren (2025). Hij was redacteur bij rekto:verso van 2016 tot 2024.

Deze lezing zal plaatsvinden in de MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing is een tolk Vlaamse gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: helena.verheye@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.

De Britse bioloog Charles Elton wordt vaak gezien als de grondlegger van het onderzoek naar dieren en planten die nieuwe gebieden bezetten. Zijn boek “The Ecology of Invasions by Animals and Plants” uit 1958 geldt daarbij als het officiële startschot. Maar natuuronderzoekers hadden al veel eerder oog voor levensvormen die zich vestigen op vreemde bodem.

Al in de achttiende eeuw ziet de beroemde Zweedse geleerde Carolus Linnaeus dat exotische planten zich soms op eigen houtje verspreiden en wortel schieten in de vrije natuur. Hij is de eerste die in kaart brengt hoe deze nieuwkomers zich over de wereld verspreiden. Vooral de mens speelt daarbij een sleutelrol. In tegenstelling tot vandaag ziet Linnaeus deze succesvolle exoten niet als bedreiging, maar als een verrijking van de inheemse natuur.

Het is niemand minder dan Charles Darwin die als eerste een succesvolle exoot bestempelt als ‘invasief’. Tijdens zijn reis met het schip de Beagle zag hij op de pampa’s van Zuid-Amerika hoe een Europese tuinplant zich snel uitbreidde en typische pampaplanten verdrong. Niet lang daarna wordt Europa getroffen door zijn eerste echte planteninvasie: een ogenschijnlijk onschuldige waterplant uit Noord-Amerika houdt wetenschap, politiek en pers in de ban.

In deze lezing vertelt botanisch filosoof Norbert Peeters meer over deze vergeten voorgeschiedenis van het denken over planten die zich in nieuwe gebieden vestigen. Hij baseert zich daarbij op zijn recente promotieonderzoek. Na de lezing gaat Norbert Peeters in gesprek met Tim Adriaens, landschapsecoloog gespecialiseerd in invasieve soorten. Helen Weeres, Saïda Ragas en Malika Soudani voorzien literaire en filmische interventies over het exoot-zijn.

• Norbert Peeters is botanisch filosoof, schrijver en universitair docent Filosofie aan Wageningen University & Research. Peeters studeerde Archeologie en Filosofie. Aan de Universiteit Leiden schrijft hij een dissertatie over de begripsgeschiedenis van invasie-ecologie, waarbij hij schrijft over de vroegste ontwikkeling van het denken over invasieve planten. Als botanisch filosoof houdt hij zich bezig met de bijzondere wereld van planten. In navolging van Darwin’s visie op het plantenrijk, betoogt Peeters een andere manier van kijken naar en beschrijven van planten. In 2016 debuteerde hij met Botanische revolutie: de plantenleer van Charles Darwin. Vervolgens schreef hij onder meer Rumphius’ Kruidboek: verhalen uit de Ambonese flora (2020) en Wildernis-vernis: Een filosoof in het Vondelpark (2021). In 2023 verscheen, mede onder zijn redactie, de heruitgave van Flora Batava: de wilde planten van Nederland.
• Helen Weeres heeft een achtergrond in poëzie, literaire en culturele analyse, genderstudies, en werkt in de (onderzoekende) kunsten samen met regeneratieve boeren, wetenschappers en andere kunstenaars. Helen’s praktijk wordt gevoed door poëzie en een fascinatie voor artefacten en instrumenten die regeneratieve interacties tussen de mens en een breder ecosysteem inspireren. Thema’s als mens-inclusieve ecosystemen, verdwenen (heidense) rituelen en folklore, queer ecologie en mens-bodem relaties staan veelal centraal in Helen’s zinnenprikkelende gedichten, performances, installaties en (inter)actieve bijeenkomsten. Helen is medeorganisator en coördinator van Queer miQ, een ‘open’ podium dat FLINTAQ* mensen op podia uitnodigt om de microfoon te ‘queeren’. In 2025-2026 ontwikkelt Helen nieuw literair werk buiten het boek in samenwerking met TILT, mede mogelijk gemaakt door het Letterenfonds.
• Saïda Ragas is illustrator en stripper. Haar werk is gebaseerd op haar idealistische, seks-positieve en feministische ideeën. Middels speels en kleurrijk beeld deelt ze persoonlijke ervaringen, maatschappelijke voetnoten en droombeelden. In 2024 was Saïda finalist van de jaarlijkse illustratiewedstrijd De Stoute Stift van deBuren. Saïda maakt samen met Kato Kagenaar deel uit van het sekspositieve kunstcollectief HALFNAAKT.
• Malika Soudani is auteur en vakdocent creatief schrijven in het basis- en voortgezet onderwijs in Nederland. In 2021 studeerde ze af in Creative Writing aan ArtEZ Arnhem met de poëziebundel Waar ik een slaapkamer heb gehad. Ze liep stage bij productiehuis SLAA en werkte als PR-assistent voor Read My World. In de zomer van 2019 nam Malika deel aan de jaarlijkse schrijfresidentie van deBuren in Parijs. Malika organiseert schrijfworkshops en -cursussen rondom thema’s zoals spiritualiteit, seksualiteit en (solo)intimiteit. Ze draagt haar werk voor op diverse podia en neemt graag deel aan een tafelgesprek over maatschappelijke onderwerpen. In de zomer is ze een van de workshopmedewerkers schrijven op Buitenkunst, waar ze ook werkzaam is als kok.
• Tim Adriaens begon in 2000 als landschapsecoloog op het Instituut voor Natuurbehoud en werkte er op gebiedsvisies en ecologische netwerken. Daarna startte hij op het instituut een werking op rond invasieve soorten. Hij coördineert het onderzoek op invasieve soorten en is erg actief in internationale projecten rond duurzame bestrijding, het opzetten van surveillance en waarschuwingssystemen, burgerwetenschap, horizon scanning en risicoanalyse, onderzoek naar impact en human dimensions onderzoek van biologische invasies. Hij heeft veel internationale projecten in zijn portfolio, zoals LIFE, Interreg en Horizon projecten, evenals opdrachten voor de Europese Commissie en het IUCN. Sinds 2024 maakt Tim deel uit van het managementteam van het INBO. Hij heeft de teams Soortendiversiteit, Open Science lab for biodiversity, Faunabeheer en Invasieve soorten onder zijn vleugels. Tim is heel erg aanwezig in het maatschappelijk debat rond invasieve soorten en hun beheer. Hij geeft vaak duiding in de media rond invasieve soorten zoals wasbeer, Aziatische hoornaar, Afrikaanse klauwkikker en planteninvasies, en hun impact op het natuurbehoud en -beheer.

Deze lezing vindt plaats in de Plantentuin van het GUM, meer toegankelijkheidsinformatie over de zaal is terug te vinden op hun website. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen gesteld worden aan het onthaal

Deze lezing maakt deel uit van de Dag van de Filosofie. Tickets zijn vanaf 10 februari verkrijgbaar via www.dagvandefilosofie.be

Monsters en het monsterlijke hebben altijd tegenstrijdige reacties van fascinatie en angst opgeroepen. De grenzen tussen het menselijke en het monsterlijke zijn gevaarlijk poreus en de manier waarop deze grenzen worden getrokken, bepaalt wie we zijn en hoe we het normale (lichaam) definiëren. Een gevoel van ontologische, epistemologische en ethische onzekerheid en verwarring dat kan uitmonden in regelrechte afschuw over het onvermogen van de mens om een schijnbaar bedreigende materialiteit te beheersen, of in een beweging naar alternatieve en meer hoopvolle manieren van worden.

Het is niet overdreven om te zeggen dat de representatie van het monsterlijke/het abnormaal belichaamde/het vreemde doorsijpelt en stroomt in zowel materiële, politieke, filosofische, artistieke als biowetenschappelijke verbeeldingen. De overdaad aan lichamelijkheid die belooft conventionele verwachtingen en grenzen op productieve wijze te overschrijden, kan zowel wetenschappelijk als leuk zijn, en kan onder veelbelovende omstandigheden een herwaardering betekenen van wat tot nu toe als de uitgesloten ander werd beschouwd.

Na de lezing gaat Margrit Shildrick in gesprek met professor ethiek en morele filosofie Seppe Segers. Deze middag is een samenwerking tussen de Dag van de Filosofie, de Universiteit Gent en Studium Generale Gent.

• Margrit Shildrick is gastprofessor Gender en Kennisproductie aan de Universiteit van Stockholm en werkt voornamelijk op het gebied van biofilosofie. Haar projecten omvatten een voortdurende samenwerking met Queer Death Studies, uitstapjes naar bio-kunst en de posthumanistische implicaties daarvan, en een heroverweging van het concept van het geschenk als veel meer dan alleen maar uitwisseling. Haar boeken zijn onder meer Leaky Bodies and Boundaries (1997), Embodying the Monster: Encounters with the Vulnerable Self (2002), Dangerous Discourses: Subjectivity, Sexuality and Disability (2009) en Visceral Prostheses: Somatechnics and Posthuman Embodiment (2023).
• Seppe Segers is hoogleraar ethiek en moraalwetenschap aan het Departement Filosofie en Moraalwetenschap van de Universiteit Gent. Hij doceert ethiek, moraalwetenschap en feministische kritiek, waarbij hij de open betekenis van ‘moraliteit’, de relaties tussen beschrijving en voorschrift, en tussen morele waarde en niet-morele waarde (als zoiets bestaat) onderzoekt. Het merendeel van zijn gepubliceerde werk gaat over toegepaste ethiek.

Deze lezing en nagesprek vinden plaats in het Engels in de Zwarte Zaal van KASK & Conservatorium. De Zwarte Zaal bevindt zich op de begane grond en is toegankelijk voor rolstoelgebruikers. Er is ook een toegankelijk toilet in de gang van KASKcafé. Als u een rolstoel gebruikt, ga dan via de ingang van KASKcinema in plaats van de ingang aan de Louis Pasteurlaan. Er zijn werken in de straat van KASKcinema, maar het is mogelijk om langs de ingang aan de Godshuizenlaan 4 te komen. Er wordt gezorgd voor een vertaling in Vlaamse gebarentaal. Als je nog vragen hebt over de toegankelijkheid, neem dan contact op met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.beVia de gang langs KASKcinema kunnen ze zo naar de Zwarte Zaal geraken. Het rolstoeltoegankelijk toilet bevindt zich dan in de gang van KASKcafé.

Tickets zijn beschikbaar via de website van VIERNULVIER. Studenten en personeel van HOGENT, UGent, Artevelde Hogeschool, KASK & Conservatorium kunnen een mail sturen naar helena.verheye@hogent.be met een foto van hun personeels- of studentenkaart om een kortingscode te ontvangen voor een gratis ticket.

“Onvertaalbaar” is de intieme zoektocht van Lisette Ma Neza naar een eigen taal. Zelf groeide ze op in een meertalige omgeving, en ontdekte ze dat geen enkele taal volledig is. Via onvertaalbare woorden, herinneringen en ontmoetingen verkent ze hoe taalgrenzen zowel botsen als in elkaar overvloeien, en hoe meertaligheid zowel kwetsbaar als verrijkend kan zijn.

“Er zijn weinig mensen die met woorden zo kunnen raken, dat het lijkt alsof ze je zowel een spiegel voorhouden als een raam naar hun magische innerlijke wereld openzwaaien. Lisette doet dat telkens weer, en ik ben dankbaar haar te mogen lezen en van haar te kunnen leren.” – Dalilla Hermans, auteur en theatermaker

Lisette leest voor en theatermaakster Aminata Demba gaat met haar in gesprek. Nadien kan je het boek kopen aan de boekenstand en sluiten we af met een drankje en muziek. Onvertaalbaar van Lisette Ma Neza is een publicatie in de reeks Karakters, essays over filosofie en cultuurkritiek in zakformaat. De Karakters zijn een samenwerking van Studium Generale, Academia Press, deBuren en rekto:verso.

• Lisette Ma Neza groeide op in Nederland in het Frans, Engels, Nederlands en Kinyarwandees. Voor haar studies audiovisuele kunsten aan de LUCA School of Arts trok ze naar Brussel, en daar woont ze nog steeds. Vandaag is ze bekroond slamdichter, officieel stadsdichter van Brussel, en geeft ze workshops poëzie in het Paleis in Antwerpen en aan de Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS).
• Aminata Demba is actrice, presentatrice, moderator en artistiek teamlid bij theatergezelschap Laika vzw. Ze was de voorbije jaren maker en speler in verschillende theatervoorstellingen bij o.a. NT Gent en KVS. Naast haar acteursbestaan is de bezielster van RepresentBelgium, een initiatief om onze beeldcultuur in de audiovisuele sector inclusiever te maken voor ondervertegenwoordigde groepen. Daarnaast geeft ze lezingen voor filmstudenten rond het thema en/of wordt ze gevraagd als spreker of moderator.
• Graziela Dekeyser is als Assistant Professor verbonden aan de onderzoekgroep Educatie, Cultuur en Samenleving van de KU Leuven. Haar onderzoeksexpertise situeert zich op het snijvlak van meertaligheid, emoties en onderwijsongelijkheid.Ze zal zich in de komende jaren specifiek toeleggen op hoe actuele pedagogische vraagstukken en nieuwe schoolconcepten in het basisonderwijs kunnen bijdragen aan pedagogisch beleid in een diversifiërend onderwijslandschap. Graziela zet ook sterk in op een nauwe samenwerking met het onderwijsveld, o.a. via haar voorzitterschap van het LOP Basisonderwijs Antwerpen.

De Balzaal is toegankelijk voor rolstoelgebruikers. De lift aan het onthaal brengt je naar de juiste verdieping. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be

Meer info over de toegankelijkheid van de zaal

Traversées (Mahmoud Ben Mahmoud, 1983, België-Frankrijk-Tunesië, 91’).
Om 18:00 is er een screening voor studenten, om 20:30 een tweede screening voor het breed publiek, zonder lezing. De tickets voor de eerste screening kan je hier terugvinden, de tickets voor de screening om 20:30 komen online in januari.

Alle hens aan dek, KASKcinema en Studium Generale zijn scheepsgenoten voor deze bijzondere vertoning van Traversées. Op Oudejaarsavond 1980 maakt de Tunesische Youssef een tocht met de veerboot van Oostende naar Dover. Wanneer hij te midden van het Engelse kanaal het nieuwe jaar ingaat, komt zijn visa echter te verlopen. Overgeleverd aan de administratieve onwrikbaarheid van natiestaten komt hij voor een onmogelijke situatie te staan. Zonder geldig paspoort wordt hij zowel door de Britse als Belgische grenswacht het afstappen geweigerd en is hij gedoemd om tussen beide naties te blijven ronddobberen.

Deze lang verloren gewaande filmparel van Tunesisch filmmaker Mahmoud Ben Mahmoud is een van de Belgische filmgeschiedenis haar meer excentrieke schatten. Met Kafkaiaanse kwinkslagen en psychologische gevoeligheid weet Mahmoud de absurditeiten van landsgrenzen in vraag te stellen. Het resultaat is een poëtische parabel die 30 jaar later ook profetische doemdroom blijkt. Terwijl Youssef zijn ontsnapping beraamt, loert de dreiging van rechtse nationalisten op het binnenland en worden de muren van fort europa verder bewapend. Grenzen lijken zich zo langzaam te vermenigvuldigen tot bijna metafysische proporties.

Voorafgaand aan deze vertoning geeft filmwetenschapper Lennart Soberon een inleiding over de verbeelding van grenslandschappen. Hoewel we klassieke grensiconografie zoals controleposten en hekkens makkelijk herkennen, worden moderne borderscapes gekenmerkt door hun ondoorzichtige karakter. Om staatsgeweld te identificeren moeten we ook oog hebben voor de administratieve, digitale en emotionele barrières via welke macht zich reproduceert.

• Lennart Soberon is onderzoeker in de filmwetenschappen (VUB) en artistiek coördinator bij KASKcinema. Als deel van het Reel Borders project werkt hij rond de filmische verbeelding van landsgrenzen.
  

Deze lezing en filmvertoning zullen plaatsvinden in KASKcinema. Er zijn werken gaande in de straat bij KASKcinema, maar het is mogelijk om tot net voor de ingang bij Godshuizenlaan 4 te rijden. De zaal is toegankelijk voor rolstoelgebruikers en een beperkt aantal plekken is voorzien in de zaal. Het toilet voor rolstoelgebruikers bevindt zich op de eerste verdieping, en is bereikbaar met een lift (90cm breed, 1m35 diep). Er is een ander toilet beschikbaar wat verder in de gang voorbij het KASKcafe, voor wie gebruik maakt van een bredere rolstoel. Er wordt een uitgeschreven versie van de inleiding voorzien. De inleiding is in het Nederlands. De film zelf is in verschillende talen en ondertiteld in het Engels. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be.

Debatten over migratie lopen vaak vast in dezelfde tegenstelling: óf je bent voor open grenzen, óf je wilt Europa veranderen in een fort. Maar wat als we weigeren om ons te laten opsluiten in dat keurslijf? In deze lezing breekt Albina Fetahaj de huidige denkkaders open. Dit begint met de simpele, maar nooit gestelde, vraag: “Wat is een grens?”. Wie deze vraag serieus neemt, zet zich schrap voor een hele ontdekkingstocht. Want al snel wordt duidelijk dat grenzen meer zijn dan droge lijnen op een dode kaart. Het zijn machtsmechanismen. Door zich te mengen met onder andere ras, klasse en gender bepalen grenzen wie welkom is en wie niet, wie zich ergens thuis mag voelen en wie wordt uitgesloten of verdreven.

Fetahaj daagt ons uit om die orde open te breken en het ondenkbare, een wereld zonder grenzen, denkbaar te maken. Haar pleidooi gaat verder dan het louter wegdenken van grenzen: het is een uitnodiging om de wereldorde zelf opnieuw te verbeelden en samen te zoeken naar een rechtvaardiger toekomst – voor iedereen.

Na de lezing gaat Albina in gesprek met postdoctoraal onderzoeker Natan De Coster. Getting the Voice Out, een collectief dat verhalen verzamelt van personen in de gesloten centra van België, brengt getuigenissen.

• Albina Fetahaj studeerde Conflict and Development Studies en Gender en Diversiteit aan de Universiteit Gent. In 2024 verscheen haar debuut ‘Grenskolonialisme’ bij EPO Uitgeverij. In haar werk bestudeert ze grenzen en migratie vanuit een dekoloniaal perspectief, met bijzondere aandacht voor antikoloniaal verzet. Ze is van Kosovaars-Albanese afkomst.
• Natan De Coster is postdoctoraal onderzoeker aan de UGent waar hij onderzoek verricht naar ras- en klassedynamieken in Zuid-Afrika. Hij behaalde zijn doctoraat in de politieke wetenschappen met een historisch-etnografisch werk over een ‘witte’ arbeidersbuurt in Kaapstad waar ondanks de apartheidspolitiek over de kleurlijn heen geleefd werd. Zijn interesse gaat uit naar de manier waarop grote structuren als kolonialisme en apartheid ervaren worden door gewone mensen. Hij werkt momenteel aan een boek gebaseerd op zijn doctoraatsonderzoek. Natan behaalde een master in de wijsbegeerte aan de KU Leuven en een bijkomende master in Conflict en Ontwikkelingsstudies aan de UGent.
• Getting the Voice Out is een collectief gebaseerd in Brussel, dat getuigenissen verzamelt van personen in de gesloten centra van België. België telt voorlopig zes van zulke centra, waar mensen vanwege administratieve redenen opgesloten worden in afwachting van hun uitzetting. Er is vrijwel geen toegang tot informatie over de gesloten centra en wat er daarbinnen juist gebeurt. De website gettingthevoiceout.org werd opgesteld in samenwerking met het No Border netwerk om de stem van de gedetineerden en de omstandigheden waarin ze worden vastgehouden en uitgezet publiek te maken. Het collectief ondersteunt ook iedere vorm van individuele en collectieve strijd van de gedetineerden. Met “strijd” bedoelen ze elke vorm van verzet tegen opsluiting en dreigingen tot uitzetting. Ze zijn geen voorstanders van principiële geweldloosheid en ondersteunen alle vormen van verzet tegen deze gevangenissen. Ze geloven ook dat overleven in een gesloten centrum een daad op zich is die een vorm van verzet vereist. Getting the Voice Out eist het einde van de gesloten centra, de gevangenissen en alle andere vormen van opsluiting.

Deze lezing zal plaatsvinden in MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.

Deze middag vindt plaats in het kader van het Festival van de Gelijkheid en is een samenwerking tussen deBuren en Studium Generale. Tickets zijn verkrijgbaar via de website van Festival van de Gelijkheid vanaf dinsdag 14/10, studenten kunnen gratis binnen via reservatie van een studententicket.

Sita Mohabir, Sofie Avery en Elly Van Eeghem houden in drie mini-keynotes de safe(r) space tegen het licht: is die begrenzend of net bevrijdend, en is ze überhaupt mogelijk?

Sita Mohabir onderzoekt hoe de kruispunten van handicap, etniciteit en gender bepalen wie binnen organisaties wordt ingesloten en wie buitengesloten. In haar keynote staat de vraag centraal wat een ‘safe space’ kan betekenen voor groepen die vaak minder ruimte krijgen om zich echt veilig en gehoord te voelen. Daarbij gaat zij in op de voorwaarden én de valkuilen bij het vormen van zulke ruimtes. Tegelijkertijd benadrukt zij dat ook binnen gemarginaliseerde groepen verschillen en ongelijkheid bestaan, waarbij mensen tegelijkertijd privileges als vormen van uitsluiting kunnen ervaren — en nodigt ze ons uit kritisch te kijken naar onze eigen rol in het creëren van meer inclusieve ruimtes.

Sofie Avery neemt de universiteit als safe space op de korrel. De laatste jaren berichtten onze media over getuigenissen van grensoverschrijdend gedrag en toxisch leiderschap in de academische wereld, met publieke verontwaardiging tot gevolg. In pogingen om imagoschade te vermijden, slaan universiteiten keer op keer de bal mis. Hoe komen we tot de cultuurverandering die nodig is, en waarom is een verplichte omstandertraining niet genoeg?

Elly Van Eeghem onderzoekt hoe we de publieke ruimtes van de stad waar we wonen, werken, passeren, leven als (on)veilig ervaren? Hoe gaan we om met het verschil tussen effectieve onveiligheidsproblemen in de stad en affectieve onveiligheidsgevoelens van mensen? Ze neemt ons mee naar verschillende steden waar ze de afgelopen jaren werkte om samen met bewoners nieuwe plekken te bouwen en zo de verbeelding en beleving te veranderen van een plein, straat, brug, park of parking.

Het nagesprek wordt in goede banen geleid door Anneleen Lemmens, coördinator van Engagement Arts, een organisatie die zich inzet om seksisme, machtsmisbruik en grensoverschrijdend gedrag in de brede culturele sector aan te pakken.

• Sita Mohabir werkt met passie aan duurzame systeemverandering, waarin niemand hoeft te verdwijnen om erbij te horen. Via haar onderneming Equitable Inclusion ondersteunt ze organisaties bij het blootleggen en doorbreken van structurele uitsluitingsmechanismen — op de intersectie van validisme, racisme, seksisme, ontoegankelijkheid en taal. Met toegankelijke trainingen, workshops en beleidsadvies maakt ze voelbaar hoe uitsluiting voortleeft in systemen, taal en dagelijkse praktijk, en zet ze aan tot verandering vanuit kennis, gevoel en collectieve verantwoordelijkheid. Ze verbindt strategisch advies met ervaringskennis en maakt ruimte voor perspectieven die vaak ontbreken. Haar interventies nodigen uit tot reflectie, verschuiving en actie — steeds met de vraag: Wie bepaalt? Voor wie is deze ruimte écht veilig? Wie wordt nog steeds gevraagd zich aan te passen? En wie ontbreekt er nog?
• Sofie Avery is filosoof, activist en amateurzeebonk. Sofie is in het bijzonder geïnteresseerd in machtsverschillen en de vraag naar hoe instellingen daarmee horen om te gaan. Sofie voert aan de Universiteit Antwerpen en de Universiteit Gent onderzoek naar seksueel grensoverschrijdend gedrag in de academische wereld. Sofies eerste boek, Over de Schreef: macht en grenzen aan de universiteit, verscheen in februari 2025 bij uitgeverij Letterwerk.
• Elly Van Eeghem werkt als kunstenaar rond de betekenis, de vormgeving en het gebruik van onze verstedelijkte omgeving. Haar werk bestaat uit video’s, foto’s, teksten, acties en installaties in de openbare ruimte. Ze maakt zowel individueel werk als collectieve projecten met andere makers of bewoners van een buurt, stad of dorp. Haar langetermijnproject, (Dis)placed Interventions, kwam tot stand binnen een stadsresidentie bij Kunstencentrum VierNulVier en een doctoraat in de kunsten aan KASK & Conservatorium, waar ze lesgeeft. Hieruit groeide CAMPUSatelier waar Elly tussen 2021 en 2024 verschillende collectieve projecten maakt.
• Anneleen Lemmens studeerde Literatuur- en Theaterwetenschappen aan de universiteit van Gent en Antwerpen en volgde daarna de opleiding Drama – Regie aan het RITCS in Brussel. Sindsdien is ze vooral actief als coördinator van Engagement Arts, een organisatie die zich inzet om seksisme, machtsmisbruik en grensoverschrijdend gedrag in de brede culturele sector aan te pakken. In die context volgde Anneleen de opleiding tot vertrouwenspersoon en verdiepte ze zich in preventie door het geven van lezingen en workshops in kunstscholen en -instellingen.

Deze lezing zal plaatsvinden in de Theaterzaal in de Vooruit. Er zijn werken bezig in de Vooruit, om de toegankelijkheid te verbeteren. Tijdens de werken blijft de lift voor de theaterzaal bereikbaar. De ingang van het festival verschuift naar de concertzaal, via de Parijsberg. Via de Lammerstraat ga je de Parijsberg in, hier ga je het eerste stukje tot de laad-en-los plek. Hier zal ook signalisatie zijn. En hier staat vervolgens communicatie van VIERNULVIER met een telefoonnummer van de verantwoordelijke. Die komt je daar dan halen met de lift, en brengt je zo naar het niveau van de concertzaal.

De zaal is toegankelijk voor personen met een rolstoel, met begeleiding van een VIERNULVIER-medewerker. Er zijn rolstoelplaatsen mogelijk op rij 1 en 17 van de parterre. Er is een aangepast toilet in de buurt. Voor deze lezing is een live schrijftolk voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be

Wat betekent het om je grenzen te bewaken in een wereld waarin alles voortdurend schuurt, duwt en trekt? Hoe blijf je trouw aan jezelf wanneer systemen, mensen of verlangens je in tegenovergestelde richtingen dwingen?

In dit essay voor de reeks Karakters neemt auteur Sharvin Ramjan je mee langs verschillende steden en diverse thema’s om grenzen in cross-sexual identity vriendschappen, open relaties en op je werk onder de loep te nemen. Geen neutrale blik, maar een lens gevormd door intersecties: van culturen en perspectieven, van plichten en privileges, van innerlijke spanning en uiterlijke verwachting. De toon is persoonlijk, essayistisch en confronterend.

‘Sharvin Ramjan vindt de juiste woorden om de tijdsgeest te vatten en pertinente vragen te stellen over onze werkcultuur, de complexiteit van hedendaagse relaties en de hypocrisie in het diversiteitsdebat. Zijn ontwapenende toon zorgt ervoor dat je je steeds betrokken voelt als lezer.’

– Jozefien Meijer, mediamaker, schrijver en coördinator Talentontwikkeling deBuren

Nooit Genoeg van Sharvin Ramjan is een publicatie in de reeks Karakters, essays over filosofie en cultuurkritiek in zakformaat. De Karakters zijn een samenwerking van Studium Generale, Academia Press, deBuren en Rekto:Verso. Tijdens deze boekvoorstelling leest Sharvin voor uit Nooit Genoeg. Daarna volgt een gesprek over grenzen in werk en relaties met Kelia Kaniki Masengo en enkele artistieke interventies. Nadien is er tijd voor een drankje en kan je het boek kopen aan de boekenstand.

• Sharvin Ramjan vervult verschillende rollen in het Nederlandse culturele landschap. Met zijn presentatie-, moderatie- en schrijfwerk bevraagt hij de normen en waarden die we voor lief nemen. Sharvin streeft naar meerstemmigheid, kansengelijkheid en meer representatie van gemarginaliseerde groepen binnen de kunst-, cultuur- en creatieve sector en daarbuiten.
• Kelia Kaniki Masengo schrijft, spreekt en stuitert door het leven. Haar deelname aan de eerste editie van Nieuw Geluid, een talentontwikkelingstraject voor spraakmakende stemmen van deBuren, gaf Kelia het zetje dat ze nodig had. Sindsdien legt ze zich toe op hosten, het schrijven van fictieteksten voor jonge kinderen en grapjes maken. In 2024 werd Kelia geselecteerd voor Get Up Stand Up, een traject voor beginnende comedians van ‘Nuff Said.

Deze lezing zal plaatsvinden in de Kazematten. Het gehele gebouw is rolstoeltoegankelijk via een ruime lift. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be

In 1500 liet Woyeken Hagen zich vrijwillig schaken om te kunnen trouwen met een man die ze zelf had gekozen. In 1601 werd Marin le Marcis zonder toestemming onderworpen aan intieme lichamelijke onderzoeken om te bepalen of Marin mannelijke of vrouwelijke geslachtskenmerken had. In 1889 onderging Charlotte de eerste ongewilde keizersnede in België.

Drie mensen, drie verschillende tijden en omstandigheden. Hun verhalen lijken nauwelijks iets met elkaar gemeen te hebben. En toch is er één element dat hen verbindt: telkens draait het om de aanwezigheid, of net de afwezigheid, van consent.

Vandaag linken we toestemming vooral aan seksueel geweld en #MeToo. Maar de geschiedenis laat zien dat de strijd om zeggenschap over je eigen lichaam veel ouder en veelzijdiger is. In ‘Een vergeten geschiedenis van consent’ onderzoeken historici Chanelle Delameillieure en Jolien Gijbels hoe mensen door de eeuwen heen laveerden tussen dwang en vrije wil. Hoe wisten gemarginaliseerde groepen ruimte te creëren voor eigen keuzes? Welke vormen van verzet, onderhandeling of stil protest kwamen daarbij kijken?

Deze lezing opent een venster op de verrassende, vaak ongemakkelijke geschiedenis van een concept dat iedereen kent, maar dat moeilijk blijft om precies te definiëren. Een blik op het verleden maakt duidelijk dat mensen om diverse redenen instemden met situaties die ze eigenlijk niet wensten, en dat niet iedereen over evenveel zeggenschap beschikte. De lezing laat zien dat toestemming vaak moeilijk herleid kan worden tot een eenvoudige ja of nee en nodigt uit tot verder nadenken over de vele grijstinten tussen dwang en vrijheid.

Na de lezing door Jolien Gijbels en Chanelle Delameillieure volgt er een pannelgesprek met Douwe Haenen en moderator Anneleen Lemmens. Tussendoor is er een artistieke interventie door Yousra Benfquih.

• Jolien Gijbels is docent Geschiedenis aan de Vrije Universiteit Brussel. Ze doet onderzoek naar de geschiedenis van geneeskunde en gender in de negentiende en twintigste eeuw. Momenteel redigeert ze samen met Chanelle Delameillieure een publieksboek over consent vanuit verschillende historische perspectieven.
• Chanelle Delameillieure is docent middeleeuwse geschiedenis aan de KU Leuven. Haar onderzoek spitst zich toe op gender-, familie- en criminaliteitsgeschiedenis. Ze is auteur van ‘Wijvenwereld’, een wetenschapspopulariserend boek over vrouwen in de middeleeuwen, én schrijft samen met Jolien Gijbels een boek over ‘consent’ in het verleden.
• Yousra Benfquih is schrijver, dichter en spoken word artiest. In 2017 won ze de txt-on-stage wedstrijd ‘Naft voor Woord’ en werd ze geselecteerd voor de schrijfresidentie van deBuren in Parijs. Sindsdien is Yousra een vaste waarde op de Vlaamse podia, gaande van de Bozar tot de Roma, de Arenberg tot Theater aan Zee. Haar geschreven werk lees je o.a. in Kluger Hans, DW B, De Poëziekrant, De Revisor en De Gids. Yousra behoort tot de vaste auteurspoule/is één van de huisauteurs van Rekto:verso en geeft Spoken Word aan LUCA School of Arts, Writing for Performance. Momenteel werkt ze aan haar dichtbundel.
• Anneleen Lemmens studeerde Literatuur- en Theaterwetenschappen aan de universiteit van Gent en Antwerpen en volgde daarna de opleiding Drama – Regie aan het RITCS in Brussel. Sindsdien is ze vooral actief als coördinator van Engagement Arts, een organisatie die zich inzet om seksisme, machtsmisbruik en grensoverschrijdend gedrag in de brede culturele sector aan te pakken. In die context volgde Anneleen de opleiding tot vertrouwenspersoon en verdiepte ze zich in preventie door het geven van lezingen en workshops in kunstscholen en -instellingen.
• Douwe Haenen is programmamaker en erfgoedprofessional. Tijdens zijn studie aan de Reinwardt Academie richtte hij zich op ethische vraagstukken binnen de culturele sector. Hij heeft gewerkt en geadviseerd voor onder andere deBuren, het Bonnefantenmuseum, OSCAM en SHCL. Momenteel is hij werkzaam als programmamaker bij Curieus, waar Douwe zich blijft inzetten voor het bevorderen van toegankelijkheid en participatie in de cultuursector.

Deze avond is een samenwerking van Studium Generale en deBuren. Deze lezing zal plaatsvinden in de MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden

We leven nog steeds in koloniale tijden. Die oude orde is niet verdwenen, maar van vorm veranderd. Achter onze democratische, liberale façade schuilt een pikorde die nog altijd bepaalt welke levens tellen, en welke kapot gemaakt mogen worden.

Terwijl onze leiders het internationaal recht ondermijnen en medeplichtig blijven aan de genocide op het Palestijnse volk, rijst de vraag op: wat doet dat met ons? Wat zegt het over onze samenleving, onze instituties?

Aimé Césaire schreef hoe de ontmenselijking die elders wordt aanvaard, onvermijdelijk naar ons terugkeert. Hij noemde dat de ‘koloniale boemerang’. Schrijver en antropoloog Sinan Çankaya ziet deze geweldsspiraal al, bijvoorbeeld in de manieren waarop in Europa over vrijheid en veiligheid wordt gesproken. Politici, in Nederland en Vlaanderen, voeden keer op keer fascistische energieën. In zijn lezing ontleedt Çankaya de verleiding van raciale en seksuele spookbeelden in onzekere tijden.

Hoe blijf je mens wanneer het geweld zich aankondigt? Hoe redden we de democratie wanneer haar fundamenten van binnenuit worden uitgehold? En vooral: zijn we bereid de prijs van verzet te betalen?

Na de lezing gaat Sinan Çankaya in gesprek met journaliste Samira Bendadi.

In eerdere communicatie werd vermeld dat de titel van de lezing zou zijn “Schuld en schaamte als sociale wonden”, de titel en inhoud werd ondertussen door de spreker bijgesteld naar “‘De fascistische boemerang’: over geweld, ontmenselijking en de crisis van de democratie”.

• Sinan Çankaya is antropoloog en schrijver. Hij doctoreerde met een onderzoek naar diversiteit binnen de Nederlandse politie en onderzocht etnisch profileren in Nederland. Voor De Correspondent schreef hij essays over identiteit en uitsluiting. Zijn boek ‘Mijn ontelbare identiteiten’ (2023) werd bekroond met de Jan Hanlo Essayprijs Groot, de Sociologische Bril en de E. du Perronprijs. Zijn laatste boek ‘Galmende geschiedenissen’ (2025) gaat over wie mag spreken en wie het zwijgen wordt opgelegd, over welke doden we herinneren, en welke verhalen we dieper begraven. Hij verzorgde de inleiding bij de Nederlandse editie van Edward Saids Oriëntalisme, en is universitair docent aan de VU Amsterdam.
• Samira Bendadi is journaliste bij MO* en heeft in het verleden gewerkt voor zowel radio als televisie. Haar expertise situeert zich voornamelijk binnen het domein van migratie en burgerschap. Ze heeft, naast haar focus op migratie in België, talrijke reportages gemaakt in diverse landen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten. De afgelopen jaren richtte ze zich in het bijzonder op de situatie in Libië en Soedan.
  
  In haar journalistiek werk vertrekt ze steevast vanuit een mensenrechtenperspectief. Of het nu gaat om diepgravende reportages, analytische bijdragen of interviews met schrijvers en kunstenaars, zowel in België en Europa of de Arabische wereld, steeds staat de politieke context en de weerslag ervan op mensenrechten centraal in haar benadering. Bendadi is auteur van Dolle Amina’s . Feminisme in de Arabische Wereld (2008). In 2019 was ze co-curator en co-auteur van het boek Textiel in Verzet, een publicatie bij de gelijknamige tentoonstelling over textiel, migratie en verzet, in opdracht van het ModeMuseum (MoMU).

Deze lezing vindt plaats in het kader van de Dark Nights in het GUM Forum, meer toegankelijkheidsinformatie over de zaal is terug te vinden op hun website. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen gesteld worden aan het onthaal.

Deze lezing is geannuleerd wegens ziekte.

Er valt de laatste jaren niet meer naast te kijken: Taylor Swift is overal, de universiteit incluis. Maar hoe ver reikt haar invloed precies? In deze lezing gaan we dieper in op de zogenaamde Swiftian Turn in de academische wereld, en hoe die academische idealen van kennis en expertise uitdaagt. De lijn tussen fan en onderzoeker vervaagt, en nieuwe soorten kennis worden geproduceerd. Wat betekent het voor de wetenschap als Taylor Swift onze auditoria en tijdschriften binnendringt? En heeft de popster ook een invloed op de politiek en het feminisme van het moment?

Na de lezing gaat Sigrid Wallaert in gesprek met onderzoeker Barbara van Dijck.

• Sigrid Wallaert is postdoctoraal onderzoeker in de filosofie aan de Universiteit Gent. Haar onderzoek gaat over kennisonrecht, feministische woede, medical humanities, en soms ook Taylor Swift. Haar eerste boek ‘Kwaad spreken: Wie gelooft de boze vrouw?’ verscheen in 2023 bij Letterwerk.
• Barbara Van Dyck is politiek agroecologe en ecofeministe. Ze is momenteel verbonden aan het Agroecology Lab aan de Université Libre de Bruxelles. In haar werk als onderzoekster en activiste richt ze zich op de verwevenheid van technologie, kennis, macht en politiek in de landbouw. Zo wil ze bijdragen aan het scherpen van onze collectieve verbeelding, om ruimte te maken voor praktijken waarin zorg voor het kwetsbare en eindige leven vooropstaat.

Deze lezing zal plaatsvinden in de MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.

Geen lichaam wordt zo vaak becommentarieerd, genormeerd en gecontroleerd als dat van de vrouw. Kledingvoorschriften, schoonheidsnormen, abortuswetten, hoofddoekverboden,… Wat vrouwen dragen, hoe ze zich gedragen, hoe ze eruitzien en wat er met hun lichaam gebeurt, is al eeuwenlang en overal onderwerp van debat, beleid en politieke strijd. Tegelijk zijn vrouwenlichamen al die tijd een soort medisch mysterie gebleven. Tegenover de obsessieve drang om vrouwen te surveilleren staat een verbijsterend gebrek aan kennis en inzicht in de vrouwelijke anatomie, biologie en fysionomie. Deze tegenstrijdigheid benadrukt dat het persoonlijke nog steeds politiek is, een slogan van feministen uit de jaren ’60 en ‘70, die ook vandaag nog steeds relevant blijft.

Genderexpert en schrijver Bieke Purnelle stelt deze avond een nieuwe publicatie voor in de reeks Karakters, essays over filosofie en cultuurkritiek in zakformaat. De Karakters zijn een samenwerking van Studium Generale, Academia Press, de Buren en Rekto:Verso. Na de lezing is er tijd voor een drankje en kan je het boek kopen en laten signeren aan de boekenstand.

• Bieke Purnelle is co-directeur bij Rosa vzw, kenniscentrum voor gender en feminisme. Ze is freelance schrijver en columnist voor De Standaard, MO, e.a.

Deze lezing zal plaatsvinden in de MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing zal live Nederlandstalige ondertiteling of een tolk gebarentaal voorzien worden. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.

In het Westen denken we vaak dat de afkeer van dik zijn voortkomt uit medische overwegingen, vooral gezien de vermeende “obesitas-epidemie”. Studies hebben echter aangetoond dat de afkeer van dikke lichamen in het Westen voorafgaat aan medische waarschuwingen over een vermeend verband tussen omvang en gezondheid. Bovendien heeft onderzoek lang aangetoond dat zwarte vrouwen de groep zijn die het vaakst wordt gehekeld omdat ze dik zijn. In deze presentatie zal Strings laten zien dat, in tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, vetfobie niet geworteld is in gezondheidsoverwegingen. Het is eerder ontstaan als een mechanisme om de bloeiende slavernij te rechtvaardigen door zwarte mensen, en zwarte vrouwen in het bijzonder, te degraderen als ongeremd in hun “dierlijke eetlust”. Toen het medische establishment in de 20e eeuw vragen ging stellen over de relatie tussen vet en gezondheid, kozen artsen bovendien voor de BMI, een instrument dat gebukt ging onder kleurenblind racisme.

Dit evenement is een samenwerking tussen Studium Generale en VIERNULVIER.

• Sabrina Strings is assistent-professor sociologie aan de Universiteit van Californië, Irvine. Daarvoor was ze aangesteld als Chancellor's Postdoctoral Fellow in het Department of Sociology en de School of Public Health aan de University of California, Berkeley.
• Philsan Osman is co-auteur van “For Whom We Want to Care: Ecofeminisme als inspiratie” (EPA 2021). Ze komt oorspronkelijk uit Somalië en is schrijfster, activiste en gemeenschapsbouwer.

In de zomer van 2024 ondernam schrijfster Louise Souvagie een Six Week Crossfit Challenge. Het vormde een aanleiding om na te denken over maakbaarheid, heteronormativiteit in fitnesscultuur en de inherente rebellie van het dikke lichaam. Want is dik zijn en dik blijven geen daad van verzet in een wereld die ons vertelt dat we ons gewicht zelf in de hand hebben?

Fitness is doordrongen van een idee dat we in strijd leven met ons eigen lichaam. Wanneer je wint, toon je je succes aan met de combinatie van een geslaagde voor- en na-foto. Maar wat als je in een lichaam leeft die een tijdlijn van punt A naar punt B verwerpt? Dan val je al gauw in een categorie mensen die om verschillende redenen strijden voor inclusie zoals de queer gemeenschap. Onverwachts leiden down-ups en deadlifts naar de affiniteit tussen queerness en het dikke lichaam.

Na de lezing gaat Louise Souvagie in gesprek met activiste Philsan Osman. Dit evenement vindt plaats in het kader van het WACF-festival en is een samenwerking van Studium Generale en VIERNULVIER.

• Louise Souvagie is schrijver en moderator. In 2019 behaalde ze een Master in vrije kunsten aan KASK & Conservatorium. Ze maakte de podcast ‘GALLERINAS’ en schreef voor Rekto:Verso en Extra Extra Magazine. De afgelopen jaren nam ze deel aan Nieuw Geluid (deBuren), de Week van de Kunstkritiek (Frans Masereel Centrum) en de Mediakaravaan (de lage landen). Ze doceert kunstbeschouwing aan het Lemmensinstituut te Leuven.
• Philsan Osman is co-auteur van ‘Voor Wie Willen We Zorgen: Ecofeminisme als inspiratiebron’ (EPO 2021). Ze komt uit Somalië en is schrijver, activist en community builder.

Deze lezing zal plaatsvinden in de De Minardschouwburg – de Nieuwe Zaal is makkelijk bereikbaar voor gebruikers van een rolstoel. Gelieve bij de aankoop van een ticket te vermelden dat je rolstoelgebruiker bent. Dan wordt er alvast een aparte plaats voor jou en je eventuele begeleider gereserveerd. Bij aankomst aan de schouwburg, kan je via een zachte helling makkelijk de ticketbalie bereiken. Meld je daar aan, en er wordt gezocht voor begeleiding door ons zaalpersoneel. Er wordt een schrijftolk voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.

Het begrip seksueel racisme verwijst naar de klucht van raciale stereotyperingen, fantasieën, angsten en lusten die geprojecteerd worden op niet-witte lichamen. Seksueel racisme is diepgeworteld in de vermeende superioriteit van de witte (mannelijke) psyche. Een psyche die, middels de ratio, controle en discipline op het witte (mannelijke) lichaam verworven heeft. Als Zwarte transvrouw met een actieve seksuele praktijk in de diaspora, is seksueel racisme een dagelijks gegeven.

Is het mogelijk om een Zwarte transvrouw waarlijk lief te hebben? Is het mogelijk om mij te begeren, zonder mij te fetisjiseren? Welke rollen spelen verlangen en schaamte bij het ontstaan van fetisjisme? Vervult mijn Zwarte transvrouwlichaam de rol van psycho-seksuele terrorist? Kan je een lichaam begeren en liefhebben als dat lichaam ook angst oproept? Hoe neutraliseer ik het transmisoginoire geweld van degenen die mij begeren? Hoe ontsnap ik hieraan?

Olave: “Vanavond nemen we geen blad voor onze schaamstreek. Dat wil zeggen: ik ga het in mijn voordracht over seksueel geweld hebben, en ik zal erotische en pornografische taal niet schuwen of omfloersen. Ik nodig de aanwezigen uit op een verkenning van intimiteit en seksualiteit vanuit mijn perspectief – grofheid en geweld zijn de norm en de mechanismen waarmee mijn seksuele complexiteit platgewalst dreigen te worden.”

• Olave Nduwanje werd geboren in Burundi en getogen in de diaspora en is een Zwarte trans vrouw die schrijft. Ze leverde literaire bijdragen aan ‘Zwart- Afro-europese literatuuur uit de Lage Landen’ (2018), ‘De Goede Immigrant’ (2020) en ‘Being Imposed upon’ (2020). Daarnaast publiceerde zij enkele keren in De Standaard, OneWold Magazine en ook het NRC Handelsblad. Haar parcours als schrijfster tot hiertoe is gekenmerkt door kortlopende projecten (columns, artikelen, literaire bijdragen aan bloemlezingen, voordrachten, etc.). Het is haar ambitie om hier, in de komende jaren, mee te breken en zich te oriënteren richting twee grote projecten: een toneelstuk (werktitel ‘Een Bubbel van Vijf’) en een roman over doodgaan.

Deze lezing zal plaatsvinden in MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing wordt een tolk gebarentaal of een schrijftolk voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.

Wegens persoonlijke omstandigheden zal Lennart Soberon helaas verstek moeten geven voor de de Studiumlezing van volgende week. Deze Studium avond wordt dan ook geannuleerd, om 20:30 speelt de film wel nog steeds in het reguliere KASKcinema programma, zonder inleiding.

Studium Generale en KASKcinema slaan de handen in elkaar voor een bloemlezing over filmische lijfelijkheid. Hoewel de cinema handelt in onsterfelijkheid, zijn weinig lichamen zo succesvol voor de eeuwigheid gepreserveerd als dat van Jean-Claude Van Damme. Ooit België haar meest gewilde exportproduct deed JCVD doorheen de jaren ‘80 en ‘90 pelliculeprints smelten met de aanblik op zijn bil-, buik- en bicepsspieren. Frescowaardige gevechtsmaneuvers en ogen vol kinderlijke onschuld lieten hem met split en schouders uitsteken boven de hompen lomp vlees die de actiecinema rijk was.

Doorweekt van een techno-paranoia zoals enkel de nineties die voelden, schetst dit kleinschalige sci-fi epos het verhaal van een cyborg-soldaat op de vlucht van de overheidsinstelling die hem creëerde — alsook een norse Dolph Lundgren. Deze doorbraakfilm van genre-vakman Roland Emmerich kent hetzelfde genetische materiaal als zijn latere hits, zoals ‘Independence Day’ (1998), maar onderscheidt zich door de intiemere schaal en roodbloedige karakters. Van Damme staat hier centraal als Emmerichs hoogsteigen Vitriviusman; een lijf dat van alle kanten belicht wordt om de zaligheid van de actieanatomie tentoon te stellen.

Voorafgaand aan de film geeft filmwetenschapper en programmator Lennart Soberon een introductie over de body politics van de Amerikaanse actiecinema. In de actiefilm zijn (mannen)lichamen steeds een canvas waar verlangens, onzekerheden en vijandsbeelden van hun tijd op worden weergegeven. Aan de hand van analyse van het genre en haar geschiedenis behandelt Lennart de vleesgeworden machtsstructuren die deze iconen vertegenwoordigen.

• Lennart Soberon is onderzoeker in de filmwetenschappen (VUB) en artistiek coördinator bij KASKcinema. Zijn doctoraatsonderzoek handelde over de representatie van geweld en de constructie van vijandbeelden in Hollywoodcinema. Momenteel werkt hij aan een project rond de filmische verbeelding van landsgrenzen.

Deze lezing en filmvertoning zullen plaatsvinden in KASKcinema. De zaal is toegankelijk voor rolstoelgebruikers en een beperkt aantal plekken is voorzien in de zaal. Het toilet voor rolstoelgebruikers bevindt zich op de eerste verdieping, en is bereikbaar met een lift. Er wordt een uitgeschreven versie van de inleiding voorzien. De inleiding is in het Nederlands en de film is Engelstalig met Nederlandse ondertitels. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be.

De film wordt om 20:30 nog eens hernomen in KASKcinema

Tot 2018 moesten trans personen in België zich ontdoen van elke mogelijkheid om biologisch ouder te worden in hun oorspronkelijke geslachtsrol. In 2021 stelde Vooruit-voorzitter Conner Rousseau voor om moeders die niet in staat zijn voor hun kinderen te zorgen, tijdelijk te verbieden om opnieuw zwanger te worden, desnoods met gevangenisstraf als stok achter de deur. Ook in het debat over zwangerschapsafbreking gelden selectieve criteria: na twaalf weken is abortus enkel toegestaan om medische redenen, die niet alleen levensgevaar betreffen, maar ook ons idee van welk leven waardevol genoeg is om geboren te worden.

In een samenleving die autonomie over onze lichamen hoog in het vaandel draagt, blijkt die autonomie sterk begrensd door ideeën over ‘oneigenlijk gebruik’ van onze lichamen. Gezonde lichamen worden geacht een volgende generatie te creëren die ons verzorgt en de economie draaiende houdt, terwijl lichamen die als minderwaardig worden beschouwd vooral niet mogen reproduceren. In deze inleidende lezing onderzoekt schrijver en filosoof Suzanne Roes hoe onze ideeën over ideaal ouderschap en de geschikte kinderen diep verweven zijn met onze cultuur en wetgeving.

Na de inleidende lezing volgt een panelgesprek met Suzanne Roes, politicoloog en disabled queer activist Agnes van Wijnen, en genderonderzoeker Siggie Vertommen waarin we dieper ingaan op de vraag wie er zwanger mag en kan worden (en vooral ook, wie niet) en wat dit betekent voor wie queer, gehandicapt en/of geracialiseerd is. Niet alleen in de Belgische maar ook in een transnationale context. Filosofe en schrijver Martha Claeys modereert het gesprek.

• Suzanne Roes is een Nederlandse schrijver en filosoof in Antwerpen met een diepgewortelde interesse voor het woord. Ze spreekt, leest, schrijft en zingt, maar vraagt zich vooral af wie waarover het woord en podium mag nemen. In haar academisch onderzoek naar arrogantie zet ze sociale en politieke vragen centraal. Eind januari verscheen haar debuut ‘De politiek van de vruchtbaarheid’ bij ISVW.

• Agnes van Wijnen is sociaal-cultureel werker, politicoloog en Disabled Queer Activist. Ze is bijna 40 jaar actief voor inclusieve gelijkheid en mensenrechten van gehandicapten. Onder andere rond seksualiteit en reproductieve rechten, eigen regie, makkelijke taal en inclusief onderwijs. Agnes werkte mee aan diverse onderzoeken, publiceerde de studie ‘Homo’s met een handicap bestaan niet’ in 1991 en de essaybundel ‘Trots en Treurnis, gehandicapt in Nederland’, en produceerde ‘Aan Hartstocht geen gebrek’ een fotoboek over handicap, erotiek en lichaamsbeleving van Gon Buurman. Samen met Henk van Dijk maakte ze de docu ‘Laat mij mijn eigen gang maar gaan’ over zijn lange weg naar eigen baas zijn. Agnes van Wijnen startte de historische website gehandicaptenschrijvengeschiedenis.nl en is lid van het Kreukelcollectief.
• Siggie Vertommen werkt als assistent-professor in genderstudies aan de Universiteit van Amsterdam en als postdoctoraal onderzoekster aan de Universiteit Gent. Ze doet feministisch onderzoek naar de globale politiek rond (medisch begeleide) reproductie, van Israël/Palestina tot Georgië naar België. Ze droomt luidop van feministische revoluties, en is lid van allerhande collectieven zoals de UGent Vrouwenstaking, Furia, Slow Science en Sophia. Ze heeft ook een hond, Eddie, de allersympathiekste teckel ter wereld.
• Martha Claeys is als doctor in de filosofie verbonden aan het Centrum voor Ethiek van de Universiteit Antwerpen. Martha is columnist voor Trouw, Knack, en Sampol. Samen met Lotte Spreeuwenberg host en produceert ze de filosofische podcast “Kluwen”. Voor haar debuut “Trots. De filosofie van een emotie.” (Boom, 2023) ontving ze de Socratesbeker, de prijs voor het meest prikkelende filosofische boek van 2023. “Trots” haalde ook longlist voor de Hypatiaprijs, die om de twee jaar wordt uitgereikt aan het beste filosofieboek geschreven door een vrouw.

De lezing en het panel maken deel uit van het Festival van de Gelijkheid en zijn een samenwerking van Studium Generale, de Buren en Curieus vzw. De ticketverkoop start op 15 oktober. Studenten mogen gratis binnen op donderdag, maar moeten wel een gratis ticket aanschaffen via de website festivalgelijkheid.be.

Deze lezing zal plaatsvinden in de Theaterzaal in de Vooruit. Er zijn werken bezig in de Vooruit, om de toegankelijkheid te verbeteren. Tijdens de werken blijft de lift voor de theaterzaal bereikbaar. De ingang van het festival verschuift naar de concertzaal, via de Parijsberg. De zaal is toegankelijk voor personen met een rolstoel, met begeleiding van een VIERNULVIER-medewerker. Er zijn rolstoelplaatsen mogelijk op rij 1 en 17 van de parterre. Er is een aangepast toilet in de buurt. Voor deze lezing is een live schrijftolk voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be.

In de tweede week van november 2024 bereikte ons het droeve nieuws dat Piet Devos is overleden. Op 26 november stellen we graag zijn laatste boek Langs bloedbanen voor: met een voordracht door Anaïs Van Ertvelde, een gesprek met professor in de medische ethiek Heidi Mertes en muziek van Mia Thompson. Aan het einde van de avond proosten we op het leven van Piet Devos. Hij bracht verhalen die nog niet verteld waren, gaf een stem aan wat vaak vergeten wordt. Piet Devos was een bijzondere dichter, schrijver en onderzoeker. Hij verloor op vijfjarige leeftijd zijn zicht door netvlieskanker, een ervaring die zijn leven en werk diepgaand heeft gevormd. Hij inspireerde als activist voor een groenere en inclusievere wereld, en zag kracht in de kwetsbaarheid en de waarde van verschillende perspectieven.

Over Langs Bloedbanen

Via doorgedreven prenatale screenings en nieuwe gentherapieën proberen we steeds meer vat te krijgen op onze gezondheid en die van onze (ongeboren) kinderen. Een nobel streven, zo lijkt het, maar volgens onderzoeker en auteur Piet Devos is er dringend meer nood aan reflectie over dit medisch-genetisch maakbaarheidsdenken.

Puttend uit zijn eigen ervaring met een zeldzame, genetische aandoening, waarschuwt Devos met name voor de tendens mensen te reduceren tot een (corrigeerbaar) DNA-profiel. Daarmee is het huidige geloof in maakbare genen de moderne uitloper van veel ouder, wijdverbreid gedachtegoed dat lichamen eenduidig tracht te identificeren op basis van zogenaamde biologische kenmerken.

Genetische profilering schijnt weliswaar heel wat objectiever te zijn dan eerdere indelingen op basis van bloed, schedelgrootte of huidskleur, maar waardenvrij is ze evenmin. Op grond van DNA bepalen wie ziek of gezond is, welke kinderen al dan niet gewenst zijn, is wel degelijk een morele keuze. Het is daarom de hoogste tijd dat we zulke keuzes openlijk erkennen en ter discussie stellen. Anders dreigen zieke en gehandicapte mensen opnieuw het slachtoffer te worden van een stilzwijgende onderdrukking.

Langs bloedbanen van Piet Devos is een publicatie in de reeks Karakters, essays over filosofie en cultuurkritiek in zakformaat. De Karakters zijn een samenwerking van Studium Generale, Academia Press, deBuren en Rekto:Verso. Anaïs Van Ertvelde leest voor uit Langs bloedbanen. Daarna volgt een gesprek over het onderwerp met professor in de medische ethiek Heidi Mertes. Zangeres en kunstenares Mira Thompson brengt een artistieke interventie. Nadien is er tijd voor een drankje, proosten we op het leven van Piet Devos en kan je het boek kopen aan de boekenstand.

• Piet Devos was schrijver en disability-onderzoeker. Na de vertaalopleiding Frans-Spaans in Antwerpen en een onderzoeksmaster Literatuurwetenschap in Leiden te hebben gevolgd, promoveerde Devos in 2013 in Groningen op een proefschrift over zintuiglijke waarneming in poëzie. Gedurende een postdoc in Montréal legde hij zich verder toe op Disability Studies, en dan in het bijzonder de esthetiek van het ‘onvolmaakte’ lichaam in kunst en literatuur. Zijn eigen blindheid vormde daarbij een kritische lens en inspiratiebron. De laatste jaren werkte Piet als gastspreker en -docent, maar benutte hij ook media als video en podcast
• Mira Thompson is een zangeres, songwriter en performer. Geïnspireerd door de traditie van vocale jazz voelt ze zich aangetrokken tot narratieve nummers met sterke poëtische en visuele elementen. Tijdens haar tijd aan het HKU Utrechts Conservatorium ontwikkelde ze een fascinatie voor de verschillende manieren waarop de stem kan functioneren als een belichaamd instrument. Of het nu geschreven, gesproken of gezongen is, Mira gebruikt taal om diepe en verborgen gevoelens op te roepen met een oprechte maar geestige benadering. In 2019 bracht ze haar eerste EP, Festina Lente, uit. Sinds 2008 trad ze op in onder andere het Mozaïek Theater, Frascati en het Casco Art Institute: Working for the Commons en heeft ze getoerd in Duitsland en Frankrijk.
• Heidi Mertes is professor in de medische ethiek aan de Universiteit Gent, stichtend lid van het Bioethics Institute Ghent en van het interdisciplinaire platform METAMEDICA. Haar academisch onderzoek richt zich op de ethische implicaties van innovaties in de gezondheidszorg, met een bijzondere focus op reproductieve geneeskunde, genetica, embryonaal stamcelonderzoek, big data, AI en uitdagingen op het snijvlak van deze verschillende domeinen. Daarnaast engageert ze zich voor initiatieven die het maatschappelijk debat rond nieuwe medische technologie stimuleren als bestuurslid van vzw De Maakbare Mens, en is ze o.a. co-voorzitter van de Belgische Federale Commissie voor Medisch en Wetenschappelijk Onderzoek op Embryo’s in vitro en lid van het Raadgevend Comité voor Bio-ethiek.
• Mari Sanders is fictie- en documentaire regisseur. In de reeksen Rolstoel Roadmovie en Mari Staat Op onderzocht hij de omgang met handicap in Europa en Nederland. Momenteel werkt hij aan zijn eerste langspeelfilm en aan Wild Lam, een opleiding voor acteertalent met een beperking.

Deze lezing zal plaatsvinden in de Kazematten. Het gehele gebouw is rolstoeltoegankelijk via een ruime lift. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be

Als wetenschappers onderzoek doen naar het lichaam, dan zien ze die doorgaans als proper en heel, puur en solide, of zelfs theoretisch en vleesloos. Zelden spreken ze over lichamen die continue hun poreuze grenzen overschrijden door plassen, niezen, huilen, bloeden, braken, kwijlen, zweten, ejaculeren, menstrueren, zogen. Ook wetenschappers zijn dus niet immuun voor het taboe dat op de lichaamssappen rust. Waarom hebben we zo’n moeilijke relatie tot de lichaamssappen? In deze lezing duikt Ruben Verwaal in de kliederige zones van lichamen om deze vraag te beantwoorden.

Net zoals de sappen letterlijk door diverse plekken en domeinen sijpelen, kan de onderzoeker van die sappen zich niet beperken tot één kennisdomein. De studie naar de rol van sappen in cultuur en samenleving vereist een interdisciplinaire aanpak met aandacht voor geschiedenis van wetenschap en geneeskunde, materiële en visuele cultuur, psychologie en de geschiedenis van emoties, gender en disability studies. Ruben Verwaal bestudeert de materialiteit van de individuele lichaamssappen doorheen de geschiedenis en toont hoe het stigma op het lekkende lichaam een moderne uitvinding is en dus ook weer kan veranderen.

• Ruben Verwaal werkt als curator en historicus aan het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam. Hij promoveerde in Groningen op de geschiedenis van de veranderende percepties van lichaamssappen in de Europese Verlichtingscultuur. Sindsdien specialiseerde hij zich in de geschiedenis van d/Doofheid en hardhorendheid. In 2023 publiceerde hij het publieksboek ‘Bloed, zweet en tranen: Een geschiedenis van de vloeibare mens’ (Thomas Rap).
• emma ydiers is nieuwsgierig naar de manifestatie van machtsdynamieken in dominante historische verhalen over gender en seksualiteit, de invloed van archieven hierop en het potentieel van community-based geschiedenisprojecten hierbinnen. Deze interesses komen samen in hun doctoraatsonderzoek (UGent) dat de historische cultuur van feminisme na de jaren 1970 in België benadert vanuit de intersectie tussen seksualiteit, ras en klasse. Daarnaast is emma verbonden aan One Field Fallow, een plek voor collectief en artistiek onderzoek en experimenteert die met eigen narratieven die gepubliceerd werden in o.a. Glean, deBuren en rekto:verso.

Deze lezing zal plaatsvinden in MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.

Een mens is niet een optelsom van lichaam en geest, maar een lichamelijk of belichaamd wezen. Wanneer jouw materiële lichamelijkheid niet past in jouw materiële context, worden je mogelijkheden ingeperkt. Zo worden zwarte lichamen vaker gehinderd in een witte wereld, moeten vrouwenlichamen afgeschermd en afgeremd worden in een misogyne wereld, passen dikke lichamen niet in een wereld die ingericht is voor gemiddelde lichamen, kunnen berolstoelde lichamen niet met de trap, en worden depressieve lichamen inert omdat hun wereld hen niet meer uitnodigt.

Lichamen functioneren altijd in relatie tot andere lichamen en tot de omgeving. Toch is de opvatting nog gangbaar dat je lichamelijke problemen kunt oplossen door te focussen op tekortkomingen in het lichaam, in het denken of in het gedrag van individuen. “Als jij niet in de wereld past, dan moet jij er maar voor zorgen dat je er wel in past”, lijkt het adagium van onze tijd. In haar lezing zal Jenny Slatman eerst kort uitleggen waar deze focus op het individuele vandaan komt en wat haar tekortkomingen zijn. Vervolgens zal zij een nieuwe kijk op lichamelijkheid presenteren.

In het nagesprek gaat hoogleraar Medical & Health Humanities Jenny Slatman samen met Hanane El Kaddouri van Afromedica, een organisatie die zich inzet voor etnische diversiteit in de gezondheidszorg, en moderator en onderzoeker disability studies Gert-Jan Vanaken in op wat Slatmans inzichten betekenen voor de gezondheidszorg. Hoe kunnen we aan de slag met een zorgsysteem dat nog veel te weinig is ingericht op de diversiteit aan lichamen waarvoor het eigenlijk zorg zou moeten dragen?

• Jenny Slatman is hoogleraar Medical & Health Humanities aan Tilburg University. Haar onderzoek bestaat uit filosofisch-antropologische analyses van lichamelijkheid in kunst, expressie en medische praktijken. Ze heeft meerder boeken gepubliceerd waaronder Nieuwe Lichamelijkheid (Gorredijk, 2013). In 2010 ontving Slatman een NWO-VIDI beurs voor haar project Bodily Integrity in Blemished Bodies, en in 2017 ontving zij een NWO-VICI beurs voor haar project Mind the Body: Rethinking embodiment in healthcare.
• Gert-Jan Vanaken is opgeleid als arts en werkt momenteel als postdoctoraal onderzoeker aan KU Leuven en Universiteit Antwerpen. Zijn werk situeert zich op de grenzen van ethiek van de zorg, handicapstudies en klinisch autismeonderzoek. Gert-Jan is vooral geïnteresseerd in de vraag hoe goede en rechtvaardige autismezorg vormgegeven kan worden vanuit een neurodiversiteitsperspectief. In 2023 maakte hij deel uit van de twaalf “spraakmakende stemmen” van Nieuw Geluid (deBuren).
• Hanane El Kaddouri is huisarts-in-opleiding in een wijkgezondheidscentrum in Gent. In 2023 behaalde zij haar diploma als basisarts aan de Universiteit Gent. Sindsdien is zij bestuurslid van Afromedica, een organisatie die zich inzet voor etnische diversiteit in de gezondheidszorg en de zorgopleidingen. Als huisarts, maar ook als vrouw, moslima en persoon met Marokkaanse roots, tracht zij haar steentje bij te dragen aan de uitbouw en verdere ontwikkeling van een gezondheidszorgsysteem waarin diversiteitssensitiviteit en inclusie vanzelfsprekendheden zijn.

Deze avond is een samenwerking van Studium Generale en de Buren. Deze lezing zal plaatsvinden in MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.

De quote in de titel is een vrije vertaling van het antwoord dat een jonge sekswerker aan Avril de Sainte-Croix – een Franse abolitionistische activiste – gaf tijdens een gesprek over prostitutie. Avril streefde naar de afschaffing van commerciële seks en vroeg aan de dame in kwestie of “het leven dat ze leidde haar niet degouteerde”. De jonge vrouw antwoordde zonder aarzeling: “mijn lichaam is van mij en als u het mij vraagt, verkoop ik het liever voor één uur voor 10 frank dan voor tien uur dagarbeid in ruil voor een schamel loon”.

Deze anekdote dateert van de jaren 1930 en bevat twee visies op commerciële seks die diametraal tegenover elkaar staan. Nieuw was dat conflict niet. Sterker nog, je zou kunnen stellen dat de problematisering van prostitutie door elites versus de hardnekkige voortzetting ervan door seksverkopers en tussenpersonen een constante is in de geschiedenis. Het is dankzij de koppigheid van sekswerkers, bordeeleigenaars en andere intermediairs dat prostitutie vandaag als een vorm van werk wordt erkend. Tenminste, volgens de wet. Want in de hoofden van veel mensen blijft commerciële seks een probleem.

Na haar lezing gaat historica Magaly Rodriguez in gesprek met sekswerkactiviste Dinah Bons, niet alleen over de historische wortels, maar ook over de hedendaagse uitdagingen van het ‘probleem’ dat sekswerk heet. Dit gesprek wordt gemodereerd door Æris Vanermen.

• Magaly Rodríguez (zij/haar) is hoofddocente geschiedenis aan de KU Leuven. Samen met enkele collega’s en met voormalig sekswerker Sonia Verstappen publiceerde ze in 2022 ‘Seks voor geld. Een geschiedenis van prostitutie in België’ (Prometheus). Ze werkt nauw samen met hulporganisaties voor sekswerkers zoals Violett, Boysproject en UTSOPI.

• Dinah Bons (zij/haar) is juriste, zorgverlener en activiste. Ze heeft bovendien een uitgebreide ervaring in de theaterwereld: als inclusie- & diversiteitsstrateeg en als voorzitter van theatergezelschap ‘Raymi Sambo maakt’. Daarnaast is ze oprichter en directeur van de Trans United Kliniek. Internationaal is ze al vele jaren actief op het gebied van sekswerk activisme, HIV-activisme, antiracisme en trans/LHBTQI+activisme. Op lokaal niveau zet ze zich in voor belangenbehartiging van- en het bieden van gezondheidszorg aan kleur, dak- en thuisloze trans mensen en trans vluchtelingen.

• Æris Vanermen (die/hun) is een queer intimiteitswerker, -educator & -facilitator. Hun hartenwerk is het verminderen van sociale ongelijkheid door het uitbouwen van een professionele intimiteitssector op mensenmaat. Dit doet die door engagement bij verschillende sociale organisatie en door business support met hun bedrijf, Hemelhart Solutions.

Deze avond is een samenwerking van Studium Generale en de Buren. Deze lezing zal plaatsvinden in MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.

Grenzen sturen onze beweging. Ze bepalen wie en wat waarheen kan, of net niet. Voor sommige mensen is de wereld als een dorp, terwijl duizenden andere mensen het leven laten aan de buitengrenzen van Europa. Diezelfde grenzen sturen ook ons denken. We kunnen ons niet inbeelden dat grenzen heel anders zouden zijn dan we ze nu kennen. Wie pleit voor open grenzen zet zichzelf buiten het debat. Kunnen we afscheid nemen van onze kijk op grenzen? En waarom is dat zo moeilijk?

Na haar lezing gaat Naima Charkaoui in gesprek met kunstenaar Thomas Bellinck.

• Naima Charkaoui studeerde politieke wetenschappen aan de Universiteit Gent. Ze werkt sinds 2001 rond mensenrechten, ongelijkheid en racisme. Momenteel werkt ze in het veld van internationale solidariteit, daarvoor in de kinderrechtensector en eerder stond ze ruim 10 jaar aan het hoofd van het Minderhedenforum. Ze publiceerde enkele boeken: ‘Racisme, over wonden en veerkracht’ (ook vertaald in het Frans als ‘Le racisme, une histoire de blessures et de résilience)’, ‘Het opengrenzenmanifest’ en het kinderboek ‘Racisme, stop de pijn’ (i.s.m. Ikrame Kastit en Uit de Marge).
• Thomas Bellinck is een Brusselse kunstenaar wiens documentaire praktijk zich vertakt in theater, installatiekunst, TV, … Hij is vooral bekend om zijn werk over door de staat gesanctioneerd geweld, geheugenpolitiek en mobiliteitsongelijkheid.

Deze lezing zal plaatsvinden in de MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing zal live Nederlandstalige ondertiteling voorzien worden.

Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.

• Olga Byrska (zij/haar) is geboren in 1991 in Warschau. Ze is historica en voltooit haar PhD aan het Europees Universitair Instituut in Florence. Haar professionele carrière begon als journaliste en ze publiceerde meer dan 50 artikelen in de Poolse pers. Nu woont ze in Parijs en schrijft ze ook voor theater.
  

• Jonas Vanderschueren (hij/die) is postdoctoraal onderzoeker aan de KU Leuven, Faculteit Letteren, Cultuurwetenschappen. Die is gespecialiseerd in hedendaags Pools theater, performance en cultuur. Die behaalde onlangs een doctoraat in Culturele Studies met een proefschrift getiteld Dissenting Bodies: Queering Polishness in Polish theatre since 2005, waarin die de artistieke strategieën onderzochten die hedendaagse Poolse makers hebben ontwikkeld om weerstand te bieden aan de druk om te voldoen aan de Poolse normativiteit, een onlosmakelijke botsing tussen Pools nationalisme en heteronormativiteit.
  
  Momenteel werkt die aan REFAM, een door CELSA gefinancierde onderzoekssamenwerking tussen de KU Leuven, de Universiteit van Tartu en de Jagiellonian Universiteit. Die is ook actief als essayist en onderzoeksjournalist en heeft bijdragen geleverd aan Etcetera, rekto:verso, MO*, Jacobin Nederland, Dialog. Pismo en diverse andere media.

Werk staat in de weg van een nieuwe wereld. Iedereen is moe, niemand heeft tijd. Het is cruciaal om ons nieuwe werelden te verbeelden. Daarvoor moeten we beter uitgerust zijn en ons anders tot elkaar gaan verhouden. Hoe kunnen we een einde van werk inluiden? Of misschien beter: in welke wereld wordt dat mogelijk? Een einde is altijd ook een begin, een ‘nee’ altijd ook generatief. Welke ‘ja’s kunnen we samen vinden als we ‘nee’ zeggen tegen werk? En hoe kunnen we alvast oefenen met die nieuwe wereld?

Na haar lezing gaat Marguerite in gesprek met redacteur en rekto:verso coördinator Hannelore Roth.

• Marguerite van den Berg schrijft over werk, feminisme, de stad en informele organisatie. Ze publiceerde in 2021 ‘Werk is geen oplossing’ (AUP), een boek over werk en werkweigering. Ze werkt als universitair hoofddocent aan de Universiteit Utrecht in Nederland.

• Hannelore Roth is kernredacteur en coördinator bij rekto:verso. Voordien werkte ze als postdoctoraal onderzoeker in de literatuur- en cultuurwetenschappen aan KU Leuven. Haar expertises zijn Duitse literatuur, gender en (precair) werk. Ze is ook redacteur bij het tijdschrift COLLATERAL – Online Journal for Cross-Cultural Close Reading, en werkzaam als literair vertaler. Seizoenarbeid, haar vertaling van Saisonarbeit van Heike Geißler, verscheen bij het balanseer.

Deze lezing zal plaatsvinden in de MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing zal live Nederlandstalige ondertiteling voorzien worden.

Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.

The family is barely working. It is the primary source of violence and sexual abuse for queer youth, women, and children. And in simple labour terms, it asks too much of too few. People who take on the brunt of the care labour within families feel overwhelmed, exploited, lonely and burned-out.

Yet the private nuclear household seems to many of us in the west like a law of nature. Inescapable. But, is it? In fact, care responsibilities, that are now seen as self-evidently within the domain of the family, have previously lived in large part in the commons. Over several centuries, capitalist societies gradually engineered the privatization of care into individual, self-responsible kinship units. This has led to a care scarcity.

According to sociologist Melinda Cooper, this ‘familization’ process has been crucial in the rise of both neoconservative and neoliberal forms of economic governance. Familist capitalism exploits the fact that ‘the family’ feels non-negotiable for most people, not to mention indispensable to many marginalized and state-criminalized people’s survival.

Utopian thinkers, including Marx and Engels but also black anti-imperialist feminists in the US, have raised the possibility of ‘abolishing the family’ for over two centuries. Now, after Covid lockdowns showed us how untenable families are under pressure, there is resurgent curiosity around the world about non-capitalist ways of organizing care. What does familism prevent us from doing and desiring? How might we think about bringing an end to organized care scarcity?

• Sophie Lewis is a feminist writer and independent scholar living in Philadelphia. She is currently at work on a third book manuscript entitled ‘Enemy Feminisms’. Her first two books, both published by Verso Books, are ‘Full Surrogacy Now: Feminism Against Family (2019)’ and ‘Abolish the Family: A Manifesto for Care and Liberation’.  Sophie’s essays and articles appear in academic journals like ‘Feminist Theory’ as well as literary ones like the London Review of Books. Dr. Lewis has a visiting affiliation with the Center for Research on Feminist, Queer and Transgender Studies at the University of Pennsylvania. You can find her lectures and writings at lasophielle.org, and become a subscriber at patreon.com/reproutopia.

After her lecture, Sophie Lewis will talk to writer and gender studies researcher Siggie Vertommen. Both the talk and the discussion afterward will take place in English. There will be live translation to Flemish Sign Language.

• Siggie Vertommen works as an assistant professor of gender studies at the University of Amsterdam and as a postdoctoral researcher at Ghent University. She conducts feminist research into the global politics surrounding (medically assisted) reproduction from Israel/Palestine to Georgia to Belgium. She dreams of feminist revolutions and is a member of all kinds of collectives such as the Ghent University Women’s Strike, Furia, Slow Science and Sophia. She also has a dog, Eddie, the most lovable dachshund in the world.

On accessibility: The entrance from the street has an entrance shaft with a push button. There is a lift to the 2nd floor. The Balzaal hall is accessible to persons in wheelchairs, accompanied by a staff member.

More about the accessibility of the venue.

Panel met Sibo Kanobana, Nozizwe Dube en Heleen Debeuckelaere op het Festival van de Gelijkheid

In dit panel, dat in samenwerking met Curieus doorgaat op het Festival van de Gelijkheid, willen we samen met onderzoeker en docent postkoloniale studies Sibo Kanobana, historica en journalist Heleen Debeuckelaere en juriste Nozizwe Dube de ‘post’ in postkoloniaal bevragen. Want waar en wanneer eindigde het kolonialisme eigenlijk? Leven we echt in een postkoloniale wereld? Hoe gebeurde die overgang van koloniaal naar postkoloniaal dan? Waar liggen de verschillen en waar liggen de gelijkenissen tussen beide tijden?

Die bespiegelingen doen ons ook bij grotere geschiedfilosofische kwesties belanden: hoe eindigen grote historische periodes eigenlijk? En wie besluit dat ze voorbij zijn? Mogen we het verleden heropenen? Wie heeft daar zeggenschap over? Of moeten we het laten rusten en nieuwe toekomsten uitdenken? En natuurlijk: hoe eindigen we het kolonialisme (dan wel)? Zijn er manieren om dat constructief en destructief te doen of gaan constructie en destructie altijd hand in hand? Moeten we dekoloniseren of re-indigeniseren? En hoeveel van de huidige witte wereld moet daarvoor ontmanteld worden?

Sibo Rugwiza Kanobana is universitair docent culturele en postkoloniale studies aan de Open Universiteit van Nederland en verbonden aan de afdeling Conflict en Ontwikkeling van de Universiteit Gent. Hij promoveerde in 2022 met een proefschrift in de sociolinguïstiek en is sinds 2017 redacteur voor Rekto:Verso, het Vlaamse tijdschrift over kritiek en cultuur. In 2010 schreef Sibo mee aan het boek ‘De bastaards van onze kolonie’ over de verzwegen geschiedenis van de metissen uit Belgisch Congo. In 2021 publiceerde hij het boek ‘Zwarte Bladzijden’, een bloemlezing van essays waarin de Vlaamse (post-)koloniale literatuur vanuit een zwart perspectief wordt besproken. Sibo legt op dit moment de laatste hand aan een nieuw boek getiteld ‘Witte orde. Over ras, klasse en witheid’ dat in 2024 zal gepubliceerd worden bij De Geus.

Heleen Debeuckelaere is een historicus van opleiding (Universiteit Gent) en een activist van overtuiging. Ze woont en werkt in Brussel, waar ze schrijft over het leven en lijden van de afro-diaspora in België en Europa. Ze publiceerde tot op heden in De Correspondent, rekto:verso en op verschillende Engelstalige online media. Ze schreef een bijdrage aan Zwart (2018, Atlas Contact), een bundel verhalen van negentien zwarte schrijvers uit Nederland en België, samengesteld door Vamba Sherif en Ebissé Rouw. In 2021 werd ze projectcoördinator bij Globe Aroma en binnenlandredacteur bij De Standaard.

Nozizwe Dube is PhD-kandidaat in EU anti-discriminatierecht aan Maastricht University, waar ze onderzoekt hoe intersectionele discriminatie erkend kan worden in EU anti-discriminatierecht. Ze behaalde een Master in de Rechten aan de KU Leuven en Venice International University (Italië). Ze liep stage bij het Belgisch Grondwettelijk Hof en de Verenigde Naties in New York. Tijdens haar studies was ze coördinator van UNDIVIDED, een studentenplatform dat rond dekolonisatie, gender, LGBTQ+ studenten en intersectionaliteit werkte. Ze is ook medeoprichter van Karibu African Circle Leuven, een studentenvereniging die een thuis biedt voor Leuvense studenten met Afrikaanse roots. Ze schreef opiniestukken voor, onder andere, MO* Magazine en Samenleving en Politiek Magazine. Nozizwe was voorzitter van de Vlaamse Jeugdraad van 2015 tot 2018.

Tijdens het panelgesprek zal er live Nederlandstalige geschreven ondertiteling geprojecteerd worden. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be.

Dit evenement zal plaatsvinden in de Domzaal van Kunstencentrum VIERNULVIER. Over toegankelijkheid: De ingang vanaf de straat is voorzien van een inkomsas met een drukknop. Er is een lift naar de 4e verdieping. De zaal is toegankelijk voor personen met een rolstoel, met begeleiding van een medewerker.

Meer info over de toegankelijkheid van de zaal.