Wat als we lesgeven en leren zouden benaderen als praktijken van enten, snoeien en zijdelings groeien? De Assembly nodigt studenten en medewerkers van KASK & Conservatorium uit om te onderzoeken hoe we verschillende manieren van leren, weten en samenwerken kunnen cultiveren. In een tijd waarin onderwijs- en onderzoeksruimtes met steeds meer beperkingen te maken hebben, vragen we ons af wat het betekent om academische en artistieke vrijheid te koesteren, ruimte te maken voor onverwachte verbanden en de gewoontes af te leren die onze collectieve verbeeldingskracht beperken. Door middel van experimentele, belichaamde en relationele benaderingen creëert de Assembly ruimte om opnieuw na te denken over hoe kennis wordt geproduceerd, gedeeld en getransformeerd.
De dag wordt afgesloten met een open lezing door kunstenaar en docent Yasmine Ostendorf-Rodríguez om 18.00 uur in het Cirque-auditorium. Zij put uit de intelligentie van myceliumnetwerken om samenwerking, de creatieve kracht van metaforen en onze verwevenheid met de meer-dan-menselijke wereld te verkennen.
10:00, Openingslezing door Daniela Vicherat Mattar, voor educatieve masterstudenten
The need for a feeling-thinking turn in education
Het huidige enthousiasme voor kritische pedagogieën (feministisch, dekoloniaal) en de discussies over interdisciplinariteit hebben als gemeenschappelijke basis het idee dat kennis niet alleen logisch en wetenschappelijk is, maar ook affectief en esthetisch. Dat is voor kunstenaars zelf misschien geen grote ontdekking, maar het betekent wel een belangrijke ommekeer in het onderwijs – van curatorial studies tot de sociale wetenschappen – in het kielzog van de zogenaamde ‘affectieve wending’. In deze openingslezing brengt Daniela Vicherat Mattar deze ideeën in verband met het begrip sentirpensar (voelen-denken), dat in de jaren zeventig door de Colombiaanse wetenschapper Orlando Fals Borda werd geïntroduceerd. De lezing is een interactieve provocatie die tot doel heeft na te denken over wat we missen in een onderwijs- en leerrelatie. Als kennis noodzakelijkerwijs altijd gedeeltelijk en onvolledig is, wat is dan het belang van wat we missen in de manier waarop we onderwijzen en leren? En wat moeten we anders gaan zien om op een andere manier te onderwijzen en te leren? Een diepgaande verkenning van kritische en affectieve benaderingen impliceert een ‘feel-thinking’-relatie met wat we leren, met wie we dat doen, wanneer en waar, en – heel belangrijk – met welk doel. De lezing is een uitnodiging om samen met deze vragen aan de slag te gaan.
Daniela Vicherat Mattar
Daniela Vicherat Mattar is een Chileense sociologe. Ze werkt als universitair hoofddocent bij het Global Challenges Programme van het Leiden University College in Den Haag. Haar onderwijs en onderzoek richten zich op de drie C’s: steden (cities), burgerschap (citizenship) en zorg (care), vanuit inter- en transdisciplinaire perspectieven. Haar interesse in het verkennen van de grenzen van disciplinaire kennis en alternatieve pedagogische benaderingen van lesgeven en leren, komt voort uit de dringende behoefte om op een meer aandachtige en minder uitbuitende manier met de wereld om te gaan.
18:00, Lezing door Yasmine Ostendorf-Rodríguez, voor iedereen
Mycelium as a Model for Relational Research
Tijdens de lezing zal Yasmine Ostendorf-Rodríguez verschillende hoofdstukken van haar nieuwste boek aanhalen, Mycelium Teachings in the Arts, evenals concepten uit haar huidige onderzoek en haar binnenkort te verschijnen boek over relationele praktijken. Tijdens het gesprek zullen de noties verval en ontbinding aan bod komen, gerelateerd aan de Bijloke als voormalig hospitaal en de geschiedenis van lichamen en begrafenissen die daarmee samenhangt. Ook zullen ideeën over lichaam-territorium, afstemming op de agrarische tijd en relationeel welzijn worden verkend; in dit geval benaderd via een kritische reflectie op collectieve praktijken in plaats van de productiviteit van ‘mindfulness’-werk dat in kapitalistische systemen welig tiert.
Yasmine Ostendorf-Rodríguez
Yasmine Ostendorf-Rodríguez kijkt bij het definiëren van rechtvaardige modellen voor samenwerking en (zelf)organisatie met een mycologische blik. Haar boek, Let's Become Fungal! Mycelium Teachings and the Arts, deelt twaalf lessen uit de wereld van de schimmels. Ze is de oprichtster van de Green Art Lab Alliance; een gedecentraliseerd en niet-monetair uitwisselingsnetwerk tussen tachtig kunstorganisaties in Europa, Noord- en Zuid-Amerika, het Caribisch gebied en Azië. De missie van de alliantie is het bevorderen van relaties die bijdragen aan sociale en ecologische rechtvaardigheid, naar het voorbeeld van de onderling verbonden aard van mycelium. Momenteel werkt zij aan een nieuw boek over relationeel welzijn.
Context voor het project ‘Glass House & Soft Stones’, uitgevoerd door Laura Palau onder begeleiding van Jana J. Haeckel
Het project is ontwikkeld in het kader van het initiatief voor onderwijsontwikkeling van KASK & Conservatorium, dat in 2024 is opgericht om experimenten, kritische reflectie en innovatie in het kunstonderwijs te ondersteunen. Het initiatief biedt medewerkers de tijd en middelen om bestaande onderwijspraktijken ter discussie te stellen en nieuwe pedagogische benaderingen te verkennen. Binnen dit kader onderzoekt Glass-House and Soft Stones hoe tuinbouwpraktijken en belichaamde, op het land gebaseerde kennis kunnen bijdragen aan de ontwikkeling en transformatie van het kunstonderwijs.
Glass-House and Soft Stones komt voort uit een interesse in onderlinge afhankelijkheid, multispecies-denken en ecofeministische benaderingen van kennis binnen de kunsten. Het project put uit de tuinbouwpraktijken van enten en snoeien, zowel als metaforen als praktische hulpmiddelen om artistieke en pedagogische processen te heroverwegen. Via workshops met de eeuwenoude fruitbomen van Bijloke zullen studenten en docenten uit de fotografie, film, vormgeving en muziek belichaamde, tactiele en multisensorische leervormen verkennen, waardoor op het land gebaseerde kennis de academische wereld binnenkomt. Door landbouwpraktijken te verbinden met artistiek onderzoek en onderwijs, wil het project de gebruikelijke manieren van kennisproductie ter discussie stellen en meer relationele, ecologische en ervaringsgerichte benaderingen van kunstonderwijs bevorderen.
