nlen

Masterclass Spinvis

foto: Jonathan Verschaeve

Koffie in de hand, hangend op de bank, alsof hij er altijd al zit. Zo treffen we Erik De Jong, beter bekend als Spinvis, een van de meest eigenzinnige stemmen in de Nederlandstalige popmuziek. Op zijn 41ste lanceert hij zijn debuutalbum, met speelgoedgeluiden en pannendeksels in elkaar geknutseld op zijn zolderkamer. Met poëtische teksten over mensen aan de rafelrand knipt en schuift hij tot de puzzel klopt. Vandaag doet hij dat in Club Telex, samen met studenten jazz, pop en muziekproductie. Zij spelen hun songs, solo en onvermengd. Hij luistert en bewondert, praat met hen over wat werkt, wat schuurt en waarom je soms pas later ontdekt dat het eigenlijk al perfect was. Een greep uit het gesprek.

foto: Jonathan Verschaeve

Ilja Van Braeckel
Je zingt in het Nederlands, vanwaar die keuze en heb je ooit Engelstalige teksten overwogen?

De afstand naar het Engels is interessant om andere versies van jezelf te genereren. In een andere taal denk je anders, verwoord je dingen anders, gedraag je je anders. En in het Engels zit de klemtoon vaak precies op het einde van de zin, dat bekt goed. In het Nederlands net niet, dus dan moet je heel erg puzzelen. Een uitdaging, maar als het lukt, wek je interesse en lok je mensen naar binnen, in je muziek. Zelfs in het Nederlands zijn er verschillen. In België is er een cultuur van surrealisme, het wordt gemakkelijker aanvaard, zoals je bijvoorbeeld ook in mode en stripverhalen ziet. In Nederland moet je vaker uitleggen waar het over gaat, wat je precies bedoelt en hoe iets klopt.

IV
Hoe maak je verbinding met je publiek tijdens optredens?

Als muzikant doe jij de ene helft, het publiek doet de andere. Als je een soort vertrouwen uitstraalt, dan stel je iedereen gerust en pas dan kan je met z’n allen een nieuw soort beleving creëren. En ben je zelf verliefd op je muziek, dan kan je een publiek daarmee besmetten. Popmuziek is een soort gezelschapsspel dat je met een miljard mensen speelt. Ik schrijf mijn muziek dan ook met de gewone mens op straat in gedachten. Eigenlijk ben ik een volkszanger, maar het volk weet dat nog niet (lacht).

foto's: Jonathan Verschaeve

IV
Hoe neem je vrede met wat je hebt gemaakt, wanneer is iets af?

Nooit (lacht). Als je je eigen muziek hoort, hoor je het verschil tussen wat je wil dat het werd, en wat het is geworden. Dat hoor jij alleen, als maker. Mensen die met “nieuwe oren” naar je nummers luisteren, horen enkel wat het uiteindelijk geworden is. Soms wilde ik dat ik mijn eigen liedjes op die manier kon herontdekken. En vaak begrijp je zelf pas waar het over gaat, nadat een nummer opgenomen en gemixt is. Als een polaroidfoto die je maakt: je ziet pas wat er op staat als die langzaam opklaart.

Waar jij je over schaamt, is trouwens vaak wat mensen het meeste waarderen. Ze vinden het mooi dat je dat durft omarmen. Wat je daar tegenover zet, is een offer dat je draagt. Misschien ben je niet blij met je stemgeluid of niet helemaal tevreden met je tekst. Instinctief wil je dat verbergen, wegknippen of veranderen, maar dat net niet doen, is wat jouw muziek uniek maakt. 

foto: Jonathan Verschaeve

IV
Wat zou je zeggen als je jezelf tegenkwam 24 jaar geleden, aan de vooravond van je debuut?

Je kan maar één keer doorbreken. Eens je bekend wordt, verlies je onherroepelijk een stuk onbezonnenheid. Dan hangt er meteen een soort gewicht aan wat je doet. Je blijft je wel ontwikkelen, maar je weet niet of wat je maakt, ook echt beter wordt. En het is soms moeilijk om er dan nog ongemerkt mee te experimenteren. Bovendien sluipt er een soort snobisme in je, als je niet uitkijkt. Laat je niet hinderen door ‘goede smaak’, wat dat ook mag zijn. Alles is bruikbaar. Laat die goede smaak maar aan anderen en blijf zelf vooral een bewonderaar van mooie liedjes. Daar draait het uiteindelijk om.

 
tekst: Ilja Van Braeckel
 
Spinvis gaf een masterclass aan studenten jazz, pop en muziekproductie op 13.02.26