Ruben De Gheselle
“Ik heb altijd beeld nodig gehad om te componeren.”

Collega Ruben De Gheselle, lector muziek aan KASK & Conservatorium, ontving op de jongste editie van Film Fest Gent de award van Belgische filmcomponist van het Jaar. Het was niet zijn eerste onderscheiding maar wel een die hem veel plezier doet omdat het een prijs is die uitgereikt wordt door de sector, dus door collega’s uit de internationale film(muziek)wereld. “Het mooie aan muziek componeren voor films of documentaires is dat je samen met anderen een creatie maakt.”

Het wordt stilaan krap op de legplank waar Ruben zijn awards bewaart: na eerdere prijzen, ontving hij in 2021 hij de prestigieuze Georges Delerue Award op Film Fest Gent voor zijn muziek voor Clara Sola, film van Nathalie Álvarez Mesén. In 2022 kreeg hij de Ensor Award voor Ontdekking van het Jaar en de Grand Prix voor Beste Muziek op Music & Cinema Marseille. Nu mag hij daar dus ook de prijs voor Belgische filmcomponist van het jaar 2025 aan toevoegen, die hij ontving voor zijn muziek voor de internationaal geprezen film Young Hearts van Anthony Schatteman, naast zijn werk voor There Was, There Was Not van Emily Mkrtichian. Beide soundtracks zijn een illustratie van zijn intieme en verfijnde benadering van filmcompositie.

Blijkbaar was Ruben De Gheselle voorbestemd om filmcomponist te worden, hoewel die afstudeerrichting nog niet aan KASK & Conservatorium bestond toen hij er zelf studeerde. “Toen ik compositie studeerde, had ik altijd een beeld nodig om muziek te kunnen schrijven. Meestal gebruikte ik dan een schilderij als inspiratiebron. De stap naar bewegend beeld was dus niet zo groot. Later maakte ik muziek voor de animatiefilm Norman van Robbe Vervaeke – die intussen collega is op KASK & Conservatorium. De film won de Jean-Luc Xiberras Award voor Beste Debuut op het Annecy Festival in 2013 en heeft mij mee op de kaart gezet.”

Het is verre van evident om als filmcomponist door te breken, maar eens je opgemerkt wordt, dienen zich meer kansen aan. Dat is alvast hoe Ruben het ervaren heeft: eens de bal begon te rollen, was er geen houden meer aan. Hij werkt op dit ogenblik tegelijkertijd aan projecten in onder meer de Verenigde Staten, IJsland en het Verenigd Koninkrijk. Het soort producties waar hij muziek voor componeert varieert van documentaires, drama, jongerenfilms, thrillers en horror. “Het is zeer gevarieerd, zowat elke twee maanden iets anders”, schetst hij. “Maar precies die variatie spreekt me aan.”

Ook qua muziekgenres kan het alle kanten uitgaan: Ruben is klassiek geschoold, maar werkt net zo goed met techno, Ierse traditionele muziek, Surinaamse stijlen of composities voor vocale ensembles.

Vraag is of je in zo’n waaier aan stijlen en benaderingen nog wel een eigen stijl kan ontwikkelen. Ruben gelooft van wel: “Of het nu techno of klassiek is: je eigen stijl op het vlak van melodielijnen en harmonieën kan je niet uitschakelen. Natuurlijk is de benadering anders, afhankelijk van de muziekstijl, maar ik kan perfect trouw aan mijzelf blijven.”

Een van de aspecten die Ruben sterk aantrekken in componeren voor film, is het feit dat je samen met anderen (en andere disciplines) aan eenzelfde einddoel werkt. “Het stelt je in staat om dingen af te toetsen. Bij het schrijven van een muziekstuk voor een concert ben je van het prille begin tot de uitvoering alleen. Bij filmmuziek kan je op basis van eerste beelden of zelfs maar een script al dingen uitproberen, zien hoe het werkt en aan de slag gaan met feedback. Het is ook niet zo dat muziek beelden gewoon ondersteunt. Beide beïnvloeden elkaar. Muziek heeft impact of hoe beelden ervaren worden en omgekeerd.”

De keerzijde van die samenwerking is natuurlijk dat je ook rekening moet houden met anderen. Is filmmuziek componeren dan in zekere zin niet beperkend? Ruben heeft daar een genuanceerde kijk op: “Als het uitgangspunt is dat je je eigen creatieve ideeën compromisloos wil uitwerken, dan is filmcompositie inderdaad beperkend. Maar filmmuziek vergt een ander uitgangspunt: je moet je ervan bewust zijn dat het niet alleen je eigen ding is, maar dat je samen met anderen aan een resultaat werkt. Met die mindset is het helemaal niet beperkend, maar veeleer inspirerend.”

Ruben heeft de voorbije jaren een boeiende en succesvolle weg afgelegd en het blijft intussen hard gaan. Wellicht mede daardoor zijn grote, concrete ambities of dromen – bijvoorbeeld een samenwerking met een grote Hollywoodregisseur – hem eigenlijk vreemd: “Het klinkt misschien raar, maar ik werk niet heel bewust ergens naartoe. Deels omdat ik de voorbije periode al heel veel heb kunnen realiseren van wat ik echt wou doen. Voorts kijk ik liever met dankbaarheid terug dan me blind te staren op een specifiek streefdoel.”