Gecentreerd rond het begrip protocol is Malgré Tout een tentoonstelling in beweging, geworteld in overdracht, activatie en participatie. De vier uitgenodigde kunstenaars – Marthe Merckx, Vicente Fuenzalida Lafourcade en LAB D (Lars Bernakiewicz & Andreas D’hondt) – treden tegelijk op als auteurs, performers en bemiddelaars van werken die in verschillende contexten worden hernomen, getransformeerd en opnieuw uitgevonden.

Binnen de hedendaagse kunst verwijst een protocol naar een geheel van instructies, regels of voorwaarden die bepalen hoe een werk wordt gerealiseerd, zonder noodzakelijkerwijs de uiteindelijke vorm vast te leggen. Voortbouwend op muzikale partituren, dansnotatie, conceptuele kunst en performance verschuift deze benadering de aandacht van het object naar het proces, van de auteur naar de uitvoerder, en van het kunstwerk als product naar het kunstwerk als potentieel.

Het protocol introduceert een mate van onbepaaldheid, herhaling en variatie. Elke activatie wordt een unieke interpretatie, gesitueerd binnen een specifieke context en in relatie tot concrete lichamen, temporaliteiten en verhoudingen. Het werk bestaat zo malgré tout – ondanks alles: ondanks beperkingen, afwijkingen, vertalingen en misverstanden.

Als vertrekpunt activeerden Marthe Merckx, Vicente Fuenzalida Lafourcade en LAB D een werk van stanley brouwn: het idee van een vierkant van 26 × 26 cm. Dit vierkant is het werk: een afbakening, een potentiële ruimte waarin kunst kan ontstaan. Vanuit dit gegeven werd het formaat stapsgewijs vergroot tot een leeg vierkant van 208 × 208 cm, opgevat als acht tentoonstellingsruimtes binnen de ruimte.

Deze vierkanten fungeren niet als grenzen, maar als beginpunten. De uitgenodigde kunstenaars mogen de contouren van de toegewezen zone overschrijden, op voorwaarde dat het werk daar vertrekt. Belangrijk is dat het vierkant altijd, zij het minimaal, zichtbaar blijft. De scenografie van de ruimte vormt hierbij een constante: het patchwork op de vloer en de rood-wit gestreepte muren blijven gedurende de hele tentoonstelling onveranderd. Deze ingreep werd gezamenlijk gerealiseerd door Merckx, Fuenzalida Lafourcade, LAB D en fungeert als een vast kader waarbinnen de opeenvolgende interventies plaatsvinden.

Volgens een eenvoudig protocol nodigden Merckx, Fuenzalida Lafourcade en LAB D acht jonge kunstenaars uit. Na een periode van twee weken selecteert elke kunstenaar een andere kunstenaar om op dezelfde plek verder te werken. Dit proces van overdracht herhaalt zich tot het einde van de tentoonstelling. Zo ontstaat een spel van overdracht waarin kunstenaars elkaar cureren. De tentoonstelling ontvouwt zich als een keten van keuzes, gedreven door aandacht, verwondering en een uitgesproken liefde voor het werk van de ander. De toeschouwer krijgt zo een inkijk in hoe kunstenaars naar elkaar kijken, ondanks alles, malgré tout.

De tentoonstelling wordt georganiseerd in de zijruimte van KIOSK in samenwerking met de kunstenaar Nefeli Papadimouli, La Box en de École nationale supérieure d’art de Bourges. Malgré Tout betrekt studentengemeenschappen in Gent en Bourges bij het voorstellen van protocolgebaseerde werken of bij het activeren van protocolgebaseerde werken die door hun medestudenten zijn ontwikkeld.

Uitgenodigde kunstenaars

• Brothers Monteny
• Zoë Dejonghe
• José Haberland
• Katrijn Ooms
• Chiara Sap
• Pepijn Vendel
• Maarten Viaene
• Senne Wettinck

Voor haar eerste solotentoonstelling in België presenteert Hisae Ikenaga een selectie van zowel bestaand als nieuw werk. De titel Anatomies of Use verwijst naar de subtiele verschuivingen die haar praktijk structureren: verschuivingen in functie, status en betekenis. Industriële en huishoudelijke objecten worden toegeëigend en herconfigureerd, hun gebruik opgeschort en hun vertrouwdheid ontregeld. Vormen lijken gestabiliseerd, alsof ze na hun transformatie zijn stilgezet, en onthullen spanningen tussen gebruik, vorm en geheugen.

Keramische werken zetten deze reflectie voort via de figuur van de cilinder, ontleend aan industriële lamineerwerktuigen en getransponeerd naar keramiek. Het motief wordt vorm, mal en spoor van het gebaar. In een nieuwe video gemaakt in samenwerking met filmregisseur Paula Onet, Soft Dissection, kruisen ambachtelijke en medische gebaren elkaar en openen ze een ambigu spanningsveld tussen atelier en laboratorium. Via deze verschuivingen — van werktuig naar object, van gebaar naar beeld — construeert Ikenaga een archeologie van het heden, waarin elke vorm tegelijk spoor, sculptuur en vraag wordt.

Over Hisae Ikenaga

Geboren in Mexico-Stad in 1977 in een familie van Japanse afkomst, al meer dan twintig jaar gevestigd in Europa en momenteel woonachtig in Luxemburg, heeft Hisae Ikenaga een artistieke taal ontwikkeld die zich ontvouwt op het snijvlak van design, archeologie en surrealisme. Ze studeerde kunsttheorie en beeldende kunst in Mexico, Kyoto, Barcelona en Madrid. Haar werk getuigt van een fascinatie voor het hiernamaals van gefabriceerde objecten: hun geprogrammeerde veroudering, hun vermogen tot transformatie en hun potentieel om nieuwe levensvormen te herbergen. Elke sculptuur belichaamt een spanning tussen het industriële en het handgemaakte, tussen de kille logica van productie en de kwetsbare warmte van de menselijke hand.

Met steun van

De tentoonstelling in KIOSK is mede gecureerd door Charlotte Masse, curator en Hoofd Tentoonstellingen bij Konschthal Esch, die in 2024 Ikenaga’s grote solotentoonstelling Phantom Limbs organiseerde.

Hisae Ikenaga ontving de genereuze steun van de Fondation Schleich-Lentz voor de productie van een nieuwe reeks keramische werken voor de tentoonstelling in KIOSK.

Met steun van Kultur | lx – Arts Council Luxembourg.

Deze selectie van werken nodigt het publiek uit om verder te gaan dan passieve contemplatie en zich juist actief te engageren, waarbij het kunstwerk pas volledig tot stand komt door de interactie van de toeschouwer. Deze kunstwerken, die hun wortels vinden in het constructivisme, de kinetische kunst en de geprogrammeerde kunst, zijn opgevat als ‘exemplaires de recherche’ die de subjectieve expressie van de kunstenaar vervangen door een rationele en experimentele methodologie. De verkenning van licht, beweging en ritme staat centraal in deze benadering, aangezien deze variabelen het statische object door zintuiglijke activering in de ruimte uitbreiden. Voortbouwend op Umberto Eco’s theorie van het Open Werk, presenteert elk project zich als een veld van oneindige waarnemingsmogelijkheden, beheerst door een dialectiek tussen toeval en programma. De fysieke verplaatsing van de bezoeker activeert het systeem van het kunstwerk en transformeert de blik in een kritische handeling. Binnen deze curatie varieert de selectie van de GRAV-groep – met de systematische rasters van François Morellet en de interactieve werken van Julio Le Parc en Francisco Sobrino – tot de driedimensionale structuren van de Belgische kunstenaar Marc Verstockt en de kleurrijke plexiglaspagina’s van Paul Ibou. We nodigen u uit om met deze pagina’s aan de slag te gaan, waarbij de gebruiker ophoudt toeschouwer te zijn en medeproducent wordt.

Alice Zitelli is een curator en onderzoeker gevestigd in België. Haar werk richt zich op tentoonstellingsgeschiedenis en naoorlogse neo-avant-gardebewegingen, met een bijzondere interesse in curatoriële praktijken als vormen van onderzoek. Ze behaalde een BA in kunstgeschiedenis en een MA in economie en management van de kunsten aan de Ca’ Foscari Universiteit in Venetië.

Samira Alirezabeigi is een in Brussel gevestigde onderzoekster. Haar onderzoek richt zich op het snijvlak tussen artistieke praktijk, wetenschap en technologie en pedagogische vormen. Ze behaalde een doctoraat in de onderwijskunde aan de KU Leuven.

Tijdens het INTRO festival waait het nieuwbakken talent van de opleidingen jazz, pop en muziekproductie van KASK & Conservatorium door de straten recht de wijste zalen van Gent binnen.

As If More Could Save Us ontstond vanuit de aanwezigheid van Curatorial Studies 2025-2026 binnen Kunsthal Gent. Als één van de belangrijkste partners van Curatorial Studies ontvangt Kunsthal Gent sinds 2023 tentoonstellingen in het kader van de opleiding. Voortbouwend op deze voortdurende samenwerking wordt de tentoonstelling van dit jaar gevormd door de ruimtes, de interne dynamiek ervan, zowel bestaande als nieuwe werken. Het vindt plaats van 29 mei tot 28 juni 2026.

In het hart van Kunsthal Gent schuilt het verhaal van Sarah Winchester, de erfgename van het fortuin van een wapenfabrikant, die haar huis in San José meedogenloos bleef uitbreiden in de overtuiging dat ze werd achtervolgd door rusteloze geesten. Haar huis, met eindeloze kamers, trappen die nergens naartoe leiden en kronkelende gangen, vertaalt zich in een ritueel van bouwen als antwoord op onzekerheid.

In lijn van deze ruimtelijke beeldtaal, leest Kunsthal Gent zelf als een manuscript dat voortdurend wordt geschreven en herschreven; een gefragmenteerd landschap waarin tentoonstellingen zich in de loop van de tijd ontvouwen. Het gebouw, dat in de 13e eeuw als karmelietenklooster werd gebouwd en nu Kunsthal Gent huisvest, heeft vele transformaties ondergaan: van opbergplaats voor opera-decors tot archeologisch museum en zelfs tot kraakpand.

In de geest van Sarah Winchester reintroduceert As If More Could Save Us een selectie objecten uit het STAM – Stadsmuseum Gent in Kunsthal Gent, waar ze eerder werden tentoongesteld in een periode waarin de site nog diende als archeologisch museum, naast objecten uit het Huis van Alijn, die voor het eerst in deze context verschijnen. Door het verleden naast het heden te plaatsen, krijgt deze steeds veranderende omgeving ook een extra laag door de hedendaagse werken van Danai Anesiadou, Pélagie Gbaguidi, Mélina Ghorafi, Leto Keunen, Susu Laroche, Pàpoo Thibau en Julie Vanlook.

Door het verleden naast het heden te plaatsen, krijgt de voortdurend veranderende site nog een extra laag dankzij de hedendaagse kunstenaars Danai Anesiadou, Pélagie Gbaguidi, Mélina Ghorafi, Leto Keunen, Susu Laroche, Pàpoo Thibau en Julie Vanlook.

Door historische objecten, hedendaagse kunstwerken en de ruimtelijke complexiteit zelf samen te brengen, bevraagt As If More Could Save Us hoe betekenis nooit vastligt maar voortdurend opnieuw wordt onderhandeld. De tentoonstelling bouwt voort op deze evoluerende structuur. Elke ruimte wordt gevormd door wat eraan voorafging; een opeenstapeling van gebaren en intenties doorheen de eeuwen. De dingen accumuleren zich hier, zoals ze altijd al hebben gedaan.

Curatoren
Eline Adriaensen, Samira Ali Reiza Beigi, Houda Ben Azzouz, Anna Bruni, Cristina Carnelos, Alex Celis, Emma Crombé, Anaïs Du Champs, Tess Ego, Youssef Elkhiar, Zinnia Fay Fay, Nora Franco, Charlotte Frenay, Val Holfeld, Théo Jack Scherer, Bruna Martins, Antoine Meffre Chol, Sutanee Panyajai, en Alice Zitelli.

Ondersteund door
curatorial studies en Kunsthal Gent.

Veel dank aan
Sonia D’Alto, Laura Herman, Isabel Van Bos en het Curatorial Studies KASK Team; Valentijn Goethals, Danielle van Zuijlen, Jana Vasiljević, Tomas Lootens, Aike Roodenburg, Bert Bossaert, Klaartje Van Thuyne, Jens Wijnendaele, Tim Bryon, Mark Kokotov en het Kunsthal Gent Team; STAM Stadsmuseum Gent en Huis van Alijn.