25.02.26, 20:30, Traversées (1982)

De Belgisch-Franse dichter en abstracte schilder Henri Michaux (1899-1984) maakte in 1963 in samenwerking met de Franse cineast Éric Duvivier de film Images du Monde Visionnaire in opdracht van het Zwitserse farmabedrijf Sandoz. De film tracht de werking van hallucinogene middelen als mescaline en hasj te evoceren aan de hand van een wervelende opeenvolging van beelden en lichteffecten.

Ter gelegenheid van de tentoonstelling tot 23 mei over dit filmproject in het Vandenhove Centrum voor Architectuur & Kunst organiseert FilmPlateau een filmprogramma rond ziekte, waanzin, hallucinaties en moderne kunst. Naast twee kortfilms van Duvivier, die zich specialiseerde in films rond medische en psychiatrische onderwerpen, tonen we L’ordre, de lyrische essayfilm die Jean Daniel Pollet maakt over een Griekse leprakolonie, eveneens in opdracht van Sandoz. Tot slot bevat het programma een documentaire over Japanse kalligrafie van schilder Pierre Alechinsky, vriend van en inspiratiebron voor Michaux, die zelf sterk door de Oosterse kalligrafie was beïnvloed.

Dit kortfilmprogramma wordt ingeleid door docent kunstwetenschappen Steven Jacobs.

De Libanese journaliste en cineaste Jocelyne Saab staat bekend om haar sterk politiek geëngageerde films, die ze maakte tijdens een carrière in de jaren 70 tot aan haar overlijden in 2019. Met meer dan veertig titels op haar palmares bracht Saab de verzwegen verhalen uit de Arabische wereld in beeld en gaf ze een stem aan gemarginaliseerde en onderdrukte gemeenschappen. Tijdens deze avond herbezoeken we haar vechtlustig doch genuanceerd oeuvre met twee van haar krachtigste wapenfeiten.

In de kortfilm Palestinian Women (1974) verzetten Palestijnse vrouwen zich tegen de Israëlische bezetting van hun land, via onderwijs én gewapend verzet. Met Letter From Beirut (1978) keert Saab terug naar Libanon, waar ze zichzelf regisseert in een poëtische relaas dat de sluipende voortzetting van het conflict in vraag stelt. Vervolgens vertrekt ze naar Zuid-Libanon, dat door Israël wordt bezet. Daar documenteert ze, voor het eerst sinds het begin van de burgeroorlog, het Palestijnse verzet aan de grens.

Deze avond vindt plaats in kader van het boek Jocelyne Saab: Inventory 1973–1983 (2024), over de opkomst van linkse politieke bewegingen, gewapende revoluties en publieke strijd in de Arabische wereld. Na de vertoning volgt er een Q&A met auteurs Mohanad Yaqubi, Mathilde Rouxel en Elettra Bisogno.

Traversées (Mahmoud Ben Mahmoud, 1983, België-Frankrijk-Tunesië, 91’).
Om 18:00 is er een screening voor studenten, om 20:30 een tweede screening voor het breed publiek, zonder lezing. De tickets voor de eerste screening kan je hier terugvinden, de tickets voor de screening om 20:30 komen online in januari.

Alle hens aan dek, KASKcinema en Studium Generale zijn scheepsgenoten voor deze bijzondere vertoning van Traversées. Op Oudejaarsavond 1980 maakt de Tunesische Youssef een tocht met de veerboot van Oostende naar Dover. Wanneer hij te midden van het Engelse kanaal het nieuwe jaar ingaat, komt zijn visa echter te verlopen. Overgeleverd aan de administratieve onwrikbaarheid van natiestaten komt hij voor een onmogelijke situatie te staan. Zonder geldig paspoort wordt hij zowel door de Britse als Belgische grenswacht het afstappen geweigerd en is hij gedoemd om tussen beide naties te blijven ronddobberen.

Deze lang verloren gewaande filmparel van Tunesisch filmmaker Mahmoud Ben Mahmoud is een van de Belgische filmgeschiedenis haar meer excentrieke schatten. Met Kafkaiaanse kwinkslagen en psychologische gevoeligheid weet Mahmoud de absurditeiten van landsgrenzen in vraag te stellen. Het resultaat is een poëtische parabel die 30 jaar later ook profetische doemdroom blijkt. Terwijl Youssef zijn ontsnapping beraamt, loert de dreiging van rechtse nationalisten op het binnenland en worden de muren van fort europa verder bewapend. Grenzen lijken zich zo langzaam te vermenigvuldigen tot bijna metafysische proporties.

Voorafgaand aan deze vertoning geeft filmwetenschapper Lennart Soberon een inleiding over de verbeelding van grenslandschappen. Hoewel we klassieke grensiconografie zoals controleposten en hekkens makkelijk herkennen, worden moderne borderscapes gekenmerkt door hun ondoorzichtige karakter. Om staatsgeweld te identificeren moeten we ook oog hebben voor de administratieve, digitale en emotionele barrières via welke macht zich reproduceert.

• Lennart Soberon is onderzoeker in de filmwetenschappen (VUB) en artistiek coördinator bij KASKcinema. Als deel van het Reel Borders project werkt hij rond de filmische verbeelding van landsgrenzen.
  

Deze lezing en filmvertoning zullen plaatsvinden in KASKcinema. Er zijn werken gaande in de straat bij KASKcinema, maar het is mogelijk om tot net voor de ingang bij Godshuizenlaan 4 te rijden. De zaal is toegankelijk voor rolstoelgebruikers en een beperkt aantal plekken is voorzien in de zaal. Het toilet voor rolstoelgebruikers bevindt zich op de eerste verdieping, en is bereikbaar met een lift (90cm breed, 1m35 diep). Er is een ander toilet beschikbaar wat verder in de gang voorbij het KASKcafe, voor wie gebruik maakt van een bredere rolstoel. Er wordt een uitgeschreven versie van de inleiding voorzien. De inleiding is in het Nederlands. De film zelf is in verschillende talen en ondertiteld in het Engels. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be.

Een pasgetrouwd koppel, een scheepsjongen, een doorgewinterde matroos en diens krolse katten. Samen proppen ze zich in de benauwde kajuiten van een rivierboot die loom door de Franse waterwegen glijdt. Terwijl de spanningen oplopen en de erotiek zachtjes borrelt, lonkt de buitenwereld verleidelijk aan de oever. Maar het narrenschip vaart koppig verder door mist en motregen, langs verlaten pakhuizen en oevers die eerder fluisteren dan spreken.

L’Atalante voelt aan als een dagdroom die je niet helemaal kan plaatsen en “ruikt naar vuile voeten,” aldus François Truffaut. In Jean Vigo’s enige langspeelfilm vloeien sociale kritiek, zinnelijke lyriek en speelse surrealiteit moeiteloos in elkaar over. Vigo, zoon van een notoire anarchist, liet een film na die niet valt te categoriseren en na zijn vroege dood liefdevol werd opgepikt door de Nouvelle Vague. Ook vandaag nog blijft L’Atalante’s invloed doorstuwen met o.a. superfan Leos Carax. Duik in deze vochtige kajuit-allegorie en ontdek waarom Vigo ‘de belichaming van cinema’ wordt genoemd.

Deze vertoning is gekoppeld aan de lancering van het boek Barge Life (2024), een filosofische uiteenzetting van L’Atalante, en wordt ingeleid door auteur Florian Deroo.

Vrij door de wolken zweven, als vogel valt er van alles te beleven.

Cinema voor de allerkleinste bioscoopbezoeker! Ouders en kinderen vanaf 4 jaar zijn welkom op deze vertoning waarin we een gevarieerde en originele reeks filmpjes presenteren.

Ieders favoriete animatiefestival (Anima!) komt wederom op bezoek, ditmaal met een programma dat uitpuilt van nieuw talent. Deze staalkaart aan kortfilms geeft een podium aan een volgende generatie Europese makers wiens verbeeldingskracht geen grenzen kent. Ze combineren in dit programma moeiteloos verhalen over ingesneeuwde huizen, onbreekbare eieren, schoenen die uit zichzelf op muziek bewegen en kopjes thee die verdwalen in een magisch universum. Met verschillende innovatieve technieken binnen het animatiemedium verkennen ze onbekende werelden die nog lang tot dromen stemmen. Ontdek de films van deze jonge pioniers, waarvan je ongetwijfeld nog zult horen.

De Weird Wednesday familie blijft uitbreiden. Ditmaal verwelkomen we de vreemde vriendjes van Cinema Obscura: een cultfilmcollectief dat hoge kunst in slechte smaak ziet. Met een waaier aan vertoningen die het vakmanschap van lowbudget filmmaken eert, helpen ze ons zoeken naar goudklompen op de vuilnisbelt. Het manische Miami Connection is onze eerste samenwerking en geldt hier als levend bewijs van de B-film boutade ‘so bad it’s good’.

In het neon-gedrenkt Miami van de 80s volgen we de band Dragon Sound. Deze vijf muzikanten en taekwondo-vechters geloven rotsvast dat vriendschap alles overwint, zelfs rivaliserende bands, drugsdealers en ninja’s op motorfietsen. Wanneer een cocaïnedeal misloopt, ontspoort alles in een strijd vol klungelig gechoreografeerde gevechtsmoves, ongemakkelijke stiltes en intieme synthrock-anthems over broederschap. Miami Connection mag dan wel een draak van een film zijn, de oprechtheid die in het maakproces schuilt, werkt ontwapenend. Niets aan de film is ironisch bedoeld gezien regisseur en hoofdrolspeler Y.K. Kim duidelijk dacht een onevenaarbaar actie-epos in handen te hebben.

Helaas vielen de dromen aan diggelen en gleed de film bij diens release (begrijpelijk) onopgemerkt voorbij. Nu is de wereld eindelijk klaar voor deze vurige ode aan actiecinema en de vriendschap.

Duik mee in het hoofd van Federico Fellini. Met zeven langspelers op de teller, waaronder La Strada (1954) en La Dolce Vita (1960), en nog een handvol kortfilms, begon de Italiaanse cineast aan wat toepasselijk 8½ zou heten. Otto e mezzo volgt de ogenschijnlijk chaotische gedachtenstroom van filmregisseur Guido Anselmi (Marcello Mastroianni), wiens creatieve reservoir akelig leeggelopen is. Zijn echtgenote en minnares trekken elk aan een arm, terwijl een ongeduldige producent, sluwe critici en wanhopige actrices vrolijk verder knabbelen aan zijn toch al schaarse tijd. Maar onthoud: wanneer de realiteit te benauwd wordt, kan zelfs een kiertje van een autoraam plots als verlossing aanvoelen.

Anselmi (lees: Fellini zelf) besluit van zijn inspiratieloosheid gewoon zijn onderwerp te maken en tovert zo een onweerstaanbare ‘film over film’ uit zijn hoed. In deze wilde, typisch Felliniaanse introspectie lopen droom en werkelijkheid voortdurend door elkaar, een gok die in 1964 beloond werd met twee Oscars en onder de maestro’s beste werken wordt gerekend. Bravo, Federico!

Met titels als The Quiet Girl (2022) en Small Things Like These (2024) is het duidelijk dat de Ierse cinema in bloei staat. Te midden van het arthousekapitaal van de hitnummers, wordt echter vaak de onderstroom aan kleinere genrefilms vergeten. Fréwaka toont dat ook Ierse horrorcinema alive and kicking is. Na een persoonlijke tragedie te doorstaan, besluit mantelzorger Shoo haar zwangere partner alleen te laten om zich te ontfermen over een oude vrouw op het platteland. Zoals de folkhorrorconventies dicteren, is er echter iets niet helemaal pluis met de lokale gemeenschap. Bovenop paranoia voor haar buren, wordt de oude vrouw verteerd door bijgeloof voor de mythische na sídhe, een bovennatuurlijk volk dat haar ooit ontvoerd zou hebben.

Gravend in Ierse geschiedenis en cultuur is Fréwaka een surrealistisch sfeerstuk met beide voetjes op de grond. Langzaam glijdt Shoo af in de waanbeelden van haar patiënt en de wonden van het verleden. Elegante scares worden hier afgewisseld met een tactvolle aanpak van de postkoloniale trauma’s die het land blijven plagen. De aandacht voor de Ierse taal onderstreept verder een engagement om de film te gronden in een politiek project dat door magische verhalen herstel zoekt voor de vele gruwelen van de werkelijkheid.

Deze veroning wordt voorafgegaan door de kortfilm Cold Bathroom (2025) van Eleni Aerts.

In deze excentrieke musicalfilm is Berlijn een podium en verdwaald zijn een levenskunst. Rosa von Praunheim nodigde voor zijn excentrieke tijdsdocument een handvol glorieuze buitenbeentjes uit in zijn huis, pension Stardust, waar hij hen liet hen zingen, verleiden en struikelen. Deze bonte gemeenschap van trans performers, zangers, dansers en buitenstaanders spelen allerlei rollen, maar vooral zichzelf. Alles mag, niets hoeft gladgestreken.

De film voelt als een nacht die net iets te lang doorgaat. Een revue zonder coulissen, een glittershow die elk idee van ‘rol’ onderuit haalt. Cinema met een gezonde minachting voor goede smaak. Kitsch flirt met oprechtheid, camp met melancholie.

Von Praunheim, die afgelopen december overleed, was een sleutelstem in de Duitse gay cinema. Met een liefdevolle en tegelijk brutale blik filmt hij mensen die leven zonder excuses en zonder vangnet. “Mij interesseert het broze, het spontane, het hartelijke in hen”, aldus de maker zelf. Stadt der Verlorenen Seelen is tegenwoordig een cult classic en leest vandaag de dag als een nalatenschap voor een gemeenschap die zichzelf uitvindt in de marge, en daar schittert.