Dialoog met leden van de Palestine Film Institute General Assembly (Rasha Salti, Saeed Taji Farouky en Reem Shadid), gevolgd door een vertoning van R21 AKA Restoring Solidarity (71 min, 2022, DCP)

Archives in Dialogue is een platform dat zich toelegt op het verzamelen, delen en reflecteren op archiefpraktijken, solidariteit en herinnering. Dit initiatief, dat tegelijkertijd als podcast wordt opgenomen, heeft tot doel een voortdurende dialoog op gang te brengen die zich verdiept in de wereld van politiek, poëzie en cinema. De dialoog richt zich specifiek op artistieke producties die verband houden met de antikoloniale, anti-imperialistische en antifascistische politieke strijd van de 20e eeuw. Een tijdperk dat een omvangrijk en rijk filmwerk heeft voortgebracht dat in de filmwetenschap, curatie en de industrie consequent gemarginaliseerd is.

Door archiefpraktijken met betrekking tot deze films en hun geschiedenis te onderzoeken, kunnen we de afwezigheid of stopzetting van dergelijke politieke betrokkenheid in de hedendaagse cinema beter begrijpen en bevragen. Door middel van het “de-archiveren” van archieven tracht deze dialoog collectieve geschiedenissen te reconstrueren en de kruispunten van tijdelijke solidariteit nieuw leven in te blazen. Deze horizontale reflectie op praktijken en methodologieën maakt uiteindelijk een nieuwe pedagogie mogelijk.

De vijfde aflevering richt zich op de cruciale rol van het activeren van filmerfgoed en archieven tijdens de genocide in Gaza. Ze onderzoekt hoe het zoeken naar relevante contexten en beelden een essentiële daad van verzet werd. Verder onderzoekt ze de cruciale bijdrage van transnationale Palestijnse solidariteitsnetwerken in het aanvechten van de ontmenselijking van het Palestijnse volk in de mainstream media.

De gasten zijn niet alleen leden van de Palestine Film Institute General Assembly, maar ook gerenommeerde filmprogrammeurs en curatoren. Ze werken regelmatig samen met Palestijnse en internationale kunstenaars, filmmakers en activisten en houden zich intensief bezig met deze thema's. Hun expertise biedt een breed overzicht van artistieke praktijken die worden gebruikt voor onderzoek naar Palestijnse film- en kunstarchieven, evenals de institutionele strategieën die zijn ontwikkeld om de betekenis van archivering en programmering in tijden van conflict te onderzoeken en te herdefiniëren.

Na de dialoog wordt Mohanad Yaqubi's film R21 AKA Restoring Solidarity vertoond. Een film die het medium cinema en zijn tijdlijn gebruikt om een 16mm-collectie over de Palestijnse strijd, die veilig bewaard is gebleven in Tokio, te inventariseren. Deze vertoning maakt deel uit van de activiteiten van United Screens for Palestine in samenwerking met N22.

Deze aflevering van Archives in Dialogue wordt georganiseerd door Pianofabriek, in het kader van hun United Screens for Palestine-filmreeks in samenwerking met N22 (netwerk van Brusselse gemeenschapscentra) en de onderzoekscluster Archival Sensations van KASK & Conservatorium.

Mohanad Yaqubi is als artistiek onderzoeker verbonden aan KASK & Conservatorium, de school of arts van HOGENT en howest. Het onderzoeksproject Aesthetics of Transnational Solidarity Cinema werd gefinancierd door het Onderzoeksfonds Kunsten van HOGENT.

Edward George is schrijver, omroepmedewerker en fotograaf. Als medeoprichter van Black Audio Film Collective schreef en presenteerde hij onder meer de baanbrekende essayfilm Last Angel of History (1996), die de weg vrijmaakte voor het hedendaagse denken over Afro-futurisme. George maakte deel uit van het multimediaduo Flow Motion en het elektronische muziekproject Hallucinator. Zijn doorlopende radioseries The Strangeness of Dub en The Strangeness of Jazz verweven een brede muzikale selectie met verschillende geografische muziekgeschiedenissen, Afrikaanse/Afro-diasporische kennis en kritische theorie uit queer- en black studies. Zijn recente werk omvat Dub Housing, een project dat onderzoekt hoe dubmuziek een ander bewustzijn van mensen en plaats, tijd en geografie, geschiedenis en architectuur, ras en metropool verwoordt, en Black Atlas, een essay in bewegend beeld dat het Image of the Black-archief onderzoekt, dat onlangs werd tentoongesteld in het Warburg Institute.

De boekpresentatie van Against the Neutral Image: Essays on the Exhibition Choreography of Violence by Jelena Jurešaen de bijbehorende paneldiscussie Is There Such a Thing as a Neutral Image? vinden plaats op 12 februari 2026 in het Museum voor Moderne en Hedendaagse Kunst Rijeka (MMSU). De discussie wordt georganiseerd door MMSU en het Center for Advanced Studies of the University of Rijeka en brengt de bijdragers aan de bundel samen: Francesca Raimondi, Maria Hlavajova, Shahram Khosravi, Branka Benčić (curator van de tentoonstelling) en Sanja Bojanić, naast kunstenaar Jelena Jureša en publicatieontwerper Ana Labudović.

De publicatie is gebaseerd op de tentoonstellingChoreography of Violence (13 november 2025 – 22 februari 2026, MMSU), die vier meeslepende audiovisuele installaties van Jelena Jureša samenbrengt. De werken, die het midden houden tussen documentaire en performance, richten zich op de poëzie en politiek van het bewegende beeld. Het werk van Jureša wordt gekenmerkt door een diepe betrokkenheid bij de geschiedenis en politiek van de lange twintigste eeuw, waarbij de mechanismen van representatie worden blootgelegd die onthullen hoe kolonialisme, nationalisme, racisme en kapitalisme onlosmakelijk met elkaar verweven blijven.

Het boek Against the Neutral Image (Universiteit van Rijeka), dat voortvloeit uit de tentoonstelling, is niet opgevat als een conventionele tentoonstellingscatalogus, maar als een kritische en discursieve ruimte die artistieke, curatoriële en theoretische praktijken met elkaar in dialoog brengt. Het boek stelt vragen over hoe geweld zichtbaar of onzichtbaar wordt gemaakt, hoe het wordt gekaderd, geësthetiseerd, genormaliseerd of onderdrukt, en houdt vast aan de stelling dat de neutraliteit van het beeld nooit louter een esthetisch standpunt is. Het functioneert veeleer vaak als een machtsmiddel: een regeling van afstand, aandacht en verantwoordelijkheid.

Het panelgesprek bouwt voort op de logica van de publicatie zelf als een ‘ontmoetingsruimte’ en breidt de vragen uit door middel van dialoog en uitwisseling, in plaats van het boek of de tentoonstelling als een gesloten entiteit te behandelen. De discussie gaat over de relatie tussen beeld en instelling, esthetiek en ethiek, en de rol van tentoonstellings- en discursieve kaders bij het vormgeven van de manier waarop we naar geweld kijken, het begrijpen en (niet) erop reageren.

Paul Abbott is muzikant en drummer. Hij speelt met het drumstel, synthetische geluiden, performance en schrijven. Hij onderzoekt muziek als een ecologie: waarin de interactie tussen geluiden, tekens en het fysieke lichaam echte en imaginaire muziek voortbrengt. Zijn werk houdt zich vaak bezig met het creëren van praktische en fictieve structuren om improvisatie en experimenteel muzikaal spel te vergemakkelijken. Projecten zijn onder meer: XT met Seymour Wright; XT+Pat Thomas; Kavain Wayne Space (RP Boo) Trio met XT; XT+Anne Gillis; X Ray Hex Tet; yPLO met Micheal Speers; F.R.David, very good* & Rosmarie met Will Holder; filmgeluid voor Keira Greene en The Creaking Breeze Ensemble met Nathaniel Mackey. Hij was medeoprichter en mederedacteur van het tijdschrift Cesura//Acceso voor muziek, politiek en poëzie, en voltooide zijn doctoraatsonderzoek in creatieve muziekpraktijk aan de Universiteit van Edinburgh, getiteld “Playing no solo imagination: synthesising the rhythmic emergence of sound and sign through embodied drum kit performance and creative writing” (Geen solo-verbeelding spelen: het ritmische ontstaan van geluid en teken synthetiseren door middel van belichaamde drumkitprestaties en creatief schrijven).

Wat als spelen niet langer in de marge gebeurt, maar het onderzoek zelf in beweging zet? 

Play is het centraal thema van de eerste editie van de Research Days van KASK & Conservatorium: een driedaags festival waarin onderzoekers, kunstenaars, studenten en geïnteresseerden speelsheid onderzoeken in denken en doen — via performances, lezingen, panelgesprekken, tentoonstellingen, workshops en interventies.

Spelen als radicale daad

Spelen is een fundamentele manier om met de wereld om te gaan. Het vormt hoe we waarnemen, denken en weten. Tegelijk brengt spelen instabiliteit en verbeelding met zich mee: het opent een ervaringsveld dat niet vastligt, maar in beweging blijft. 

Binnen artistiek onderzoek kan speelsheid functioneren als zowel mindset als methode.   

Spelen wordt dan een kritisch instrument om ideeën te verkennen, aannames te bevragen en kennis te genereren. Wanneer onderzoekers en kunstenaars het speelse toelaten, benutten zij het disruptieve potentieel van onzekerheid en improvisatie om bestaande normen uit te dagen. 

Maar spelen is nooit onschuldig of neutraal. Het is altijd gesitueerd, belichaamd en onderhandeld. Speelsheid krijgt vorm door beweging, materialen, territoria, sociale structuren, media en technologieën — en door de contexten waarin ze zich ontvouwt.

Wanneer wordt een kunstwerk of een onderzoekspraktijk een speelse propositie? Wie krijgt ruimte om te spelen, en wie blijft uitgesloten? En hoe kan speelsheid functioneren als een open, mogelijkheden biedende oriëntatie die verder reikt dan normatieve kaders?