02.04.26, 19:00, Miko Revereza

Grafisch ontwerpers Elisabeth Rafstedt en Johanna Ehde vormen samen Rietlanden Women’s Office (2018, Rietlanden in Amsterdam). Ze zijn geïnteresseerd in zowel actuele als historische methoden van samenwerkend grafisch ontwerp. Samen creëren ze de publicatieserie MsHeresies, die zich richt op het ornamentale in feministische samenwerking. Ze geven lezingen en gastcolleges over boekontwerp en typografie aan verschillende instellingen in Europa, en samen met Phil Baber van The Last Books organiseren ze de poëzieserie Don’t Pay Your Rent.

In deze lezing onderzoekt kunstenaar Ahmet Öğüt het strategische gebruik van humor in zijn praktijk als middel om macht te ontwapenen, tot nadenken aan te zetten en het publiek te betrekken. Aan de hand van een reeks werken en samenwerkingen reflecteert Öğüt op hoe ironie en speelse subversie krachtige instrumenten kunnen worden om door complexe politieke en sociale realiteiten te navigeren.

Archivo Fantasma — Spectral Fictions presenteert verschillende cinematografische benaderingen en strategieën van tegen- en alternatieve verhalen om officiële archieven en documenten aan te pakken waarmee Laura Huertas Millán's praktijk zich bezighoudt. Het stelt fictie voor als een kritische en emancipatoire strategie om koloniaal geweld, institutioneel zwijgen, historische uitwissingen en de ideologische constructie van collectief geheugen aan te pakken. Deze artistieke praktijk put uit Latijns-Amerikaanse tradities van metafictie en epistemische ongehoorzaamheid, en benadrukt hoe historische documenten worden gevormd door regimes van waarheid die bepaalde epistemologieën legitimeren en andere uitsluiten. Deze lezing presenteert haar kritische serie over ‘ethnographic fictions’ en een recent onderzoek geïnspireerd door Saidiya Hartmans ‘critical fabulations’, een geschiedenis ‘written with and against the archive’ om te verwoorden hoe fictie kan dienen als een herstellende methode, om niet alleen de documenten uit het verleden aan te pakken, maar ook de talen die ons heden en onze toekomst vormgeven.

Laura Huertas Millán is een Colombiaanse en Franse kunstenaar en filmmaker, gevestigd in Brussel, België. Haar films zijn geselecteerd voor grote filmfestivals zoals de Berlinale, het Toronto International Film Festival (TIFF), het International Film Festival Rotterdam, het New York Film Festival en Cinéma du Réel, en zijn bekroond op onder meer het Locarno Film Festival, FIDMarseille, Doclisboa en Videobrasil. Er zijn internationaal meer dan twintig retrospectieven en focusprogramma's over haar werk georganiseerd, in filmarchieven (Toronto's TIFF Lightbox, Harvard's Film Archive, Bogota's cinematheque, Austrian Film Museum, Tabakalera); musea (CA2M, CCA Glasgow, OCA Noorwegen); filmfestivals (Mar del Plata, Rencontres du Documentaire de Montréal, FICUNAM, Curtocircuito); en non-fictieseminars (The Flaherty seminar, DocsKingdom). Haar films zijn te zien geweest in solotentoonstellingen in het MASP Sao Paulo, Maison des Arts de Malakoff en het Museum voor Moderne Kunst in Medellin; op biënnales zoals de Liverpool Biënnale, FRONT Triënnale, Videonnale en ScreenCity Biënnale; en vertoningen in musea zoals het Centre Pompidou, het Jeu de Paume en het Solomon R. Guggenheim Museum. Haar werk maakt deel uit van particuliere en openbare collecties zoals KADIST, CNAP, Banco de la República de Colombia, CIFO Miami en FRAC Lorraine. Sinds 2019 maakt ze deel uit van het curator- en onderzoekscollectief Counter Encounters, dat projecten heeft ontwikkeld in het Centre Pompidou en Tate Modern.

Marwa Arsanios is een kunstenaar, filmmaker en onderzoeker wiens werk de vorm kan aannemen van installaties, performances en bewegende beelden. Ze heroverweegt de politieke ontwikkeling van de tweede helft van de twintigste eeuw vanuit een hedendaags perspectief, waarbij ze zich richt op genderrelaties, collectivisme, urbanisme en industrialisatie. Haar onderzoekswerk omvat vele disciplines en wordt ingezet in talrijke samenwerkingsprojecten.

Er zijn verschillende solotentoonstellingen aan haar werk gewijd: Heidelberger Kunstverein, Duitsland (2023); Mosaïc Rooms, Londen (2022); Contemporary Arts Center, Cincinnati (2021); Skuc Gallery, Ljubljana (2018); Beirut Art Center (2017); Hammer Museum, Los Angeles (2016); Witte de With, Rotterdam (2016); Kunsthalle Lissabon, Lissabon (2015); en Art in General, New York (2015).

Haar werk is ook te zien geweest in talrijke groepstentoonstellingen, waaronder: Documenta 15, Kassel (2022); 5e Mardin Bienali (2022); 3e Autostrada Biennale, Pristina (2021); 11e Berlin Biennale (2020); The Renaissance, Chicago (2020); 2e Lahore Biënnale (2020); Kunsthalle Wien, Wenen (2019); 1e Sharjah Architectuur Triënnale (2019); SF Moma, San Francisco (2019); 1e Warschau Biënnale (2019); 14e Sharjah Biënnale (2019) ; Nottingham Contemporary (2017); Maxxi Museum, Rome (2017); Sursock Museum, Beiroet (2016); Ludwig Museum, Keulen (2016); Biënnale van Thessaloniki (2015); Home Works Forum, Ashkal Alwan, Beiroet (2010, 2013, 2015) ; New Museum, New York (2014); 55e Biënnale van Venetië (2013); M HKA, Antwerpen (2013), In Other Words, nGbK, Berlijn (2012); of de 12e Biënnale van Istanbul (2011).

Haar films werden vertoond op Cinéma du Réel, Parijs (2021); Rotterdam Film Festival (2021); EMAF, Osnabrück (2021); Film Fest, Hamburg (2020); State of Concept, Athene (2020); FID Marseille (2019); tiff, Toronto (2019); RIDM, Montreal (2019); Berwick Film & Media Arts Festival (2019); Walker Art Center, Minneapolis (2017); Centre Georges Pompidou, Parijs (2011, 2017); Berlin International Film Festival (2010, 2015); en e-flux storefront, New York (2009).

Ze ontving de Georges de Beauregard International Prize op FID Marseille (2019), de Special Prize van de Pinchuk Future Generation Art Prize (2012) en werd genomineerd voor de Paulo Cunha e Silva Art Prize (2017) en de Han Nefkens Foundation Award (2014). Ze ontving de Akademie Schloss Solitude-beurs in Stuttgart in 2014 en de Tokyo Wonder Site, Tokyo Arts and Space in 2010. Ze is medeoprichter van het 98weeks Research Project.

Am I the only one who is like me? is een vraag die kenmerkend is voor het leven en werk van kunstenaar Saddie Choua (°Bree, 1971). Ze problematiseert de positie van de eenzame ik die nooit is losgekoppeld van de ander. Waar zit die ander in de hiërarchie van macht? Waar wordt haar onderdrukking en uitbuiting verzwegen of weggeëxotiseerd?

Saddie Choua vraagt ons na te denken over hoe we beelden en dialogen over de ander consumeren en hoe deze ons zelfbeeld en historisch bewustzijn beïnvloeden. Hoe kunnen wij ingrijpen op de beelden die onze geschiedenis schrijven en sociale strijd verzwijgen? Moeten we eerst het geheugen weerleggen om een ander verhaal te vertellen? Of is het weghalen of hercombineren van bepaalde associaties en referenties al voldoende om een andere geschiedenis en een ander zelfbeeld te creëren?

Het werk van Saddie Choua kan gelezen worden als een gefragmenteerd zelfreflectief visueel essay dat de relatie tussen maker en beeld bevraagt. Hoe maak je blinde vlekken, die net uitnodigen om te vergeten, zichtbaar? Hoe kan je vanuit een subalterne positie anders spreken en verbeelden, of is het net het concept van ‘de ander’ dat haar opsluit in dominante beelden en narratieven?

Saddie Choua woont en werkt in Brussel en Oostende. Met behulp van meta-documentairetactieken, collage, eigen (film)materiaal en het opnieuw toe-eigenen van populaire interculturele formats en autobiografische elementen, zet ze racisme, discriminatie van vrouwen en klasse, evenals haar katten in de schijnwerpers. Ze creëert een nieuwe pseudo-realistische imaginaire wereld die tegelijkertijd zeer herkenbaar en volkomen buitenaards is. Het is haar manier om de (beeld)taal van onze media te ondermijnen en de kritische en politieke blik van haar publiek aan te scherpen. De uitdaging is om ‚situaties' te creëren die de machtstructuren onthullen achter de beelden die we internaliseren en reproduceren. Sinds 2019 is Saddie doctoraal onderzoeker aan het RITCS in Brussel en docent aan Sint Lucas Antwerpen en het RITCS. Ze is een van de laureaten van de Belgian Art Prize 2020.

Saddie Choua had solo- en groepstentoonstellingen in oa. BOZAR, Brussel, 2014; WIELS, Brussel, 2015; Biennale van Marrakech, Marrakech, 2016; MU.ZEE, Oostende, 2016; Showroom, Sint Lucas School of Arts Antwerpen, 2016; KIOSK, Gent, 2017; Festival Concreto, Fortaleza, 2017; Kooshk-Air Antwerpen, Teheran, 2018; Kanal-Centre Pompidou, Brussel, 2018-2019; Savvy Contemporary, Berlijn, 2018; Akademie der Künste der Welt, Keulen, 2018; Villa Empain, Brussel, 2018; Contour Biennale, Mechelen, 2019; Biennale Warszawa, Warschau, 2019; La Veronica Gallery, Modica, 2020; Les Rencontres Internationales Paris/Berlin, 2020; Centre Wallonie-Bruxelles, Parijs, 2020; Temporary Gallery, Keulen, 2020; Kunsthalle Wien, Wenen, 2020; Extra City, Antwerpen, 2021; Kunstverein Hamburg, 2021; Kadist, Paris, 2021; Undercurrent Gallery, NYC, 2021. Haar werk maakt deel uit van binnen- en buitenlandse privé- en publieke collecties.

Kasper Bosmans staat bekend om zijn veelzijdige en uiteenlopende benadering van kunst, met werken die variëren van beeldhouwkunst en installaties tot schilderijen en tekeningen. Zijn praktijk is een complexe mix van hoge kunst en literatuur, populaire cultuur, mythologie en antropologie, bekeken door een queer en speels minimalistische lens die op subversieve wijze de verhalen die onze wereld domineren observeert en opnieuw uitvindt. Bosmans hanteert een redactionele benadering en knipt, plakt en brengt deze anekdotes en verhalen, die alle geschiedenissen, culturen en samenlevingen doorkruisen, samen. Hij identificeert ongebruikelijke, eigenzinnige en poëtische resonanties die vorm en betekenis met elkaar verbinden in wat in wezen een conceptuele praktijk is.

Niets is taboe voor Bosmans, die een bijzondere voorliefde heeft voor meer obscure, queer en gemarginaliseerde anekdotes, van verhalen over cross-dressing heiligen tot voorbeelden van het celibaat en monogamie in het dierenrijk. Bosmans prikkelt, port en haalt verbanden naar voren in zijn werk die belangrijk zijn voor zijn persoonlijke wereld, maar de resulterende verhalen krijgen onvermijdelijk een universele weerklank.

Waarom schrijven kunstenaars romans? Wat doet de kunstenaarsroman met de beeldende kunst? Hoe moet zo'n roman worden ervaren?

Kunstenaar David Maroto presenteert The Artist’s Novel: The Novel as a Medium in the Visual Arts – een onderzoeksproject dat zijn momentum vindt in de huidige internationale kunstscene, waar het debat over de hybridisatie van beeldende kunst en literatuur steeds prominenter wordt. De laatste jaren is er een toename van beeldende kunstenaars die romans schrijven als onderdeel van hun bredere kunstprojecten. Ze doen dit om artistieke kwesties aan te kaarten door middel van romanachtige middelen, waarbij ze de voorkeur geven aan een soort kunst die gebaseerd is op proces en subjectiviteit, en begrippen introduceren die traditioneel aan literatuur worden toegeschreven, zoals fictie, narratief, identificatie en verbeelding. In die zin kan er sprake zijn van een nieuw medium in de beeldende kunst (net als bijvoorbeeld video of performance), maar toch is er nog maar weinig over bekend.

Aan de hand van een aantal belangrijke casestudy's wil David in zijn presentatie de prangende vragen belichten die worden opgeworpen door de opkomst van een nieuw artistiek medium. Hij doet dit aan de hand van een theoretische en praktijkgerichte benadering, waarbij hij kritisch kijkt naar de verschillende manieren waarop hedendaagse kunstenaars de kunstenaarsroman hebben gebruikt. Het is niet de bedoeling om een definitie van de kunstenaarsroman vast te leggen, maar om deze te situeren binnen het bredere veld van de beeldende kunst, in de hoop een broodnodige discussie op gang te brengen over een praktijk die lange tijd door de belangrijkste kritische stromingen in het kunstdiscours is genegeerd.

David Maroto

David Maroto is een Spaanse beeldend kunstenaar die in Nederland woont en promoveerde aan het Edinburgh College of Art met een onderzoeksproject getiteld The Artist’s Novel: The Novel as a Medium in the Visual Arts. Dit is gepubliceerd in een tweedelig boek in het Engels (Mousse Publishing, 2020) en Spaans (Greylock Editorial, 2025).

Maroto heeft een uitgebreide internationale artistieke praktijk: residentie in URRA (Buenos Aires); Vigil Gonzales Gallery (Buenos Aires); Biënnale van Havana; Biënnale van Warschau; Kanal Centre Pompidou (Brussel); W139 (Amsterdam); A Tale of a Tub (Rotterdam); Artium Museum of Contemporary Art (Vitoria); Extra City (Antwerpen); S.M.A.K. (Gent); EFA Project Space (New York); Pedrami Gallery (Antwerpen); West (Den Haag); The Opening Gallery (New York); SALT (Istanbul), e.a.

In 2011 verbleef hij in een residentie in ISCP New York, waar hij curator Joanna Zielińska ontmoette en een samenwerking startte onder de naam The Book Lovers, een onderzoeksproject gebaseerd op het samenstellen van een collectie en bibliografie van kunstenaarsromans, met de voortdurende steun van M HKA (Antwerpen). The Book Lovers onderzoekt de verschillende manieren waarop de kunstenaarsroman wordt gebruikt als medium in de beeldende kunst, net als installaties, video's of performances. De collectie en bibliografie worden aangevuld met een reeks tentoonstellingen, performanceprogramma's, publicaties, opdrachten en pop-upboekhandels. Dankzij deze samenwerking konden ze samenwerken met een groot aantal internationale instellingen, waaronder Whitechapel Gallery (Londen), Museum of Modern Art (Warschau), Kunstinstituut Melly (Rotterdam), CCA Glasgow, Fabra i Coats (Barcelona), Index (Stockholm), De Appel (Amsterdam) en Ujazdowski Castle Centre for Contemporary Art (Warschau).

Maroto heeft talrijke kunstenaarsromans, essays, interviews en artikelen gepubliceerd en verschillende publicaties geredigeerd, waaronder Artist Novels (Sternberg Press, 2015); Tamam Shud (Sternberg Press, 2018) en Obieg magazine nr. 8, ‘Art & Literature: A Mongrel's Guide’ (2018), evenals het artikel ‘Valid Fictional Contributions to Non-Fictional Debates: Fictocritical Writing in Artistic Research’ (Acta Academiae Artium Vilnensis). Hij heeft ook geschreven voor Caja Negra Editorial (Buenos Aires); EXIT art journal (Madrid); en Artforum.

Maroto heeft ook ruime ervaring als gastdocent aan internationale kunstacademies, zoals het Dutch Art Institute; Gerrit Rietveld Academie; XPUB Piet Zwart Instituut; Sint Lucas Antwerpen; Master Institute of Visual Cultures in Den Bosch; Ecole Nationale Supérieure des Beaux-Arts de Lyon; Ecole Cantonale d'Art du Valais, Sierre (Zwitserland); Glasgow School of Art; en Stockholm University, e.a. Naast het geven van lezingen heeft hij diverse cursussen, workshops en seminars ontworpen en gegeven, zoals de Collective Novel Workshop in het Museo Reina Sofía in Madrid.

David Reinfurt is een onafhankelijk grafisch ontwerper in New York City. Hij studeerde af aan de Universiteit van North Carolina in 1993 en kreeg een MFA van Yale University in 1999. Op de eerste werkdag van 2000 richtte David O-R-G inc. op, een flexibele praktijk voor grafisch ontwerp bestaande uit een voortdurend wisselend netwerk van medewerkers. Samen met grafisch ontwerper Stuart Bertolotti-Bailey richtte David in 2006 Dexter Sinister op als een werkplaats in de kelder van 38 Ludlow Street aan de Lower East Side in New York City. Samen met Stuart Bertolotti-Bailey en Angie Keefer richtte David in 2011 het non-profit instituut The Serving Library op, dat een fysieke collectie kunst- en designwerken onderhoudt, evenementen organiseert en een jaarlijks tijdschrift publiceert. David was in 2010 United States Artists Rockefeller Fellow in Architecture and Design en in 2017 Mark Hampton Rome Prize Fellow in Design aan de American Academy in Rome. Zijn werk is opgenomen in de permanente collecties van het Museum of Modern Art, Walker Art Center, Centres Georges Pompidou en het Whitney Museum of American Art. David heeft twee boeken geschreven, Muriel Cooper (MIT Press, 2017) en A New Program For Graphic Design (Inventory Press/DAP, 2019) en is professor in de praktijk aan Princeton University.

Door persoonlijke omstandigheden gaat de KASKlezing van Marwa Arsanios niet door op 24.04.25.

In het werk van Marwa Arsanios worden structurele kwesties benaderd via diverse middelen, vormen en strategieën. Van architecturale ruimtes en hun transformatie en aanpassingsvermogen tijdens conflicten, tot kunstenaars-gerunde ruimtes en tijdelijke samenwerkingen tussen feministische gemeenschappen en coöperaties. Haar praktijk creëert ruimte binnen en parallel aan bestaande kunststructuren, waardoor experimenten met uiteenlopende politieke modellen mogelijk worden. Film fungeert als een alternatieve vorm en een verbindende ruimte, waarin beelden elkaar versterken en strijd met elkaar in dialoog wordt gebracht.

De afgelopen vier jaar heeft Arsanios deze vragen onderzocht vanuit een nieuw-materialistisch en historisch-materialistisch perspectief, in samenwerking met verschillende feministische bewegingen die vechten voor hun land. Ze verkent vraagstukken rond eigendom, rechten, economie en ecologie door specifieke stukken land als uitgangspunt te nemen. Deze gronden, en de mensen die ermee werken, worden de hoofdrolspelers in haar onderzoek. Haar multidisciplinaire benadering brengt verschillende disciplines samen en maakt gebruik van collectieve methodologieën en samenwerkingsprojecten.

Ze had individuele tentoonstellingen bij: BAK Utrecht (2024), Kunsthalle Bratislava (2023), Heidelberger Kunstverein (2023), Mosaic Rooms, London (2022), Contemporary Arts Center, Cincinnati (2021); Skuc Gallery, Ljubljana (2018); Beirut Art Center (2017); Hammer Museum, Los Angeles (2016); Witte de With, Rotterdam (2016); Kunsthalle Lissabon, Lisbon (2015); en Art in General, New York (2015). Haar werk maakte deel uit van volgende groepstentoonstellingen: Documenta 15 (2022), Mardin biennial (2022), Sydney Biennial film program (2022), 3rd Autostrada Biennale, Pristina (2021); 11th Berlin Biennale (2020); The Renaissance Society, Chicago (2020); Gwangju Biennial (2018); Lülea Biennial (2018); Kunsthalle Wien (2019); 1st Sharjah Architecture Triennial (2019); SF Moma, San Francisco (2019); Warsaw Biennial (2019); 14th Sharjah Biennale (2019); Maxxi Museum, Rome (2017); Ludwig Museum, Cologne (2016); Thessaloniki Biennial (2015); Home Works Forum, Ashkal Alwan, Beirut (2010, 2013, 2015); New Museum, New York (2014); 55th Venice Biennial (2013); M HKA, Antwerp (2013),); the 12th Istanbul Biennial (2011). Haar films werden vertoond door MOMA New York (2023), School of Art Institute Chicago (Gene Siskel Film Center) (2023), Cinéma du Réel, Paris (2021); Rotterdam Film Festival (2021); Film Fest, Hamburg (2020); FID Marseille (2015, 2019, 2022); tiff, Toronto (2019); Berwick Film & Media Arts Festival (2019); Walker Art Center, Minneapolis (2017); Centre Georges Pompidou, Paris (2011, 2017,2022); Berlin International Film Festival (2010, 2015).

Arsanios deed onderzoek aan de afdeling Beeldende Kunst van de Jan Van Eyck Academie in Maastricht (2010-12). Momenteel is ze promovendus aan de Akademie der bildenden Künste in Wenen.

Choreografe en beeldend kunstenaar, geboren, opgegroeid en gevoed in Brazilië, ze navigeert door de wereld door middel van beweging.

De kunstenaar doet onderzoek naar Afro-Diasporische en Urban dansen, werkt als hedendaagse danser en pedagoge en haar praktijk is verweven met reizen. Ana Pi onderzoekt voortdurend gebaren die zijn doorgegeven en gemuteerd door verschillende landschappen en lichamen.

Haar transdisciplinaire werken zijn vooral gesitueerd tussen de begrippen transit, verplaatsing, erbij horen, superpositie, geheugen, kleuren en gewone gebaren. Haar dans, films en onderzoek zijn geprogrammeerd in institutionele ruimtes zoals het Cisneros Institute met MoMA, Raw Material Company, Centre Pompidou, Histórias Afro-Atlânticas Exhibition, Festival d'Automne Paris, en vele andere.

The Divine Cypher, RAW ON, Fumaça, Meditation on Beauty, èscultura, RACE, O BΔNQUETE, COROA, NoirBLUE, DRW2 et Le Tour du Monde des Danses Urbaines en 10 villes, zijn haar werken die choreografie, discours en installatie articuleren.

Audiovisuele producties worden benadrukt door NoirBLUE - les déplacements d'une danse (2018 - 27′), gefilmd in 9 landen van het Afrikaanse continent, is haar eerste documentaire, internationaal bekroond, en de essays Another Anagram of Ideas (2022) en VÓS (2011).

Sinds 2010 ontwikkelt en deelt ze haar praktijk onder de naam STEADY BODY; perifere dansen, heilige gebaren, en in 2020 creëert ze de structuur NA MATA LAB voor artistieke productie en samenwerking.

In 2023, in opdracht van de 35e Biënnale van São Paulo - Choreografieën van het Onmogelijke, toonde ze haar eerste kinetische installatie ANTENA IA MBAMBE - Mimenekenu Ê Lá Tempo!, gemaakt in samenwerking met Taata Kwa Nkisi Mutá Imê, een opperpriester van de Braziliaanse Candomblé. In dit project worden materialen zoals keramiek, baobabzaden, een studie van het fotografisch archief van het Institut Fondamental d'Afrique Noire in Dakar, Senegal, een metalen structuur en een animatiefilm samengebracht in dezelfde dans en dialoog met de verschillende dimensies van “Tempo”. Nkisi goddelijkheid en vitaal principe van de “Candomblé” erfenis in Brazilië onthult alle potentieel van bewegende en plantende andere beelden.

Ze tekende voor de choreografie van ALGORITHM OCEAN TRUE BLOOD MOVES, de grootschalige performance geregisseerd door beeldend kunstenaar en dichter Julien Creuzet. De voorstelling ging in première in New York tijdens de Performa Biënnale, en werd ook opgevoerd in de Nationale Opera Ballet Amsterdam met Hartwig Art Foundation, en in Senegal tijdens het speciale programma van de Dakar Biënnale 2025, waarmee ze een belangrijke reis voltooit die symbolisch de wreedheid van de trans-Atlantische slavenhandel omkeert door middel van een nieuwe triangulatie van leven en vitaliteit.

Ana Pi werkt nu aan haar volgende creatie, ATOMIC JOY, voor 8 dansers die in 2025 in première zal gaan, zowel in Brazilië als in Frankrijk.