05.03.25, 15:00, Maria Boto Ordoñez, ETHO online session, exploring new material practice in biolabs

In een lome zomer laat de 27-jarige Taeko de betonnen drukte van Tokio achter zich en reist ze naar het platteland, op zoek naar rust en nostalgie. Op de boerderij wordt ze meegevoerd door de eenvoudige ritmes van het plattelandsleven, en duiken fragmenten van haar jeugd op – de dromen, verliefdheden en de kleine teleurstellingen van haar jongere zelf. Regisseur Isao Takahata weeft in Only Yesterday een subtiel en filosofisch portret van volwassen worden en de kortstondigheid van kinderlijke onschuld. De film ontvouwt als een tedere meditatie over wie we waren en wie we willen zijn, met een ritme dat ademt als een warme zomerbries.

Zoals altijd weet de animatie van Studio Ghibli de schoonheid van het alledaagse in een wereld van kleur te laten openbloeien. Passend bij de films affectie voor verdwijnende tradities is de fascinatie voor Beni, een techniek om kleur te distilleren uit de feloranje Saffloer-plant. De unieke tint groen die via deze methode vervaardigd wordt is van groot cultureel belang in Japan en kan teruggevonden worden in een resem ceremoniële en alledaagse toepassingen. Voorafgaand aan de film staan we stil bij deze bijzondere kleur-methode en diens symbolische kracht a.d.h.v. een korte make-up tutorial.

Deze film wordt ingeleid door kleurwetenschapster Maria Boto Ordonez. Voorafgaand aan de vertoning kijken we naar de kortfilm Beni (2016, Sasaki Maiko).

Ism het onderzoeksproject Ecology of Colour aan KASK & Conservatorium en de Tokyo Polytechnic University

Kleurstoffen zijn overal. Van verf tot cosmetica en kleding, van alledaagse objecten tot je eten en drinken, pigmenten geven letterlijk kleur aan het leven. Helaas is de pigment- en kleurstoffenindustrie een van de meest vervuilende sectoren ter wereld. In de zoektocht naar natuurlijke alternatieven legde Laboratorium – het biolab voor kunst, design en biotechnologie van KASK & Conservatorium in Gent – een hele weg af. Hier bleek melanine een fascinerende piste. In Z33 presenteren onderzoekers, ontwerpers en kunstenaars voor het eerst hun resultaten

Melanine zit in onze huid en bepaalt onze kleur. Maar wat weinigen weten is dat het pigment ook bij dieren voorkomt en een heel uitgebreid kleurenpalet heeft. Denken we maar aan de vleugels van een vlinder of pauwenveren. Door de structuur in de vleugels waarop het licht breekt, kan je verschillende kleurschakeringen waarnemen. Kunnen deze natuurlijke oplossingen ons helpen in de zoektocht naar minder vervuilende kleurstoffen? Verschillende ontwerpers en kunstenaars gingen aan de slag met deze structurele kleur en tonen voor het eerst hun werk.

Van petrischaal naar design

Amandine David & Heleen Sintobin, samen met wetenschapper María Boto Ordoñez, leidden het onderzoeksproject aan KASK & Conservatorium en vonden voor hun werk inspiratie in de natuur.

1548 Pennae is een verenkleed van keramieken plaatjes die de nieuwe kleur melanine dragen. Van dichtbij zie je hoe elk stukje de structuur van een kalkoenveer draagt. Dat is geen toevallige vondst, maar een eerbetoon aan een eeuwenoude Maya-traditie, waar de kalkoen een belangrijke rol speelde.

Hoe gedraagt melanine zich op papier? Dat zie je in Entomo Colours, een reeks origami-kevers gebaseerd op bedreigde of uitgestorven soorten in Vlaanderen. Daar waar een traditionele keververzameling bij het verleden stilstaat, vertelt deze collectie iets over de biodiversiteit vandaag. Tot slot brengen ze met Coral Colours de impact van klimaatverandering op de onderwaterwereld tot leven.

Juwelen aan de muur

Zo kan je Ridges 1, 2 en 3 van Bram Vanderbeke het best omschrijven. Zijn aluminium wandsculpturen vertonen ritmische lijnen en vangen het licht. Als je beweegt, verandert ook de intensiteit van de kleur en ontstaat er een spel tussen de vorm en de reflectie ervan. De Belgische kunstenares Ann Veronica Janssens toont op haar beurt Future Forms of Beauty, waar ze transparant geribbeld glas bewerkt met een dunne laag synthetische melanine. Als een van de enigen in deze expo past ze de techniek al toe in haar kunst. De Finse Tiina Pyykkinen ondermijnt het traditionele schilderij met Disguised Messages. Haar spiegelende panelen zijn een spel van onthullen en verhullen, waar schaduwen van bomen doorschemeren.

Geometrische verbondenheid

Een zwevende vlieger siert de tentoonstellingsruimte. De kleuren op het oppervlak variëren van blauw en paars, tot oranje en geel. Dimitris Theocharis liet zich hiervoor inspireren door de kleurenpracht van een vliegende zwerm spreeuwen. Voor de vorm baseerde hij zich op een vlieger uit 1907, van Alexander Graham Bell, de uitvinder van de telefoon.

No hard peelings

Humor en vervreemding gaan hand in hand bij de Nederlandse modeontwerpster Marlou Breuls. Daar waar haar rubberen kunstwerk een aaibare menselijke huid benadert, versterkt de metallic blauwgroene kleur een vreemd gevoel. De kopspelden waarmee ze het ophangt, geven het een sinister ongemak, alsof je naar een gevilde mensenhuid kijkt.

Deelnemende kunstenaars en ontwerpers: Amandine David, Ann Veronica Janssens, Bram Vanderbeke, Dimitris Theocharis, Heleen Sintobin, Marlou Breuls, Tiina Pyykkinen

Curator: Annelies Thoelen

Scenografie: Woman Cave Collective

Laboratorium, het biolab voor kunst, design en biotechnologie van KASK & Conservatorium is gespecialiseerd in duurzame kleurproductie. Het onderzoeksproject Ecology of Colour ontwikkelt een kleurenpalet van structurele kleur dankzij nanotechnologie. Op basis van synthetische melanine wordt een kleurfilm ontwikkeld om toe te passen op papier, metaal, keramiek, glas, etc.

Met de steun van Saastamonen Foundation, Finnish Institute Benelux, Suomen Kulttuurirahasto Het onderzoeksproject Ecology of Colour wordt gefinancierd door het Onderzoeksfonds Kunsten van HOGENT.

María behaalde een diploma in Voedingsmiddelentechnologie aan de Universiteit van León en een PhD in Life Science aan de Universiteit van Barcelona. Na het afronden van haar PhD begon ze een zoektocht op het snijvlak van wetenschap en kunst bij de Waag Society in Amsterdam, waar ze werkte als laborant voor kunstenaars en ontwerpers op het gebied van bioart en biodesign. Sinds 2016 is María als onderzoeker verbonden aan KASK & Conservatorium. Haar belangrijkste onderzoeksinteresse gaat uit naar duurzame kleurproductie en -toepassing binnen de kunsten. In haar eerste project, The Colour Biolab, onderzocht ze duurzame alternatieven voor synthetische inkten en kleurstoffen, waaronder het gebruik van bacteriën en microalgen als kleurbronnen. Naast haar rol als onderzoeker is ze verantwoordelijk voor LABORATORIUM, het experimentele lab voor kunst, design en biotechnologie aan KASK & Conservatorium, waar studenten en onderzoekers materialen en methoden uit de wetenschap kunnen onderzoeken in hun artistieke praktijk

Essential Reading

Essential Reading tracht de boekencollectie van de Kunstenbibliotheek vanuit een andere blik te verrijken en te verruimen. Welke boeken zijn, vandaag, écht onmisbaar voor een kunstenbibliotheek? Gasten van Essential Reading verzamelen en presenteren hier de boeken die ze het waardevolst vinden in hun leven en werk.

Walk on the Wild Side of Technology – Past, Present & Future

Tijdens Flanders Technology & Innovation Gent kun je op 16 & 17 maart het Wintercircus bezoeken voor een unieke mix van geschiedenis, technologie, kunst en verwondering. The Expo bevat werk van onderzoekers aan KASK & Conservatorium Valery Vermeulen, María Boto Ordoñez & Elias Heuninck.

Het Wintercircus neemt in Gent een unieke plaats in — zowel in de skyline als in de geschiedenis van de stad. In 2024 nemen tech start-ups er hun intrek, op de plaats waar vroeger acrobaten over de hoofden van olifanten scheerden. Maar niet voordat The Expo by ArcelorMittal bezoekers meeneemt op een rit langsheen alle verdiepingen en uithoeken van het voormalig circusgebouw (en oldtimerkerkhof). Voor de eerste én laatste keer.

Valery Vermeulen

• Making Music Using Data Stemming from Deep Space

Valery Vermeulen is een wiskundige, elektronische muzikant, mediakunstenaar, onderzoeker aan de Universiteit Antwerpen en gastprofessor aan KASK & Conservatorium. In 2001 en 2013 behaalde hij respectievelijk een doctoraat in de zuivere wiskunde aan de Universiteit Gent en een Master of Arts in muziekproductie aan het Koninklijk Conservatorium.

Als kunstenaar bestrijkt hij een breed scala aan disciplines, waaronder algoritmische muziekcompositie, (generatieve) geluidssynthese, AI, astrofysica, theoretische fysica, econometrie en data sonification.

In 2021 bracht Vermeulen het ‘zwarte gaten-album’Mikromedas AdS/CFT 001 uit, dat een eervolle vermelding kreeg op de S+T+Arts Prize – Ars Electronica. Op The Expo by ArcelorMittal demonstreert hij zijn data-gedreven Mikromedas-project, waarin composities worden gecreëerd met behulp van data afkomstig uit de diepe ruimte en astrofysische simulatiemodellen. Op conceptueel niveau balanceert hij ermee bewust op de grens waar wetenschappelijke kennis ophoudt en een speculatieve visie op de werkelijkheid ontstaat.

María Boto Ordoñez & Elias Heuninck

• Mixing Transdisciplinary Research with Complex, Surprising and Disorienting Art

María Boto Ordóñez is van opleiding voedingswetenschapper – ze is gespecialiseerd in microbiologie en promoveerde aan de Universiteit van Barcelona. Omdat ze haar kennis echter met een breder publiek wil delen, stapte ze over van de academische naar de kunstwereld, waar ze transdisciplinair onderzoek doet naar duurzame kleurmaterialen.

Elias Heuninck studeerde dan weer mediakunst aan het KASK en haalt inspiratie uit de esthetiek van wetenschappelijke beelden. Hij werkt met een waaier aan media – al is film in zijn werk alomtegenwoordig – en gebruikt vaak ook zelfgebouwde sensoren en machines om landschappen te verkennen.

Naar eigen zeggen houdt Heuninck van computers en machines omwille van hun nauwkeurigheid en repetitief karakter. Ook de kunstenaar houdt zijn processen in de regel eenvoudig en transparant, wat vooral niet wil zeggen dat de uitkomst niet juist erg complex, verrassend en desoriënterend kan zijn.