KASKlezingen

Grafisch ontwerpers Elisabeth Rafstedt en Johanna Ehde vormen samen Rietlanden Women’s Office (2018, Rietlanden in Amsterdam). Ze zijn geïnteresseerd in zowel actuele als historische methoden van samenwerkend grafisch ontwerp. Samen creëren ze de publicatieserie MsHeresies, die zich richt op het ornamentale in feministische samenwerking. Ze geven lezingen en gastcolleges over boekontwerp en typografie aan verschillende instellingen in Europa, en samen met Phil Baber van The Last Books organiseren ze de poëzieserie Don’t Pay Your Rent.

In deze lezing onderzoekt kunstenaar Ahmet Öğüt het strategische gebruik van humor in zijn praktijk als middel om macht te ontwapenen, tot nadenken aan te zetten en het publiek te betrekken. Aan de hand van een reeks werken en samenwerkingen reflecteert Öğüt op hoe ironie en speelse subversie krachtige instrumenten kunnen worden om door complexe politieke en sociale realiteiten te navigeren.

Archivo Fantasma — Spectral Fictions presenteert verschillende cinematografische benaderingen en strategieën van tegen- en alternatieve verhalen om officiële archieven en documenten aan te pakken waarmee Laura Huertas Millán's praktijk zich bezighoudt. Het stelt fictie voor als een kritische en emancipatoire strategie om koloniaal geweld, institutioneel zwijgen, historische uitwissingen en de ideologische constructie van collectief geheugen aan te pakken. Deze artistieke praktijk put uit Latijns-Amerikaanse tradities van metafictie en epistemische ongehoorzaamheid, en benadrukt hoe historische documenten worden gevormd door regimes van waarheid die bepaalde epistemologieën legitimeren en andere uitsluiten. Deze lezing presenteert haar kritische serie over ‘ethnographic fictions’ en een recent onderzoek geïnspireerd door Saidiya Hartmans ‘critical fabulations’, een geschiedenis ‘written with and against the archive’ om te verwoorden hoe fictie kan dienen als een herstellende methode, om niet alleen de documenten uit het verleden aan te pakken, maar ook de talen die ons heden en onze toekomst vormgeven.

Laura Huertas Millán is een Colombiaanse en Franse kunstenaar en filmmaker, gevestigd in Brussel, België. Haar films zijn geselecteerd voor grote filmfestivals zoals de Berlinale, het Toronto International Film Festival (TIFF), het International Film Festival Rotterdam, het New York Film Festival en Cinéma du Réel, en zijn bekroond op onder meer het Locarno Film Festival, FIDMarseille, Doclisboa en Videobrasil. Er zijn internationaal meer dan twintig retrospectieven en focusprogramma's over haar werk georganiseerd, in filmarchieven (Toronto's TIFF Lightbox, Harvard's Film Archive, Bogota's cinematheque, Austrian Film Museum, Tabakalera); musea (CA2M, CCA Glasgow, OCA Noorwegen); filmfestivals (Mar del Plata, Rencontres du Documentaire de Montréal, FICUNAM, Curtocircuito); en non-fictieseminars (The Flaherty seminar, DocsKingdom). Haar films zijn te zien geweest in solotentoonstellingen in het MASP Sao Paulo, Maison des Arts de Malakoff en het Museum voor Moderne Kunst in Medellin; op biënnales zoals de Liverpool Biënnale, FRONT Triënnale, Videonnale en ScreenCity Biënnale; en vertoningen in musea zoals het Centre Pompidou, het Jeu de Paume en het Solomon R. Guggenheim Museum. Haar werk maakt deel uit van particuliere en openbare collecties zoals KADIST, CNAP, Banco de la República de Colombia, CIFO Miami en FRAC Lorraine. Sinds 2019 maakt ze deel uit van het curator- en onderzoekscollectief Counter Encounters, dat projecten heeft ontwikkeld in het Centre Pompidou en Tate Modern.

Marwa Arsanios is een kunstenaar, filmmaker en onderzoeker wiens werk de vorm kan aannemen van installaties, performances en bewegende beelden. Ze heroverweegt de politieke ontwikkeling van de tweede helft van de twintigste eeuw vanuit een hedendaags perspectief, waarbij ze zich richt op genderrelaties, collectivisme, urbanisme en industrialisatie. Haar onderzoekswerk omvat vele disciplines en wordt ingezet in talrijke samenwerkingsprojecten.

Er zijn verschillende solotentoonstellingen aan haar werk gewijd: Heidelberger Kunstverein, Duitsland (2023); Mosaïc Rooms, Londen (2022); Contemporary Arts Center, Cincinnati (2021); Skuc Gallery, Ljubljana (2018); Beirut Art Center (2017); Hammer Museum, Los Angeles (2016); Witte de With, Rotterdam (2016); Kunsthalle Lissabon, Lissabon (2015); en Art in General, New York (2015).

Haar werk is ook te zien geweest in talrijke groepstentoonstellingen, waaronder: Documenta 15, Kassel (2022); 5e Mardin Bienali (2022); 3e Autostrada Biennale, Pristina (2021); 11e Berlin Biennale (2020); The Renaissance, Chicago (2020); 2e Lahore Biënnale (2020); Kunsthalle Wien, Wenen (2019); 1e Sharjah Architectuur Triënnale (2019); SF Moma, San Francisco (2019); 1e Warschau Biënnale (2019); 14e Sharjah Biënnale (2019) ; Nottingham Contemporary (2017); Maxxi Museum, Rome (2017); Sursock Museum, Beiroet (2016); Ludwig Museum, Keulen (2016); Biënnale van Thessaloniki (2015); Home Works Forum, Ashkal Alwan, Beiroet (2010, 2013, 2015) ; New Museum, New York (2014); 55e Biënnale van Venetië (2013); M HKA, Antwerpen (2013), In Other Words, nGbK, Berlijn (2012); of de 12e Biënnale van Istanbul (2011).

Haar films werden vertoond op Cinéma du Réel, Parijs (2021); Rotterdam Film Festival (2021); EMAF, Osnabrück (2021); Film Fest, Hamburg (2020); State of Concept, Athene (2020); FID Marseille (2019); tiff, Toronto (2019); RIDM, Montreal (2019); Berwick Film & Media Arts Festival (2019); Walker Art Center, Minneapolis (2017); Centre Georges Pompidou, Parijs (2011, 2017); Berlin International Film Festival (2010, 2015); en e-flux storefront, New York (2009).

Ze ontving de Georges de Beauregard International Prize op FID Marseille (2019), de Special Prize van de Pinchuk Future Generation Art Prize (2012) en werd genomineerd voor de Paulo Cunha e Silva Art Prize (2017) en de Han Nefkens Foundation Award (2014). Ze ontving de Akademie Schloss Solitude-beurs in Stuttgart in 2014 en de Tokyo Wonder Site, Tokyo Arts and Space in 2010. Ze is medeoprichter van het 98weeks Research Project.

Am I the only one who is like me? is een vraag die kenmerkend is voor het leven en werk van kunstenaar Saddie Choua (°Bree, 1971). Ze problematiseert de positie van de eenzame ik die nooit is losgekoppeld van de ander. Waar zit die ander in de hiërarchie van macht? Waar wordt haar onderdrukking en uitbuiting verzwegen of weggeëxotiseerd?

Saddie Choua vraagt ons na te denken over hoe we beelden en dialogen over de ander consumeren en hoe deze ons zelfbeeld en historisch bewustzijn beïnvloeden. Hoe kunnen wij ingrijpen op de beelden die onze geschiedenis schrijven en sociale strijd verzwijgen? Moeten we eerst het geheugen weerleggen om een ander verhaal te vertellen? Of is het weghalen of hercombineren van bepaalde associaties en referenties al voldoende om een andere geschiedenis en een ander zelfbeeld te creëren?

Het werk van Saddie Choua kan gelezen worden als een gefragmenteerd zelfreflectief visueel essay dat de relatie tussen maker en beeld bevraagt. Hoe maak je blinde vlekken, die net uitnodigen om te vergeten, zichtbaar? Hoe kan je vanuit een subalterne positie anders spreken en verbeelden, of is het net het concept van ‘de ander’ dat haar opsluit in dominante beelden en narratieven?

Saddie Choua woont en werkt in Brussel en Oostende. Met behulp van meta-documentairetactieken, collage, eigen (film)materiaal en het opnieuw toe-eigenen van populaire interculturele formats en autobiografische elementen, zet ze racisme, discriminatie van vrouwen en klasse, evenals haar katten in de schijnwerpers. Ze creëert een nieuwe pseudo-realistische imaginaire wereld die tegelijkertijd zeer herkenbaar en volkomen buitenaards is. Het is haar manier om de (beeld)taal van onze media te ondermijnen en de kritische en politieke blik van haar publiek aan te scherpen. De uitdaging is om ‚situaties' te creëren die de machtstructuren onthullen achter de beelden die we internaliseren en reproduceren. Sinds 2019 is Saddie doctoraal onderzoeker aan het RITCS in Brussel en docent aan Sint Lucas Antwerpen en het RITCS. Ze is een van de laureaten van de Belgian Art Prize 2020.

Saddie Choua had solo- en groepstentoonstellingen in oa. BOZAR, Brussel, 2014; WIELS, Brussel, 2015; Biennale van Marrakech, Marrakech, 2016; MU.ZEE, Oostende, 2016; Showroom, Sint Lucas School of Arts Antwerpen, 2016; KIOSK, Gent, 2017; Festival Concreto, Fortaleza, 2017; Kooshk-Air Antwerpen, Teheran, 2018; Kanal-Centre Pompidou, Brussel, 2018-2019; Savvy Contemporary, Berlijn, 2018; Akademie der Künste der Welt, Keulen, 2018; Villa Empain, Brussel, 2018; Contour Biennale, Mechelen, 2019; Biennale Warszawa, Warschau, 2019; La Veronica Gallery, Modica, 2020; Les Rencontres Internationales Paris/Berlin, 2020; Centre Wallonie-Bruxelles, Parijs, 2020; Temporary Gallery, Keulen, 2020; Kunsthalle Wien, Wenen, 2020; Extra City, Antwerpen, 2021; Kunstverein Hamburg, 2021; Kadist, Paris, 2021; Undercurrent Gallery, NYC, 2021. Haar werk maakt deel uit van binnen- en buitenlandse privé- en publieke collecties.

Kasper Bosmans staat bekend om zijn veelzijdige en uiteenlopende benadering van kunst, met werken die variëren van beeldhouwkunst en installaties tot schilderijen en tekeningen. Zijn praktijk is een complexe mix van hoge kunst en literatuur, populaire cultuur, mythologie en antropologie, bekeken door een queer en speels minimalistische lens die op subversieve wijze de verhalen die onze wereld domineren observeert en opnieuw uitvindt. Bosmans hanteert een redactionele benadering en knipt, plakt en brengt deze anekdotes en verhalen, die alle geschiedenissen, culturen en samenlevingen doorkruisen, samen. Hij identificeert ongebruikelijke, eigenzinnige en poëtische resonanties die vorm en betekenis met elkaar verbinden in wat in wezen een conceptuele praktijk is.

Niets is taboe voor Bosmans, die een bijzondere voorliefde heeft voor meer obscure, queer en gemarginaliseerde anekdotes, van verhalen over cross-dressing heiligen tot voorbeelden van het celibaat en monogamie in het dierenrijk. Bosmans prikkelt, port en haalt verbanden naar voren in zijn werk die belangrijk zijn voor zijn persoonlijke wereld, maar de resulterende verhalen krijgen onvermijdelijk een universele weerklank.

Waarom schrijven kunstenaars romans? Wat doet de kunstenaarsroman met de beeldende kunst? Hoe moet zo'n roman worden ervaren?

Kunstenaar David Maroto presenteert The Artist’s Novel: The Novel as a Medium in the Visual Arts – een onderzoeksproject dat zijn momentum vindt in de huidige internationale kunstscene, waar het debat over de hybridisatie van beeldende kunst en literatuur steeds prominenter wordt. De laatste jaren is er een toename van beeldende kunstenaars die romans schrijven als onderdeel van hun bredere kunstprojecten. Ze doen dit om artistieke kwesties aan te kaarten door middel van romanachtige middelen, waarbij ze de voorkeur geven aan een soort kunst die gebaseerd is op proces en subjectiviteit, en begrippen introduceren die traditioneel aan literatuur worden toegeschreven, zoals fictie, narratief, identificatie en verbeelding. In die zin kan er sprake zijn van een nieuw medium in de beeldende kunst (net als bijvoorbeeld video of performance), maar toch is er nog maar weinig over bekend.

Aan de hand van een aantal belangrijke casestudy's wil David in zijn presentatie de prangende vragen belichten die worden opgeworpen door de opkomst van een nieuw artistiek medium. Hij doet dit aan de hand van een theoretische en praktijkgerichte benadering, waarbij hij kritisch kijkt naar de verschillende manieren waarop hedendaagse kunstenaars de kunstenaarsroman hebben gebruikt. Het is niet de bedoeling om een definitie van de kunstenaarsroman vast te leggen, maar om deze te situeren binnen het bredere veld van de beeldende kunst, in de hoop een broodnodige discussie op gang te brengen over een praktijk die lange tijd door de belangrijkste kritische stromingen in het kunstdiscours is genegeerd.

David Maroto

David Maroto is een Spaanse beeldend kunstenaar die in Nederland woont en promoveerde aan het Edinburgh College of Art met een onderzoeksproject getiteld The Artist’s Novel: The Novel as a Medium in the Visual Arts. Dit is gepubliceerd in een tweedelig boek in het Engels (Mousse Publishing, 2020) en Spaans (Greylock Editorial, 2025).

Maroto heeft een uitgebreide internationale artistieke praktijk: residentie in URRA (Buenos Aires); Vigil Gonzales Gallery (Buenos Aires); Biënnale van Havana; Biënnale van Warschau; Kanal Centre Pompidou (Brussel); W139 (Amsterdam); A Tale of a Tub (Rotterdam); Artium Museum of Contemporary Art (Vitoria); Extra City (Antwerpen); S.M.A.K. (Gent); EFA Project Space (New York); Pedrami Gallery (Antwerpen); West (Den Haag); The Opening Gallery (New York); SALT (Istanbul), e.a.

In 2011 verbleef hij in een residentie in ISCP New York, waar hij curator Joanna Zielińska ontmoette en een samenwerking startte onder de naam The Book Lovers, een onderzoeksproject gebaseerd op het samenstellen van een collectie en bibliografie van kunstenaarsromans, met de voortdurende steun van M HKA (Antwerpen). The Book Lovers onderzoekt de verschillende manieren waarop de kunstenaarsroman wordt gebruikt als medium in de beeldende kunst, net als installaties, video's of performances. De collectie en bibliografie worden aangevuld met een reeks tentoonstellingen, performanceprogramma's, publicaties, opdrachten en pop-upboekhandels. Dankzij deze samenwerking konden ze samenwerken met een groot aantal internationale instellingen, waaronder Whitechapel Gallery (Londen), Museum of Modern Art (Warschau), Kunstinstituut Melly (Rotterdam), CCA Glasgow, Fabra i Coats (Barcelona), Index (Stockholm), De Appel (Amsterdam) en Ujazdowski Castle Centre for Contemporary Art (Warschau).

Maroto heeft talrijke kunstenaarsromans, essays, interviews en artikelen gepubliceerd en verschillende publicaties geredigeerd, waaronder Artist Novels (Sternberg Press, 2015); Tamam Shud (Sternberg Press, 2018) en Obieg magazine nr. 8, ‘Art & Literature: A Mongrel's Guide’ (2018), evenals het artikel ‘Valid Fictional Contributions to Non-Fictional Debates: Fictocritical Writing in Artistic Research’ (Acta Academiae Artium Vilnensis). Hij heeft ook geschreven voor Caja Negra Editorial (Buenos Aires); EXIT art journal (Madrid); en Artforum.

Maroto heeft ook ruime ervaring als gastdocent aan internationale kunstacademies, zoals het Dutch Art Institute; Gerrit Rietveld Academie; XPUB Piet Zwart Instituut; Sint Lucas Antwerpen; Master Institute of Visual Cultures in Den Bosch; Ecole Nationale Supérieure des Beaux-Arts de Lyon; Ecole Cantonale d'Art du Valais, Sierre (Zwitserland); Glasgow School of Art; en Stockholm University, e.a. Naast het geven van lezingen heeft hij diverse cursussen, workshops en seminars ontworpen en gegeven, zoals de Collective Novel Workshop in het Museo Reina Sofía in Madrid.

David Reinfurt is een onafhankelijk grafisch ontwerper in New York City. Hij studeerde af aan de Universiteit van North Carolina in 1993 en kreeg een MFA van Yale University in 1999. Op de eerste werkdag van 2000 richtte David O-R-G inc. op, een flexibele praktijk voor grafisch ontwerp bestaande uit een voortdurend wisselend netwerk van medewerkers. Samen met grafisch ontwerper Stuart Bertolotti-Bailey richtte David in 2006 Dexter Sinister op als een werkplaats in de kelder van 38 Ludlow Street aan de Lower East Side in New York City. Samen met Stuart Bertolotti-Bailey en Angie Keefer richtte David in 2011 het non-profit instituut The Serving Library op, dat een fysieke collectie kunst- en designwerken onderhoudt, evenementen organiseert en een jaarlijks tijdschrift publiceert. David was in 2010 United States Artists Rockefeller Fellow in Architecture and Design en in 2017 Mark Hampton Rome Prize Fellow in Design aan de American Academy in Rome. Zijn werk is opgenomen in de permanente collecties van het Museum of Modern Art, Walker Art Center, Centres Georges Pompidou en het Whitney Museum of American Art. David heeft twee boeken geschreven, Muriel Cooper (MIT Press, 2017) en A New Program For Graphic Design (Inventory Press/DAP, 2019) en is professor in de praktijk aan Princeton University.

Door persoonlijke omstandigheden gaat de KASKlezing van Marwa Arsanios niet door op 24.04.25.

In het werk van Marwa Arsanios worden structurele kwesties benaderd via diverse middelen, vormen en strategieën. Van architecturale ruimtes en hun transformatie en aanpassingsvermogen tijdens conflicten, tot kunstenaars-gerunde ruimtes en tijdelijke samenwerkingen tussen feministische gemeenschappen en coöperaties. Haar praktijk creëert ruimte binnen en parallel aan bestaande kunststructuren, waardoor experimenten met uiteenlopende politieke modellen mogelijk worden. Film fungeert als een alternatieve vorm en een verbindende ruimte, waarin beelden elkaar versterken en strijd met elkaar in dialoog wordt gebracht.

De afgelopen vier jaar heeft Arsanios deze vragen onderzocht vanuit een nieuw-materialistisch en historisch-materialistisch perspectief, in samenwerking met verschillende feministische bewegingen die vechten voor hun land. Ze verkent vraagstukken rond eigendom, rechten, economie en ecologie door specifieke stukken land als uitgangspunt te nemen. Deze gronden, en de mensen die ermee werken, worden de hoofdrolspelers in haar onderzoek. Haar multidisciplinaire benadering brengt verschillende disciplines samen en maakt gebruik van collectieve methodologieën en samenwerkingsprojecten.

Ze had individuele tentoonstellingen bij: BAK Utrecht (2024), Kunsthalle Bratislava (2023), Heidelberger Kunstverein (2023), Mosaic Rooms, London (2022), Contemporary Arts Center, Cincinnati (2021); Skuc Gallery, Ljubljana (2018); Beirut Art Center (2017); Hammer Museum, Los Angeles (2016); Witte de With, Rotterdam (2016); Kunsthalle Lissabon, Lisbon (2015); en Art in General, New York (2015). Haar werk maakte deel uit van volgende groepstentoonstellingen: Documenta 15 (2022), Mardin biennial (2022), Sydney Biennial film program (2022), 3rd Autostrada Biennale, Pristina (2021); 11th Berlin Biennale (2020); The Renaissance Society, Chicago (2020); Gwangju Biennial (2018); Lülea Biennial (2018); Kunsthalle Wien (2019); 1st Sharjah Architecture Triennial (2019); SF Moma, San Francisco (2019); Warsaw Biennial (2019); 14th Sharjah Biennale (2019); Maxxi Museum, Rome (2017); Ludwig Museum, Cologne (2016); Thessaloniki Biennial (2015); Home Works Forum, Ashkal Alwan, Beirut (2010, 2013, 2015); New Museum, New York (2014); 55th Venice Biennial (2013); M HKA, Antwerp (2013),); the 12th Istanbul Biennial (2011). Haar films werden vertoond door MOMA New York (2023), School of Art Institute Chicago (Gene Siskel Film Center) (2023), Cinéma du Réel, Paris (2021); Rotterdam Film Festival (2021); Film Fest, Hamburg (2020); FID Marseille (2015, 2019, 2022); tiff, Toronto (2019); Berwick Film & Media Arts Festival (2019); Walker Art Center, Minneapolis (2017); Centre Georges Pompidou, Paris (2011, 2017,2022); Berlin International Film Festival (2010, 2015).

Arsanios deed onderzoek aan de afdeling Beeldende Kunst van de Jan Van Eyck Academie in Maastricht (2010-12). Momenteel is ze promovendus aan de Akademie der bildenden Künste in Wenen.

Choreografe en beeldend kunstenaar, geboren, opgegroeid en gevoed in Brazilië, ze navigeert door de wereld door middel van beweging.

De kunstenaar doet onderzoek naar Afro-Diasporische en Urban dansen, werkt als hedendaagse danser en pedagoge en haar praktijk is verweven met reizen. Ana Pi onderzoekt voortdurend gebaren die zijn doorgegeven en gemuteerd door verschillende landschappen en lichamen.

Haar transdisciplinaire werken zijn vooral gesitueerd tussen de begrippen transit, verplaatsing, erbij horen, superpositie, geheugen, kleuren en gewone gebaren. Haar dans, films en onderzoek zijn geprogrammeerd in institutionele ruimtes zoals het Cisneros Institute met MoMA, Raw Material Company, Centre Pompidou, Histórias Afro-Atlânticas Exhibition, Festival d'Automne Paris, en vele andere.

The Divine Cypher, RAW ON, Fumaça, Meditation on Beauty, èscultura, RACE, O BΔNQUETE, COROA, NoirBLUE, DRW2 et Le Tour du Monde des Danses Urbaines en 10 villes, zijn haar werken die choreografie, discours en installatie articuleren.

Audiovisuele producties worden benadrukt door NoirBLUE - les déplacements d'une danse (2018 - 27′), gefilmd in 9 landen van het Afrikaanse continent, is haar eerste documentaire, internationaal bekroond, en de essays Another Anagram of Ideas (2022) en VÓS (2011).

Sinds 2010 ontwikkelt en deelt ze haar praktijk onder de naam STEADY BODY; perifere dansen, heilige gebaren, en in 2020 creëert ze de structuur NA MATA LAB voor artistieke productie en samenwerking.

In 2023, in opdracht van de 35e Biënnale van São Paulo - Choreografieën van het Onmogelijke, toonde ze haar eerste kinetische installatie ANTENA IA MBAMBE - Mimenekenu Ê Lá Tempo!, gemaakt in samenwerking met Taata Kwa Nkisi Mutá Imê, een opperpriester van de Braziliaanse Candomblé. In dit project worden materialen zoals keramiek, baobabzaden, een studie van het fotografisch archief van het Institut Fondamental d'Afrique Noire in Dakar, Senegal, een metalen structuur en een animatiefilm samengebracht in dezelfde dans en dialoog met de verschillende dimensies van “Tempo”. Nkisi goddelijkheid en vitaal principe van de “Candomblé” erfenis in Brazilië onthult alle potentieel van bewegende en plantende andere beelden.

Ze tekende voor de choreografie van ALGORITHM OCEAN TRUE BLOOD MOVES, de grootschalige performance geregisseerd door beeldend kunstenaar en dichter Julien Creuzet. De voorstelling ging in première in New York tijdens de Performa Biënnale, en werd ook opgevoerd in de Nationale Opera Ballet Amsterdam met Hartwig Art Foundation, en in Senegal tijdens het speciale programma van de Dakar Biënnale 2025, waarmee ze een belangrijke reis voltooit die symbolisch de wreedheid van de trans-Atlantische slavenhandel omkeert door middel van een nieuwe triangulatie van leven en vitaliteit.

Ana Pi werkt nu aan haar volgende creatie, ATOMIC JOY, voor 8 dansers die in 2025 in première zal gaan, zowel in Brazilië als in Frankrijk.

Feiko Beckers (1983) is een Nederlandse kunstenaar die leeft en werkt in Brussel. Hij was artist-in-resident aan de Rijksakademie in Amsterdam in 2010-2011 en in 2013 in Palais de Tokyo in Parijs.

Hij werkt met alledaagse geschiedenissen gebaseerd op gebeurtenissen uit zijn eigen leven, verhalen over mislukkingen, ongelukken of gênante situaties die hij persoonlijk heeft meegemaakt. In zijn werk zoekt hij antwoorden op het onverwachte, genadeloze karakter van ongelukkige gebeurtenissen. Met video, performance, installaties en zelfs muziek construeert hij verhalen die onverwacht worden onderbroken, terwijl hun vaststaande, onvermijdelijke mislukking als een vanzelfsprekendheid dichterbij komt.

Zijn werk is tentoongesteld in De Appel, Amsterdam; Palais de Tokyo, Parijs; Beursschouwburg, Brussel; Tenderpixel, Londen; Museum Kranenburg, Bergen; ; STUK, Leuven; Kunstverein Braunschweig; Fries Museum, Leeuwarden en in Galerie Stigter van Doesburg, Amsterdam.

Mensen met een beperking worden vaak individueel en op incidentele basis geholpen om hun actieradius te vergroten. Singer-songwriter Mira Thompson pleit in deze lezing om, in navolging van de bevindingen uit de Amerikaanse Disability Justice-beweging, de beperking als een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid te zien, zodat iedereen gelijke en ongehinderde toegang tot de samenleving kan krijgen. Kunst en cultuur kunnen daarin het voortouw nemen.

Vanwege de ontoegankelijkheid van de Gentse binnenstad en het Belgische openbaar vervoer is het moeilijk voor Mira om zich te verplaatsen tot in Gent. In het kader van toegankelijkheid, is deze lezing daarom digitaal. Na de lezing is er mogelijkheid om vragen te stellen.

Mira Thompson is zangeres, schrijver, kunstenares en docent en werkt met verschillende Nederlandse kunstinstellingen rond access en crip theory in de kunsten.

Cem A. is een kunstenaar met een achtergrond in antropologie. Hij is bekend van de kunstmeme-pagina @freeze_magazine en om zijn site-specifieke installaties. In zijn werk zet hij thema's als viraliteit en performativiteit centraal, vaak door middel van samenwerkingsprojecten. Cem A. stelde tentoon en organiseerde interventies in o.a. Barbican Centre, ZKM Karlsruhe, Berlinische Galerie, Louisiana Museum, Künstlerhaus Bethanien en Museum Wiesbaden. Zijn werk was ook te zien in documenta 15, Istanbul Modern, Mudam Luxemburg, Klima Biënnale Wenen en Biënnale14, Museum van Hedendaagse Kunst Skopje. Hij gaf les aan het Royal College of Art in Londen, HEAD Genève, HDK Valand en de Universität der Künste in Berlijn.

Opgelet: voor deze lezing is reservatie verplicht.

Dennis Tyfus maakt tekeningen, schilderijen, muziek, sculpturen, een wekelijks radioprogramma, No Choice Tattoos, performances en organiseert evenementen. Een kunstenaar die zich plaatst in een rijke traditie van off-spaces, zelfpublishing en experiment. Een traditie vol absurde en surreële elementen, donkere humor, bittere ernst en een chaotische, improvisatorische geest, waar grenzen tussen disciplines vervagen en kunst en niet-kunst of kunst en leven vervagen.

Erover schrijven, het aankondigen of het uitleggen houd beperking in en dat is nu net het tegenovergestelde van wat de kunstenaar wil. Contradicties, verschillende werkwijzen, frictie en harmonie kunnen perfect naast en met mekaar bestaan binnen het werk van Dennis Tyfus.

Naast zijn beeldend werk is Tyfus actief in de experimentele muziekwereld. Hij is de oprichter van Ultra Eczema, een label dat in beperkte oplage vinyl, cassettes en zines uitbrengt. Ultra Eczema is een invloedrijk platform geworden voor fringe-artiesten en muzikanten, waarin een niet-commerciële benadering van creativiteit en experiment wordt nagestreefd, en een alternatief biedt op de conventionele opvattingen over kunst en performance.

Fiona Tan is beeldend kunstenaar en filmmaker. Ze is vooral bekend om haar vakkundig vervaardigde video- en filminstallaties, waarin verkenningen van het geheugen, identiteit en de rol van visuele beelden centraal staan. Haar installaties en fotografische werken waren te zien in talrijke internationale solo- en groepstentoonstellingen. Ze heeft drie lange films geschreven en geregisseerd. Recente solotentoonstellingen vonden plaats in Eye Filmmuseum, Amsterdam, Museum der Moderne Salzburg en Kunsthalle Krems, Oostenrijk, Museum Ludwig Keulen, Museum für Modern Kunst, Frankfurt, Mudam, Luxemburg, Nasjonalmuseet Oslo, BALTIC, Gateshead, UK, MAXXI, Rome en het Philadelphia Museum of Art. Met haar solopresentatie Disorient vertegenwoordigde Tan Nederland op de 53e Biënnale van Venetië in 2009. Haar werk was te zien op verschillende internationale groepstentoonstellingen waaronder de São Paulo Biënnale, Architectuur Biënnale Venetië, Documenta IX, Istanbul Biënnale. Haar werk is vertegenwoordigd in talrijke internationale openbare en privécollecties, waaronder de Tate Modern, Londen, het Guggenheim Museum New York, het Stedelijk Museum Amsterdam, de Neue National Galerie, Berlijn en het MCA, Chicago.

Raoni Saleh is een Afghaanse kunstenaar die in Amsterdam woont en performance, poëzie en het geluid van kreunen gebruikt om verhalen over (cultureel) becoming te verdraaien en opnieuw vorm te geven.

"My work’s focus is to play with fugitivity, to elude capture by never settling. Applying dance and sound as a transformational kind of poësis, I am searching for how to continuously be in a state of incompleteness. I am obsessed with artistic practice that is deeply engaged with the entanglement of body, spirit, politics and love within art. Through the use of materials such as movement, voice, text and textile I pull onto the stage a serious kind of play that temporarily immerses both spectators and performers in otherworldly thinking, feeling and relating."

Guy Woueté (1980, CM/BE) is een kunstenaar die woont en werkt in Antwerpen, Douala en Penja.

Guy Woueté’s artistieke praktijk omvat verschillende media, waaronder tekenen, beeldhouwen, installaties, video, fotografie, performance en publicaties. Guy Woueté bevraagt de rol die westerse grootmachten hebben gespeeld in de politieke ontwikkelingen op het Afrikaanse continent. Hij belicht de blijvende en schadelijke gevolgen van deze interventies. Zijn werk is ook een zoektocht naar mogelijkheden die blijven bestaan in de omwentelingen die de wereld vormgeven. Het artistieke werk van Guy Woueté beweegt zich op het snijvlak van maatschappijkritiek en activisme en gebruikt en bevraagt verschillende vormen van protest. De kunstenaar verdiept zich in onderwerpen als kolonialisme, racisme, kapitalisme, migratie en symbolen van overheersing en onderzoekt hun implicaties in het dagelijks leven.

Zijn werk is wereldwijd tentoongesteld, onder andere in het Museum de Lakenhal Leiden (2022), Beursschouwburg Brussel (2021), Kunstenfestivaldesarts Brussel 2020), de Brakke Grond Amsterdam (2020), Lubumbashi Biënnale (2019), Addis Foto Fest (2018), Dakar Biënnale (2018), SMAK Gent (2018), Havana Biënnale (2009), New Museum New York (2009) en op verschillende filmfestivals in Rotterdam, Montreal en Toronto.

Het werk van Wouété maakt deel uit van vele collecties waaronder De Stadscollectie Antwerpen, Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen (M HKA), BE; Kadist European/African Collection, FR; Frac des Pays de la Loire, FR; The Fundacao Sindika Dokolo, Angola; The World Bank Art Collection, Washington DC, USA.

mountaincutters is een hybride identiteit, een kunstenaarsduo. Met een focus op in-situ sculpturen, putten ze uit de connectie tussen de mens en de omgeving waarin ze leven. In hun praktijk creëert de vitale inter-sectie van natuur, vakmanschap, kunst en industrie, het moderne en het archaïsche, hybride entiteiten in plaats van op elkaar gelegde lagen van de werkelijkheid. Hun werken roepen het primordiale karakter van materie op, beheerst door de strengheid en precisie van een delicate poëtische compositie.

Het werk van mountaincutters werd gepresenteerd in solotentoonstellingen: Palais de Tokyo, Parijs 2023, Meessen De Clercq galerie, Brussel 2024, CAN Art Center Neuchatel 2022, La Verrière-Fondation Hermès, Brussel 2021. Ze namen ook deel aan collectieve tentoonstellingen zoals Kiyv Biennal, Wenen 2023, HORST coproductie KANAL Centre Pompidou, Brussel 2022, Middelheim Museum, Antwerpen 2021. Hun werken bevinden zich in verschillende collecties zoals FRAC SUD (2020), Middelheim Museum (2021) en MUDAC-Platform10 Lausanne (2023).

Met een achtergrond in documentaire fotografie en geïnspireerd door de lange handwerktraditie van haar familie, heeft Hana Miletić een artistieke praktijk ontwikkeld die voornamelijk gebaseerd is op de creatie van handgeweven textiele werken. Ze gebruikt het weefproces om na te denken over de sociale en culturele realiteit waarin ze leeft en werkt. Het weven, dat oefening, tijd, zorg en aandacht vereist, stelt haar in staat om nieuwe relaties te formuleren tussen werk, denken en de emotionele sfeer, en ook om bepaalde economische en sociale omstandigheden tegen te gaan, zoals versnelling, standaardisatie en openheid. Door het gebruik van weven reproduceert Hana de publieke gebaren van onderhoud en reparatie, waarbij ze gebouwen, infrastructuren en objecten in mutatie of in verschillende staten van transitie toont.

Hana Miletić werd in 1982 in Zagreb geboren en woont en werkt tegenwoordig in Brussel. Haar meest recente solotentoonstellingen vonden plaats in MIT List Visual Arts Center, Cambridge (2024); Kunsthalle Mainz (2022-23); Museum of Modern and Contemporary Art (MMSU), Rijeka (2022); MUDAM, Luxemburg (2022); Bergen Kunsthall (2021); La Loge, Brussel (2021); en WIELS, Brussel (2018). Ze heeft onder andere deelgenomen aan de Dhaka Art Summit (2023), Manifesta 14 Prishtina (2022) en Sharjah Biennial 13 (2017). Ze was resident aan de Jan van Eyck Academie, Maastricht (2014-15), en in het cultureel centrum Thread van de Albers Foundation in Sinthian (2019). In 2021 ontving ze de Bâloise Art Prize.

Honderd jaar geleden werd de belangrijke Belgische dichter/ kunstenaar Marcel Broodthaers (1924- 1976) geboren. Zestig jaar geleden maakte hij het sleutelwerk ‘Pense-Bête’, waarvoor hij vijftig van zijn onverkochte dichtbundels met plaaster overgoot en zo op symbolische wijze de overgang maakte van poëzie naar beeldende kunst. Naar aanleiding van deze dubbele verjaardag gaf S.M.A.K. John C. Welchman — Professor Kunstgeschiedenis aan de Universiteit van California, San Diego — de opdracht om een diepgaande analyse, of close reading, te schrijven over dit werk. Voorafgaand de publicatie stelt Welchman verschillende aspecten uit zijn onderzoek voor in S.M.A.K. en diverse partner instellingen waaronder KASK & Conservatorium.

Gaia, het planeet-overspannende Levensweb waar mensen voor hun overleven van afhankelijk zijn, rafelt razendsnel uiteen. Deze natuurhistorische gebeurtenis is geen ‘klimaatcrisis’. Ze gaat, anders dan een crisis, immers niet meer voorbij en omvat naast klimaatverhitting ook andere planetaire grensoverschrijdingen zoals biodiversiteitsverlies, chemische vervuiling en oceaanverzuring.

Als activist trachtte Sébastien Hendrickx de voorbije vijf jaar samen met heel wat medestanders van Extinction Rebellion, Code Rood en Het Burgerparlement invloed uit te oefenen op een aantal sociale en politieke implicaties van deze ecologische mutatie. In 2023 initieerde hij de Degrowth Propaganda Squad, een collectief van activisten, wetenschappers en kunstenaars dat een systemisch alternatief promoot voor een politiek gefocust op economische groei.

Na ruim 15 jaar actief te zijn geweest als kunstcriticus en dramaturg voor podiumkunstenaars als Benjamin Verdonck, Luanda Casella en Alexander Vantournhout, vond Sébastien Hendrickx pas laat zijn roeping als theatermaker. Zijn debuut The Good Life (2021) was een immersieve performance rond de vraag naar het goede leven in het licht van de ecologische catastrofe. Sinds 2022 maakt hij steeds nieuwe versies vanModdertong, een verteltheatervoorstelling die de alledaagse relationaliteit binnen een utopische gemeenschap van mensen en niet-mensen exploreert.

In zijn lezing zal Hendrickx stilstaan bij het concept van een kosmogram, dat door de antropoloog John Tresch werd ontwikkeld, en bij de rol die dat begrip speelt binnen zijn eigen artistieke onderzoekspraktijken. Kosmogrammen zijn representaties van kosmologieën of wereldbeelden, gecreëerd binnen wetenschappelijke, spirituele of artistieke contexten. Hoe kunnen ze helpen om compositorische uitdagingen zoals holisme, multipliciteit, transversaliteit en complexiteit aan te gaan?

Annelys de Vet (1974, NL, zij/haar) is een in België gevestigde ontwerper, onderzoeker en docent met een praktijk voor participatieve ontwerpprojecten op lange termijn die actief betrokken zijn bij de sociale en politieke strijd.

De Vet is momenteel PhD-onderzoeker bij ARIA, een praktijkgeleide doctoraatsstudie aan Sint Lucas School of Arts en de Universiteit Antwerpen. Haar onderzoek richt zich op de voorwaarden van designpedagogie om onderdrukking en onrechtvaardigheid tegen te gaan via design. Ze geeft les in het masterprogramma in een sociaal-politieke context aan Sint Lucas en geeft regelmatig lezingen over alternatieve cartografie, kritische pedagogie en relationele ontwerppraktijken aan verschillende instellingen wereldwijd.

De Vet richtte het tijdelijke masterprogramma 'Disarming Design' (2019-2022) aan het Sandberg Instituut Amsterdam op, gewijd aan ontwerppraktijken in situaties van onderdrukking op het snijvlak van design, ambachten, politiek, pedagogie, gemeenschap en activisme. Ze redigeerde 'Design Dedication' (Valiz, 2020), een publicatie over adaptieve mentaliteiten in designonderwijs, geïnspireerd door het leiden van de MA in Design 'Think tank for Visual strategies' aan het Sandberg Instituut in Amsterdam van 2009 tot 2019. De Vet is initiatiefnemer van het publicatie-initiatief 'Subjective Editions', dat publicaties uitbrengt die landen van binnenuit in kaart brengen en een menselijk perspectief bieden. Opvallende publicaties in deze reeks zijn de 'Subjectieve Atlas van Amsterdam' (2023), 'Subjectieve Atlas van Brussel' (2018), 'Subjectieve Atlas van Colombia' (2015) en 'Subjectieve Atlas van Palestina' (2007).

Daarnaast is De Vet medeoprichter van 'Disarming Design from Palestine', een thought-provoking designplatform dat ambachtelijke producten uit Palestina ontwikkelt die alternatieve verhalen vertellen over het leven onder bezetting. Dit initiatief startte in 2012 in samenwerking met Khaled Hourani en de International Academy of Arts Palestine. In 2015 ontpopte het platform tot een onafhankelijke non-profitorganisatie gevestigd in België en Palestina. In zijn geheel onderzoekt het oeuvre de rol van design in het publieke en politieke discours, waarbij het tracht methoden, structuren en tools te ontwikkelen die een pluralistische samenleving kracht bijzetten door middel van design. De verschillende projecten onderzoeken hoe design een krachtig activistisch en sociaal veranderingsinstrument kan zijn. De aanpak moedigt kritisch denken aan over de rol van design in de samenleving, door dominante verhalen uit te dagen, vooroordelen in twijfel te trekken en discussies op gang te brengen over de ethiek en verantwoordelijkheden van ontwerpers bij het aanpakken van complexe sociale en politieke problemen.

Opgelet: voor deze lezing is reservatie verplicht.

Als een van de meest bekende kunstenaars in België, heeft schilder Luc Tuymans eigenlijk geen introductie nodig. Met zijn vermogen om historische en politieke thema's op een subtiele en provocerende manier aan te snijden, heeft Tuymans wereldfaam verworven.

Met zijn herkenbare stijl, beperkt kleurenpalet en sterke nadruk op het onderwerp, behandelt hij een breed scala aan thema's. Politiek, geschiedenis, geheugen, identiteit en maatschappelijke kwesties worden benaderd via onderwerpen zoals de Holocaust, de koloniale geschiedenis, bureaucratie en de spanningen tussen het individu en de samenleving. Deze historische en politieke onderwerpen worden op een subtiele en provocerende manier benaderd, waarbij de vanzelfsprekendheid van historische gebeurtenissen wordt onderzocht en in twijfel getrokken. Tuymans vindt zijn inspiratie in bestaande beelden, zoals foto's en filmstills, die hij herinterpreteert en verwerkt.

Via de schilderkunst bevraagt Tuymans de waarachtigheid van onze herinnering en de complexiteit van de menselijke ervaring. Via deze weg heeft Tuymans een blijvende invloed gehad op de hedendaagse schilderkunst.

Luc Tuymans heeft talloze belangrijke tentoonstellingen gehad in musea en galerieën over de hele wereld. Enkele van zijn meest opvallende tentoonstellingen zijn onder andere: deelname aan ‘Jan Hoets’ documenta IX in 1992, waarmee hij internationale bekendheid verwierf, en de vertegenwoordiging van België in 2001 op de Biënnale van Venetië.

Wereldwijd werden er retrospectieven rond zijn werk georganiseerd van het San Francisco Museum of Modern Art, het Tate Modern in Londen, tot het S.M.A.K. in Gent en het Wiels in Brussel. In 2019 organiseerde het Palazzo Grassi in Venetië een overzichtstentoonstelling met 80 schilderijen van Tuymans uit de periode 1986-2019. Dit was zonder twijfel de meest uitgebreide retrospectieve tentoonstelling die de kunstenaar tot nu toe heeft gehad.

Dina Mimi is een beeldend kunstenaar en filmmaker die woont en werkt tussen Jeruzalem en Amsterdam. In haar praktijk werkt ze met video, geluid, performance en tekst, bewegend rond rouw. Vluchtige lichamen stellen vragen als: hoe klinkt rouw? Hoe zoeken we naar fictieve delen binnen historische verslagen? Wat gebeurt er met het lichaam vóór het verdwijnpunt? Het werk van Dina bestaat uit uitgebreid onderzoek naar dood en herinnering, vooral binnen historische gebeurtenissen uit het koloniale verleden.

In het voorjaar van 2024 opent de tentoonstelling van Marijke De Roover in KIOSK. De Roover is een parttime professionele karaokezangeres en meme-kenner, maar staat momenteel vooral bekend om haar queer/feministische performancekunst. In deze werken stelt ze vragen over het kerngezin, feminisme/moederschap, ethiek van voortplanting, en liefde, romantiek en verplichte heteronormativiteit onder het late kapitalisme.

Eerder werk richtte zich op de betekenis van identiteiten en hoe deze gecreerd en in stand worden gehouden. Deed ze onderzoek naar grassroots politiek en de relatie tussen de Amerikaanse verkiezingen en het Griekse theater (You can't spell America w/o me, 2013), hoe identiteiten op het internet bestaan in relatie tot popcultuur (The Selfie Song, 2013), het mormoonse levensstijl en musicals (A Mitt Summer Night's Dream, 2014) en de cultus van gezondheid (Is bio the new avant-garde, 2015) en religie (Cosmic Latte, 2016).

In 2020 kwam de film TÉLÉ RÉALITÉ uit. De film is een samenwerking tussen Lucile Desamory, Glodie Mubikay en Gustave Fundi. Drie kunstenaars die verspreid over Belgie en de Democratische Republiek Congo wonen. De film werd volledig geschreven en gepland via messenger-apps en tegelijkertijd opgenomen in België en Congo. De drie regisseurs ontmoetten elkaar voor het eerst toen Desamory begon met het bewerken van het materiaal. In deze lezing blikken ze terug op dit proces en kijken ze vooruit naar hun nieuwe film, waar ze dit proces omkeerde. Deze film zal worden geïnitieerd, bewerkt en voltooid door Mubikay en Fundi.

Lucile Desamory is geïnteresseerd in de grenzen van perceptie, in het "te veel", het vervalste - in de verworpen verhalen. Ze schildert, tekent, borduurt, fotografeert, maakt collages, zingt en filmt. Ze combineert deze technieken tot grotere structuren zoals installaties, films, hoorspelen en live performances. 

Gustave Fundi Mwamba, ook bekend als FM, begon zijn artistieke carrière als acteur en model. In 2010 maakte hij zijn eerste korte film, Mampocha. 

Glodie Mubikay werkt als producent op thema's van het dagelijkse leven in relatie tot Congolese traditionele rituelen. Naast producent werkt hij als acteur, regisseur, scenarioschrijver en producent. In 2012 richtte hij samen met Gustave Fundi en Ray Tambwe Osimbi Oziki Studios op, een onderzoeks- en productielaboratorium voor audiovisuele en podiumkunsten. Ze produceren fictie, documentaires en experimentele video's.

Peggy Ahwesh is een in Brooklyn gevestigde mediakunstenaar wiens werk een verscheidenheid aan technologieën en stijlen omvat in een onderzoek naar feminisme, culturele identiteit en genre. De discoursen van filmtheorie worden toegepast op thema's van gendersubjectiviteit en sociale relaties door geïmproviseerde situaties, found-footage en technologieën met een lage resolutie, terwijl de conventies van realisme op hun kop worden gezet. Ahwesh kwam op in de jaren 1970 met Super 8-filmmaken, feminisme en de punk-ondergrond in Pittsburgh.

Enkele van haar bekende werken zijn onder andere "The Deadman" (1989), "Martina's Playhouse" (1989), "Strange Weather" (1993) en "Nocturne" (1998). Haar films dagen traditionele narratieve structuren uit en verleggen de grenzen van cinematografische expressie, waarbij elementen van gevonden beeldmateriaal, collage en surrealisme worden geïntegreerd.

Het werk van Peggy Ahwesh is tentoongesteld op filmfestivals, in galeries en musea over de hele wereld, ze wordt erkent voor haar bijdragen aan experimentele cinema en meermaals bekroond op festivals. Haar films en artistieke inspanningen hebben een aanzienlijke invloed gehad op de wereld van onafhankelijke en avant-gardistische filmmaking, met name in de verkenning van gender en seksualiteit.

In November 2023 staat Visite Festival volledig in teken van Peggy Ahwesh. 

Bassem Saad is een kunstenaar en schrijver met een thuisbasis in Berlijn en geboren in Beiroet. Hun werk verkent concepten rond historische breuken en verbindingen en hoe het individu zich verhoudt tot -en verzet tegen mondiale processen van uitsluiting en inclusisie. Dit onderzoek krijgt vorm in film, performances en installaties, naast geschreven essays en fictie. Verschillende 'uitingsvormen', die door Saad vaak door elkaar gebruikt worden.

Saad spreekt met anderen, zoals te zien is in Congress of Idling Persons, waar vijf personages zichzelf 'spelen' tijdens de Arabische Lente, de vluchtelingencrisis, de protesten van Black Lives Matter en de explosies in de haven van Beiroet. De protagonisten vertellen hun eigen verhalen en leiden hun eigen levens. Iedere individu behoudt zijn eigen auteursautonomie in het script, in een collectief proces werken ze samen aan het vormgeven van het script, de uitvoering, kostuums en decor. De documentaire vermijdt een naturalistische, rechtlijnige, onbemiddelde weergave, hierdoor wordt iedereen deel van de verhalen die worden verteld. Het persoonlijke wordt politiek, terwijl een groep jongeren een intieme getuigenis geeft van de huidige situatie en tegelijkertijd hoop deelt dat de wereld kan veranderen.

Verschillende stemmen overlappen met de verschillende vormen waarin Saad ‘spreekt’. De beelden overlappen, resoneren en doordringen. Verticale frames, geschoten met mobiele telefoons – het ‘protestmedium’ bij uitstek van rellenende jongeren die zichzelf filmen –, worden gecombineerd met het formaat van traditionele film en met beeldmateriaal dat online is gevonden en toegeigend. Wat in eerste instantie een formeel element lijkt, wordt als betekenaar onderdeel van de conceptuele structuur waarmee het werk is opgebouwd.

Wat de werken bindt, is het onderzoekt naar wat democratie is en wat het zou kunnen zijn. De politieke strijd van verschillende groepen in verschillende tijden en de vraag hoe deze strijd vandaag nog resoneert. De onderwerpen zijn zwaar, de uitkomst grijpt aan, maar tegelijkertijd is deze optimistisch en strijdbaar.

Archives des luttes des femmes en Algérie (Archieven van de vrouwenstrijd in Algerije) is een collectief en onafhankelijk project met als doel licht te werpen op de geschiedenis van de Algerijnse vrouwenbeweging sinds 1962, die lange tijd gemarginaliseerd en onbekend is geweest. Door de opbouw van een vrij toegankelijk digitaal archief wil het project een reeks schriftelijke, gedrukte en visuele materialen toegankelijk maken die zijn geproduceerd in het kader van Algerijnse vrouwenorganisaties en -collectieven en die vandaag worden bewaard door vrouwen die aan dergelijke mobilisaties hebben deelgenomen. Het project, dat in maart 2019 werd opgericht in het kader van de hirak (volksopstand in Algerije), kwam voort uit de constatering dat er vandaag de dag maar weinig bronnen bestaan over de geschiedenis van de strijd in onafhankelijk Algerije, en nog minder als het gaat om de strijd van vrouwen voor emancipatie en gelijke rechten. De materiële sporen van hun acties en mobilisaties blijven ontoegankelijk en weinig bekend. Het project wordt geleid door een collectief gevormd door Saadia Gacem, Awel Haouati en Lydia Saïdi.

De lezing wordt gegeven door Awel Haouati. Houati legt momenteel de laatste hand aan een doctoraat in sociale wetenschappen, antropologie, dat zich richt op de praktijken en het gebruik van fotografie in de context van de Algerijnse burgeroorlog in de jaren negentig. Ze is medeoprichter van het collectief Archives des luttes des femmes en Algérie.

The Black Archives is een historisch archief en cultureel centrum in Amsterdam waar mensen terecht kunnen voor inspirerende gesprekken, inhoudelijke activiteiten en boeken vanuit zwarte en andere perspectieven die elders vaak onderbelicht blijven. The Black Archives wordt gedragen door de organisatie New Urban Collective.

The Black Archives bestaat uit verschillende boekencollecties, archieven en artefacten die het nalatenschap zijn van zwarte schrijvers en wetenschappers. De meer dan 10.000 aanwezige boeken in de collecties gaan over racisme, slavernij en (de)kolonisatie, gender en feminisme, sociale wetenschappen, Suriname, de voormalig Nederlandse Antillen, Zuid-Amerika, Afrika en meer.

Hierdoor bieden de collecties literatuur dat niet of weinig besproken wordt binnen scholen en universiteiten. De collecties zijn bedoeld als startcollectie die kan groeien door giften en samenwerkingen met anderen. Zo wordt Zwarte literatuur, kennis en informatie toegankelijk gemaakt. Op basis van de collecties ontwikkelen zij exposities, events, lezingen en advies.

In Gent is Mitchell Esajas van The Black Archives te gast, Esajas studeerde Bedrijfskunde en Antropologie. Hij is medeoprichter van New Urban Collective, een netwerk voor studenten en young professionals van diverse culturele achtergronden. Vanuit NUC is hij als duizendpoot betrokken bij verschillende initiatieven die bijdragen aan de dekolonisering van het onderwijs, diversiteit en inclusie op de arbeidsmarkt en het opzetten van The Black Archives.

Het collectief Taring Padi werd in 1998 opgericht in Yogyakarta, Indonesië. De groep zet zich in voor de strijd tegen racisme, militarisme, milieuonrechtvaardigheid en de gevolgen van het neoliberale economische beleid waar boeren, arbeiders, inheemse gemeenschappen en andere gemarginaliseerde en minderheidsgroepen het slachtoffer van worden.

Het verbindende principe van het collectief ontstond op het raakvlak van ideologie en vriendschap en parallel met het gebruik van kunst en activisme als politiek instrument. Tijdens de laatste documenta in 2022 werden deze principes als vertrekpunt genomen voor de deelname aan de manifestatie. De documenta werd zo het platform om solidariteit te tonen met de antikoloniale en neo-kapitalistische strijd van het Mondiale Zuiden.

Tijdens de manifestatie ontstond er een verhit debat over de intenties van de organisatoren in het algemeen en Taring Padi in het bijzonder. Het lukte de criticasters hier niet om voorbij de ‘eigen neus’ te kijken en met een niet-Westerse blik het spandoek te lezen. Onbedoeld vormde dit een herhaling van de onderdrukkingsmechanismes waartegen Taring Padi al jaren strijdt.
Het gevolg was een politieke rel en de ontmantelen van het spandoek People's Justice uit 2002.

Deze controverse, benadrukte de directe verbanden tussen verschillende artistieke vormen, ideologieën, klassen en historische processen in Taring Padi's praktijk. In dit licht zal de KASKlezing de drie belangrijkste vormen van de artistieke praktijk van het collectief in de afgelopen 25 jaar verkennen: houtsnede, kartonnen pop en grootschalig spandoek. Met People's Justice als middelpunt gaat Dr. Alexander Supartono dieper in op de totstandkoming van de beeldtaal, de iconografie en de compositiewijze. Vanuit een beschrijving van de vormentaal van de werken van de werken, wordt de noodzaak ervan beargumenteerd tegen de historische specificiteit van Taring Padi's directe politieke acties.

Naast de lezing maakt Taring Padi met studenten van KASK & Conservatorium werk in het SMAK.  Deze workshop kadert binnen de interdisciplinaire projectweek It's About Time! georganiseerd door Nomadic School of Arts. Op vrijdag 24 maart worden deze werken in een processie van SMAK naar de Bijlokesite gebracht. De werken zullen dan feestelijk onthaald worden.

Over Dr. Alexander Supartono

Dr. Supartono is een van de pioniers van Taring Padi en kunsthistoricus, gespecialiseerd in moderne en hedendaagse kunst in Zuidoost-Azië. Hij promoveerde in de geschiedenis van de fotografie aan de Universiteit van St. Andrews, Schotland en doceert aan de School of Arts and Creative Industries, Edinburgh Napier University. Zijn recentste publicaties omvatten: "Dolorosa Sinaga: Body, Form, Matter" (Jakarta Art Institute, 2020) en "The Silent Waiting: Javanese Antiquity and 19th century photography in the Dutch East Indies” (National Gallery Singapore, 2022). Momenteel is hij een van de hoofdonderzoekers van het Photography Unbound-project van het Getty Research Institute, dat onderzoek doet naar de toepassing van computervisie op kunsthistorisch onderzoek.

Linda van Deursen is de een van de bezielers van Mevis & van Deursen, de studio die ze in 1987 oprichtte met Armand Mevis. Met hun bureau werkte ze met kunstenaars als Gabriel Orozco en Rineke Dijkstra en voor verschillende grote culturele instellingen als het Stedelijk Museum in Amsterdam, Museum of Contemporary Art in Chicago, de documenta en de Biënnale van Venetië

Van Deursen was tot 2015 hoofddocent grafisch ontwerp aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam, sinds 2003 is ze senior criticus aan de Yale School of Art in New Haven (VS) en sinds 2017 geeft ze les aan de Koninklijke Academie in Den Haag op de master Non Linear Narrative.

Deze lezing maakt ook deel uit van de reeks Voor & Door i.s.m. de opleiding grafisch ontwerp.

De lezing van Sidsel meineche Hansen gaat over de productie van haar werken in CGI, documentaire video en stop-motion.

Het bezoek van Sidsel Meineche Hansen vindt plaats ter gelegenheid van haar solotentoonstelling in KIOSK in de lente van 2024.

Voor hun KASKlezing stellen Effi & Amir een diepe duik in hun praktijk voor via de studiecase van hun recente veelzijdige, op onderzoek gebaseerde project dat eind 2016 van start ging onder de werktitel Places of Articulation. Het onderzoekt de hedendaagse manifestaties van een oude praktijk, Shibboleth, die erin bestaat de groep waartoe de spreker behoort te bepalen aan de hand van een taalkundig kenmerk van zijn spraak. Het project onderzoekt de relatie tussen anatomische en geografische gebieden en de constante strijd tussen de behoefte om te definiëren, categoriseren en controleren en de ongrijpbaarheid van de werkelijkheid. In hun lezing zullen Effi & Amir grote onderdelen van hun onderzoek en de toegepaste werkmethoden delen. Ze bespreken de verschillende resultaten van het project - een lange film, installaties en een performance als verschillende ervaringen van toeschouwerschap en het opbouwen van een verhaal.

Effi & Amir zijn filmmakers en een kunstenaarsduo dat sinds 1999 samenwerkt. Geboren en getogen in Israël, afgestudeerd aan de Bezelel kunstacademie (Jeruzalem) en het Sandberg Instituut (Amsterdam), wonen ze sinds 2005 in Brussel. Hun werk is meestal gebaseerd op video en omvat performatieve en participatieve strategieën en gaat vaak over collectieve en symbolische identiteiten, de constructie en kruising ervan met concrete plaatsen en abstracte systemen. In 2000 richtten ze samen een onafhankelijk tv-programma op, Artattck. Ze zijn de initiatiefnemers van het community art project The Complete Jessy Cohen Museum (sinds 2016), ze zijn ook docenten, workshop facilitators en coaches bij SIC - geluid, beeld, cultuur.

Hun werk werd onlangs bekroond met de Artistic Vision Award (festival DocAviv 2021), Sylvster Award (Festival Indie Lisboa, 2021), Cinergie Award (Festival En ville !, 2021), The audiovisual trajectory award for documentary makers (SCAM, 2021) en de Moving Image Art Prize (Rencontres Internationales Paris/Belin 2022).

Adam Broomberg is fotograaf, activist en pedagoog, gevestigd in Berlijn. Gedurende 23 jaar was hij de ene helft van het gevierde duo Broomberg & Chanarin. Deze samenwerking eindigde officieel op 20 februari 2021. Na hun 'artistieke zelfmoord' vertrok een 13 meter lange vrachtwagen met hun hele archief, foto's, negatieven, catalogi ... vanuit Londen naar Barcelona waar het werd tentoongesteld in het Fabri I Coats Museum onder de naam The Late Estate Broomberg & Chanarin.

Broombergs werk blijft gericht op machtsstructuren - de mechanismen erachter en het geweld dat ze inhouden. Dergelijke mechanismen worden blootgelegd en vervolgens toegeëigend en gebruikt in de creatie van nieuwe werken, tentoonstellingen of publicaties. Broombergs meest recente tentoonstelling en publicatie is Glitter in My Wounds, een samenwerking met dichteres CA Conrad en transgender actrice en activiste Gersand Spelsberg. Broomberg was ook de oprichter van het in Berlijn gevestigde kunstenaarscollectief Artists + Allies, een activistische kunstenaarsgroep die werkt met video, performance en installaties, zowel offline als online, meest recentelijk in Palestina. Artists + Allies onderzoekt ook kritisch het gebruik van beelden en gebruikt deze beelden vervolgens om hun kritiek te verwoorden.

Broomberg had solotentoonstellingen in Centre Pompidou (2018) en Hasselblad Centre (2017). Hij heeft ook deelgenomen aan Documenta, Shanghai Biënnale, Yokohama Triënnale en had groepstentoonstellingen in Tate Modern en MoMA.

Rossella Biscotti gebruikt montage als een gebaar om individuele verhalen en hun relatie tot de maatschappij te onthullen. In haar crossmediale praktijk komen film, performance en beeldhouwwerk samen. Ze onderzoekt en reconstrueert sociale en politieke momenten uit recente tijden via de subjectiviteit en ervaringen van individuen, vaak geplaatst tegen de achtergrond van institutionele systemen. In dit proces worden haar persoonlijke ontmoetingen en gesprekken samengebracht tot nieuwe verhalen.

Een persoonlijk en seculier onderzoek dat zijn sporen nalaat in haar sculpturen en installaties. Sporen van het leven van mensen, objecten en ideeën worden verweven tot nieuwe visuele verhalen. Door de relevantie van het teruggevonden materiaal vanuit een hedendaags perspectief te onderzoeken, creëert Biscotti links en netwerken naar het heden, waardoor de verbeelding, cultuur en ervaring van de toeschouwers wordt versterkt.

De in Italië geboren Biscotti woont en werkt in Brussel en Rotterdam. Na haar studies aan de Rijksacademie in Amsterdam, nam ze deel aan grote internationale tentoonstellingen, waaronder de Biënnale van Venetië, de Biënnale van Istanbul, documenta in Kassel, en Manifesta. Ze had solotentoonstellingen in Witte de With (het huidige Melly), Rotterdam, Haus Lange Haus Esters in Krefeld, WIELS, het Sculpture Center in New York en Secession te Wenen. Daarnaast zijn haar werken tentoongesteld bij instellingen en internationale evenementen zoals de recentste Beaufort Triennale, het Stedelijk Museum in Amsterdam, Kunstmuseum St Gallen, MAXXI, Rome, het Van Abbemuseum en ICA London, naast vele andere plekken.

Musquiqui Chihying doet als filmmaker en beeldend kunstenaar onderzoek naar de culturele en sociale identiteiten die worden opgebouwd door de stroom en circulatie van audiovisuele beelden in de fysieke en virtuele ruimte. In de werken van Chihying komen film, geluid en hologrammen samen in een onderzoek naar de menselijke conditie en het milieusysteem en de problematiek van subjectiviteit in de sociale cultuur van de Global South in het tijdperk van globalisatie en kapitalisme. Waar werelden steeds meer lijken samen te komen online, blijven oude structuren als ‘Oost’ en ‘West’ bestaan en dominant in ons denken – en handelen. Chihying zet deze verstandhouding op scherp en kijkt hoe deze visies zich tot elkaar verhouden en wat hier de implicaties van zijn. Vanuit historische en hedendaagse voorbeelden, kijkt hij naar hoe de blik van de een de ander stuurt en wat er gebeurt als deze blikken samenkomen. Chihying neemt hierin de rol van een ‘go-between’ aan, een tussenpersoon tussen verschillende werelden, geografisch, maar ook virtueel versus de fysieke wereld.

Chihying is gevestigd in Taipei en Berlijn. Hij is lid van de Taiwanese kunstgroep Fuxinghen Studio, en de oprichter van het Research Lab of Image and Sound. Zijn werk werd getoond in verschillende internationale instellingen en filmfestivals, zoals de Berlinale (2022), Art Sonje Center in Seoul (2021), Centre Pompidou in Parijs (2020), International Film Festival Rotterdam (2020), 2016 Taipei Biennial en de 10e Shanghai Biennale (2014). In 2019 werd hij genomineerd voor de Berlin Art Prize en won hij de Loop Barcelona Video Art Production Award.

Alexis Blake heeft een multidisciplinaire praktijk waarin beeldende kunst, dans en performance samenkomen. Ze onderzoekt de manier waarop het lichaam wordt weergegeven en behandeld als een archief. De uitkomst van dit onderzoek wordt nadien gemanipuleerd en vormt de basis voor nieuw werk. Naast performances, kunnen dit video's, sculpturen, teksten of scenario’s zijn. In haar werk kijkt Blake naar de representatie-vormen en subjectiveringen van vrouwelijke lichamen, dat zij activeert als medium en middel voor sociaal-politieke verandering. Op deze manier worden machtsstructuren blootgelegd en methodes ontwikkeld om aan deze structuren te ontsnappen.

Blake woont in Nederland en toont haar werk internationaal. In 2021 was ze laureaat van de prestigieuze Prix de Rome.

Neïl Beloufa is een Frans-Algerijnse kunstenaar die installaties maakt, boeken, films, videowerk, games en sinds kort ook de wereld van de NFT’s verkent. Pas afgestudeerd in 2010, wist Beloufa in korte tijd de kunstwereld te overtuigen en het publiek om zijn duim te winden. Met zijn werken speelt Beloufa in op de zintuiglijke ervaring van de kijker, die uitgenodigd wordt zijn eigen overtuigingen en stereotypen te defineren en wellicht te heroverwegen. Hij snijdt hedendaagse kwesties aan die variëren van machtsverhoudingen tot digitale surveillance, gegevensverzameling en nationalistische ideologieën, tot identiteit en een postkoloniaal begrip van de wereld.

Beloufa haalt zijn inspiratie uit de online wereld, videogames, reality-tv en politieke propaganda. Hij gebruikt het vocabulaire van het informatietijdperk om het waardesysteem van een samenleving die is doordrongen van digitale technologie, waarin alles, van voedselkeuzes tot menselijke relaties, wordt vastgesteld op basis van een algoritme, aan de kaak te stellen.

De vogelvlucht die de carriere van Beloufa nam bracht hem met solo shows ondermeer naar de Pirelli Hangar Bicocca (Milan, 2021); Palais de Tokyo (Parijs, 2018); MoMA PS1 (New York, 2016); Schinkel Pavillon (Berlijn, 2015); ICA, (Londen, 2014); Hammer Museum (Los Angeles, 2013). Groepshows zijn ondermeer Centre Pompidou (Parijs, 2022), New Museum (New York, 2021) en twee maal de Biënnale van Venetië. Vorig jaar sloegen de Brusselse galerieën Mendes Wood DM en CLEARING de handen in elkaar en toonden op beide locaties het werk van Beloufa.

Samen met KIOSK nodigt KASKlezingen Martin La Roche uit voor een lezing over zijn Musée Légitime, het museum waar hij sinds 2017 de conservator, directeur, conciërge, schoonmaker… eigenlijk het enige personeelslid van is. Waar Marcel Duchamp een museum in een koffer stopte, heeft La Roche een hoed die deze rol vervult. Als een goochelaar neemt de kunstenaar op gepaste momenten de hoed af en presenteert hij de werken die zich op dat moment in de hoed bevinden. Aan de toeschouwer – of zijn het bezoekers – vertelt hij het verhaal van de werken en wat ze gemeen hebben. De collectie bestaat momenteel uit 155 kunstwerken die gehuisvest zijn in acht museumgebouwen (hoeden).

Naast zijn Musée Légitime, is La Roche de oprichter van Good Neighbour, een artist-run platform in Amsterdam dat zich toespitst op het maken van kunst met woorden. Sinds 2019 is hij eveneens deel van To see the Inability to See, een collectief artistiek onderzoek dat zich richt op het 'archief' en ‘anarchief’. Dit jaar geeft La Roche namens KIOSK invulling aan de advertentieruimte in Metropolis M.

Keren Cytter leeft en werkt in Amsterdam en Berlijn. Ze ontving de Baloise Art Prize 2006 en hield solotentoonstellingen in het Stedelijk Museum in Amsterdam (2004), de Kunsthalle van Zürich en Frankfurter Kunstverein (2005), en meer recent in de Kunst-Werke in Berlijn.

Dominique Goblet (Brussel, 8 juli 1967) is een Belgische kunstenares, illustratrice en pionier van de graphic novel. Haar werk is experimenteel, gevarieerd van stijl, poëtisch en dikwijls autobiografisch.

De film Manifesto (Ane Hjort Guttu, 2020, 27’) toont een portret van een activistisch ‘paard van Troje’ dat zich voortbeweegt binnen de contouren van een kunstacademie in Oslo, Noorwegen. Ane Hjort Guttu gebruikt haar ervaring als docente om een scherp, accuraat beeld te schetsen van het leven in zo'n instituut.

In 2020 schreef Ane Hjort Guttu een artikel in het tijdschrift Kunstkritikk.no met de titel 'The End Of Art Education As We Know It', waarin ze beschrijft hoe het kunstonderwijs sinds 2010 is veranderd. Kunstscholen hebben veel van hun autonomie verloren sinds de Bologna-akkoorden en hun overgang naar grotere onderwijsinstellingen. Terwijl het administratieve werk en dus de administratieve staf toeneemt, is het aantal docenten gedaald. De administratie is letterlijk buiten de academie komen te staan en heeft weinig contact met de dagelijkse praktijk van het lesgeven en leren. De neoliberalisering die het kunstonderwijs binnensijpelt, beïnvloedt en verandert haar praktijk door middel van organisatie, architectuur en digitalisering. In haar artikel bekijkt Guttu hoe de architectuur van kunstscholen het onderwijs zelf vormt en hoe de huidige ideologie zich manifesteert in de gebouwen van de kunstschool. Van muffe ateliers waar schilders les krijgen van een 'meesterleraar', zijn we overgestapt op open, transparante ruimtes waar een multidisciplinaire artistieke praktijk wordt aangemoedigd.

Terwijl Ane Hjort Guttu in haar artikel vooral beschrijft en discussieert, klinkt in haar film 'Manifesto', die ongeveer gelijktijdig met het artikel verscheen, een ander verhaal door. In deze fictieve documentaire neemt een groep studenten, docenten en ander personeel het heft in eigen handen en probeert de verloren vrijheid in de moderne academie terug te brengen. Ze vinden manieren om de controle te ondermijnen via een geheim systeem dat een 'schaduwacademie' creëert. De film vraagt wat je opgeeft als creativiteit wordt vervangen door orde, en geeft ons concrete plannen hoe we zelf in opstand kunnen komen tegen een neoliberaal schoolsysteem. Met de film won Hjort Guttu in 2021 de KNF Award op het Internationaal Filmfestival Rotterdam (IFFR).

Ane Hjort Guttu is kunstenaar en hoogleraar Hedendaagse Kunst aan de Oslo National Academy of the Arts. Ze werkt in verschillende media, maar heeft zich de afgelopen jaren geconcentreerd op film- en videowerken, variërend van onderzoekende documentaire tot poëtische fictie. Hjort Guttu is ook actief als schrijver en curator. Het volledige artikel ikan je hier lezen.

Slow Reading Club is een semi-fictieve leesgroep die in 2016 werd opgericht door choreograaf Bryana Fritz en kunstenaar Henry Andersen. Ze handelen in geconstrueerde situaties voor collectief en individueel lezen. Centraal in hun collectieve praktijk staat een vraag over hoe betekenis doorgegeven wordt tussen lichamen in de handeling van het lezen. Als lezen een handeling is die wordt "uitgevoerd", kan het dan ook worden gechoreografeerd? En zouden zulke choreografieën een ontsnapping kunnen zijn aan dominante patronen van lezen-als-communicatie? SRC wil de ruimte van overdracht tussen tekst en lezer, lezer en lezer, tekst en tekst bezetten en erotiseren. Ze willen verblijven in de onstabiele ruimte van het lezen zelf, om te intensiveren wat Spivak "de mogelijke dreiging van een ruimte buiten de taal" noemt, die wordt geopend in het lezen en in de liefde.

Slow Reading Club organiseert grootschalige collectieve leessessies, maakt en verspreidt bootleg publicaties, produceert tentoonstellingen en geeft performances. Momenteel werken ze aan een collectief geschreven road novel die zich afspeelt op Amerika's snelwegen en voortkomt uit en gevoed wordt door haar pulp literatuur.

In deze lezing zal het duo proberen een beeld te schetsen van wat het zou kunnen betekenen om te denken en te werken vanuit de lezer. Hoe de productie te situeren binnen de handeling van de receptie, als een facet van de receptie.  De lezing zal zich toespitsen op de drempel tussen lezen en schrijven, en de gevallen beperken waarin de twee activiteiten niet netjes kunnen worden gescheiden, zoals vertalingen, manuscripten of fanfictie. De hoop is dat door te denken als een lezer men in staat zal zijn om een deel van de stabiliteit en vastberadenheid die traditioneel wordt toegeschreven aan de auteur/kunstenaar uit balans te brengen en te openen naar iets meer toevallig, meer collectief, meer vreugdevol.

Slow Reading Club ging in première op kunstenfestivaldesarts 2017, in Brussel, als onderdeel van een avond getiteld Before the Codes. Sindsdien presenteerden ze leessessies, tentoonstellingen en voerden ze werk uit in contexten als MAK Schindler House (Los Angeles), Lafayette Anticipation (Parijs), Bergen Kunsthal, Kunstcentrum Vooruit (Gent), Centre Georges Pompidou (Parijs), Zentrum für Kunst und Medientechnologie (Karlsruhe), La Loge (Brussel), Radialsystem (Berlijn), Dortmunder Kunstverein, Cabaret Voltaire (Zürich), Louise Dany (Oslo), Kunstverein Harburger Bahnhof (Hamburg), en Bâtard Festival (Brussel/Amsterdam).

Marina Pinsky werkt met fotografie, of met fotografische methodes, die ze uitbreidt naar sculpturen, tekeningen en installaties. Haar werk begint meestal met historische aanwijzingen, waaruit ze individuele elementen oppikt zoals architecturale vormen en wetenschappelijke voorstellingen. Ze onderzoekt de contouren van onze verzadigde beeldcultuur en suggereert perspectivische plots binnen historische gebeurtenissen als platforms voor verbeelding. De relatie tussen object en beeld in haar werk krijgt vorm als een individuele ervaring, waarbij interpretatie lineariteit omzeilt door gebruik te maken van vrije associatie om aan te geven hoe een beeld kan communiceren.

In haar recente tentoonstelling Le Rail in C-L-E-A-R-I-N-G, Brussel, toonde ze tweeëndertig platte beelden en een enkel model van een treinwagon. Samen vormen de tweeëndertig beelden een complete weergave van een papieren kaart die in het bezit was van één enkele werknemer van Infrabel, een man genaamd Ruben Dewel, die ze aan Pinsky uitleende. De kaart is voorzien van zijn handgeschreven aantekeningen en marginalia in pen en potlood. De kaart toont het werk van Dewel, een tekening van het treinsysteem in en rond Brussel, waarop te zien is hoe elektriciteit en sporen samenkomen. Het is een vereenvoudiging, of een abstractie van een ongelooflijk ingewikkeld systeem en tegelijk een gecodeerd complex dat misschien maar één man echt kan begrijpen. Het toont de cultureel verankerde beeldtaal die ons omringt, terwijl de virtuele en fysieke wereld worden samengevoegd en naar andere vormen worden omgezet.

Marina Pinsky woont en werkt momenteel in Brussel en Berlijn. Ze studeerde aan de University of California, Los Angeles en de School of the Museum of Fine Arts, Boston. Haar recente tentoonstellingen omvatten tentoonstellingen in 303 Gallery, NYC; De Vleeshal, Middelburg, Nederland; C-L-E-A-R-I-N-G, Brussel; WIELS Centrum voor Hedendaagse Kunst, Brussel; Kunsthalle Basel, Zwitserland; Kunstverein, Düsseldorf; The Museum of Modern Art, New York; 13de Biennale de Lyon; en het Hammer Museum, Los Angeles. De kunstenaar wordt vertegenwoordigd door C-L-E-A-R-I-N-G, Brussel/NYC en 303 Gallery NYC.

Åbäke is een multidisciplinaire ontwerpstudio uit Londen die werkt met grafische vormgeving, mode, kunst, publicaties, film, gastronomie, muziek, meubilair, dans, architectuur, en waarschijnlijk nog veel meer. Ze zijn mede-uitgever en ontwerper van het tijdschrift Sexymachinery, zijn mede-directeur van het kleding- en platenlabel Kitsuné en runnen de uitgeverij Dent-De-Leone. Deze tussenvorm staat centraal in hun werk, ze omarmen het samenwerkingsaspect dat het mogelijk maakt en ze zijn vaak direct betrokken bij het werk dat ze maken. Omdat Åbäke voortdurend de aandacht van de kunstwereld trekt, voldoen de meeste van hun projecten niet aan de criteria van functionaliteit, maar roepen ze vragen op over hoe design de overdrachtsvormen van cultuur weergeeft. Hun activiteiten bestaan uit het verzorgen van publicaties, het curatorschap, lezingen en workshops. In hun eigen woorden: "[Åbäke] betekent 'iets ertussenin', 'een lompe roestige auto die nog functioneert maar niet mooi is', 'iets lomps', groot ding', 'gedrocht', nogal negatieve definities, maar ze beschrijven losjes wat we doen."

Åbäke is actief sinds 2000, sindsdien hebben ze samengewerkt met modeontwerpers als Hussein Chalayan en Maison Martin Margiela, kunstenaars als Ryan Gander, Johanna Billing en Martino Gamper, en bands als Air en Daft Punk. Ook blijven ze hun 'Slow Alphabet' uitbreiden, een lettertype waarbij elk karakter gedurende een aantal jaren via een andere publicatie wordt uitgebracht.

In 1959 verhuist De Jong naar Parijs waar zij zich aansluit bij de Internationale Situationisten, de artistieke en intellectuele beweging opgericht door onder andere Guy Debord, Asger Jorn en Constant Nieuwenhuijs. Tussen 1962 en 1968 is De Jong de redacteur en uitgever van de The Situationist Times, het cahier van de Situationisten waar verschillende kunstenaars, dichters en intellectuele zoals Roberto Matta, Wifredo Lam en Jacques Prévert aan meewerkte. Vanaf de vroege jaren 1960 werkt De Jong aan een divers oeuvre dat bestaat uit schilderkunst, tekenkunst, grafiek, beeldhouwkunst, en het maken van sierraden. Hoewel divers qua medium, zijn de werken verbonden door een sterke persoonlijke signatuur, die gevoed is door de historische avant-gardes, maar hier tegelijkertijd tegenin gaat en een antwoord op lijkt te formuleren. De Jong blijft zich vernieuwen en voeden door de hedendaagse kunst en de wereld rond haar. Zo voorkomt ze in de valkuil van de herhaling te vallen, en blijft het werk boeiend en actueel. Samen met Thomas H. Weyland zaliger, richtte ze in 2008 de Weyland de Jong stichting op. Het belangrijkste doel is het ondersteunen van avant-garde kunstenaars uit alle disciplines, architecten en kunstenaar-wetenschappers van boven de vijftig. In de rijke artistieke loopbaan die De Jong heeft, stelde - en stelt ze, wereldwijd tentoon. Recent had ze solotentoonstellingen in het Stedelijk Museum (Amsterdam), Museum Jorn (Silkeborg, Denemarken), Malmö Konsthall (Malmö, Zweden), Musée des Arts Décoratifs (Parijs, Frankrijk). Momenteel loopt de solotentoonstelling The Ultimate Kiss, in het WIELS (Brussels).

In deze KASKlezing gaat De Jong in gesprek met Monali Meher, een kunstenaar die momenteel in Gent woont, maar die De Jong in Amsterdam leerde kennen waar Meher begin jaren 2000 de Rijksakademie volgde. Meher werkt net als De Jong in verschillende media, hoewel haar voornaamste medium performance is. In haar performances en in veel van haar andere werken, staat het lichaam centraal. Het lichaam als spiegel van identiteit, of als nulpunt vanwaar reizen beginnen. Naast, of met het lichaam vormt tijd een constante in de performances van Meher, of het nu gaat om een ingepakt object of een performance. Ze gebruikt tijd als medium, dat wordt uitgetrokken, samengeperst of vastgelegd. De aspecten van continuïteit, herhaling, kwetsbaarheid, duur, tijdelijkheid, bewustzijn en publieke betrokkenheid zijn inherente kwaliteiten die terugkomen in haar kunstpraktijk.

De Jongs en Monali’s leven en praktijk verschillen op het eerste zicht veel van elkaar. Toch zijn er zaken die hen binden: in beide gevallen zijn het vrouwen wiens leven en praktijk gevormd is door de reizen die ze maakten, zowel fysieke als artistieke. Bovendien hebben ze allebei een interesse in de aardappel. De Jong gebruikt de uitgeschoten aardappelen voor het maken van sieraden en Monali als onderdeel van haar performances. Meher zegt hierover: ‘Het gebruik van natuurlijke en kortstondige ingrediënten in mijn werk resulteert in een proces van vergankelijkheid in een kortstondig moment van de tijd. Dit is volkomen, dus onvermijdelijk en opzettelijk. Zulke assemblages en installaties zijn tijdelijke constructies in tijd en ruimte die gecreëerd worden binnen de ‘performance’.

Het gesprek wordt in het Engels gevoerd.

Fernando Marques Penteado is een Braziliaans kunstenaar die in Brussel woont. Zijn werk komt tot stand volgens een zeer welbepaalde methode die lange processen en specifieke technieken omvat die hardnekkig worden gehanteerd. Onder het pseudoniem "gender", dat natuurlijk verkeerde veronderstellingen op basis van gewortelde vooroordelen naar voren brengt, heeft de kunstenares een werktraject dat in het bijzonder gekenmerkt wordt door borduurwerk, dat uiteindelijk kledingaccessoires, boeken en gevonden voorwerpen met elkaar verbindt. Werken waarin hij autobiografische en historische materie combineert met literaire creaties. Vertrekkend van een diepgaand onderzoek naar de bijdrage van het textieluniversum tot de visuele cultuur en de verspreiding van kennis, werkt de kunstenaar verhalen uit die doordrongen zijn van zijn eigen persoonlijke woordenschat, waarvan de diepzinnigheid wordt gearticuleerd door speelse ondertonen die voortdurend de betekenis van de dingen onderzoeken. In de door Penteado genaaide voorstellingen staan gemeenschappelijke menselijke relaties en historische en semantische verschuivingen centraal. Daarbinnen worden onderwerpen als seksualiteit, homo-erotiek, gender en geweld beschouwd vanuit een perspectief dat maatschappijkritiek vanuit een huiselijke omgeving onder woorden brengt.

In KIOSK kan je de tentoonstelling Dear Yves, bezoeken met werk van de kunstenaar.

Kunstenaar, dagboekschrijver en postdoctoraal onderzoeker Benny Nemer presenteert een performatieve lezing over zijn onderzoek naar de postkaartenverzameling van de Franse auteur en fotograaf Hervé Guibert, die na zijn dood aan AIDS in 1991 onder zijn vrienden werd verspreid. Nemer's onderzoek, dat feiten, fantasie en autobiografie vermengt, ontvouwt zich langs labyrintische paden en ontwikkelt queer methodes voor het traceren van verwantschap door middel van participatieve praktijken, epistolaire acties en dubieuze benaderingen van kunstgeschiedenis.  

Benny Nemer is een in Montreal geboren kunstenaar die in Parijs woont. Zijn artistieke werk brengt emotionele ontmoetingen tot stand met muzikaal, kunsthistorisch, botanisch en queer cultureel materiaal en moedigt aan tot diep luisteren en empathisch kijken. Hij gebruikt audiogidsen, klokken, boeketten, keramische vazen, betoverde bossen, kamerschermen, homoseksuele ouderen, bladgoud, liefdesbrieven, madrigalen, megafoons, spiegels, naakte mannen, queer bomen, seksueel veranderende bloemen, gebarentaal, ondertitels en de stemmen van vogels, jongenssopranen, countertenors en sirenen. Nemer's werk is internationaal tentoongesteld en maakt deel uit van de permanente collecties van het Kunsthistorisches Museum Wenen, het Polin Museum voor de Geschiedenis van de Poolse Joden in Warschau, Thielska Galleriet Stockholm en de National Gallery of Canada in Ottawa. Nemer is een aankomend postdoctoraal onderzoeker en artistiek assistent bij KASK & Conservatorium.

Typographer Will Holder runs uh books whose singular “uh” suggests one adaptive whole of a plural “books”. The disparity between written logotype (a) and its spoken “uh” (say out loud: “a sandwich, a wallet, and a giraffe”) is suggestive of the publisher’s work with artists, musicians and certain institutions – using conversation as model and means. The work pre- and describes relations between people, their multiple voices, memory, song, recounting and accounting, by way of speech, performance and transcription, getting words on, and primarily off the printed page.

Holder edits and publishes F.R.DAVID, since 2007, a journal concerned with the organisation of reading & writing in the arts (co-published with KW, Berlin). The latest issue of F.R.DAVID will be available at a reduced rate of EU 5. Cash only.

De (universele) oorsprong van patronen is een regelmatig terugkerend onderwerp in het discours over de kunsten dat niet alleen beperkt is gebleven tot het kunsthistorische debat. Ook cognitief psychologen en evolutiebiologen menen universele aspecten te herkennen in de patronen die de verschillende decoratieve tradities hebben voortgebracht. Daar waar in de kunstgeschiedenis een begrip als universaliteit tegenwoordig minstens als vrij problematisch wordt gedacht, hebben (nieuwe-) onderzoeksmethoden in de cognitieve psychologie het debat over universele patronen juist weer leven ingeblazen.

Niet zelden stuit men in het denken over universaliteit en kunst op dezelfde valkuilen als die uit de negentiende eeuw toen met name in Engeland in de nasleep van de industriële revolutie het debat over decoratieve patronen en universele ontwerpprincipes hoog oplaaide. Aanleiding voor het debat was destijds het op industriële schaal klakkeloos kopiëren van historische stijlen en motieven. Als reactie daarop vonden ontwerpers zoals Owen Jones en Christopher Dresser dat men terug moest naar de universele principes die aan het ontwerpen ten grondslag zouden liggen. Ook in onze tijd heeft technologie een enorme impact op de ontwerppraktijk. Aan de ene kant kan men beweren dat technologie de ontwerper vervreemdt van het belichaamde aspect van het maken van patronen maar aan de andere kant heeft technologie het vormenrepertoire juist weer enorm verrijkt. Wat betekent dat in het licht van die vermeende universaliteit? 

In deze lezing zal Arthur Crucq de belangrijkste theorieën over patronen in de kunstgeschiedenis bespreken, zoals die van Owen Jones, Gottfried Semper, Alois Riegl en Ernst Gombrich. Maar hij zal ook stilstaan bij het empirisch onderzoek naar patronen en ontwerpprincipes en deze in het perspectief plaatsen van een aantal recente voorbeelden uit de archeologie dat opnieuw vragen oproept over de oorsprong van het maken van patronen. 

Deze lezing gaat door ihkv een minor van docent Henri Jacobs. 

Dr Arthur Crucq is verbonden als universitair docent aan het Leiden University Centre fort he Arts in Society van de Universiteit Leiden waar hij lesgeeft aan de BA opleidingen kunstgeschiedenis en arts, media & society, en aan de MA arts and culture en de research MA arts, literature en media.

In 2018 verdedigde hij zijn proefschrift Abstract patterns and representation: the re-cognition of geometric ornament, waarmee hij het cognitieve onderzoek over patronen heeft willen verfijnen en verrijken met inzichten uit kunsthistorische theorie. Met zijn proefschrift heeft hij het onderscheid tussen het representatieve en abstracte willen problematiseren door duidelijk te maken dat (juist) abstracte patronen laten zien hoe representatie werkt. In zijn onderzoek is Crucq geïnteresseerd in het effect van onderliggende patronen van kunstwerken op de kijker, alsmede aspecten van agency van kunstwerken en de wisselwerking daarin tussen architectuur, sculptuur en ornament. Verder is hij geïnteresseerd in empirische benaderingen van kunst en deed hij in dat kader een eye-tracking experiment in Wenen over het kijken naar linear perspectivische schilderijen. Ook publiceert hij regelmatig over contemporaine kunst en cultuur vanuit een maatschappelijk perspectief.

Sammy Baloji werkt als beeldend kunstenaar vooral met fotografie, maar daarnaast maakt hij videowerken en installaties. In zijn fotografisch werk verkent Baloji de nagedachtenis en de geschiedenis van de Democratische Republiek Congo. Zijn werk is een permanent onderzoek naar het culturele, architecturale en industriële erfgoed van de regio Katanga, vaak in relatie tot de Belgische kolonisatie. Baloji plaatst fotografische realiteiten naast elkaar; heden en verleden, realiteit en ideaal, om culturele en historische spanningen aan het licht te brengen. Architectuur en het menselijk lichaam dragen sporen van de sociale geschiedenis, het zijn plaatsen van herinnering en getuigen van machtsoperaties. Zijn werk onderzoekt hoe identiteiten worden gevormd, hervormd, gemanipuleerd en opnieuw uitgevonden. 

België verrijkte zich door de koperontginning in Congo en gebruikte koper om munitie te produceren. In UNTITLED (2015 / 2021), brengt de kunstenaar deze zaken samen in een installatie die bestaat uit koperen patroonhulzen die na de Wereldoorlogen in België gebruikt werden in woonkamers en cafés als asbakken of bloempotten. In de installatie worden de hulzen gepresenteerd met de ‘oer-Vlaamse’ sanseveria, een plant die eveneens uit Congo blijkt meegenomen te zijn. 

Tijdens de afgelopen editie van Beaufort zette Sammy Baloji dit onderzoek verder: het vertrekpunt hier was het munitiedepot dat onder de zandbank ‘de paardenmarkt’ ligt. Naar analogie met de granaten die onder water werden gedumpt en een ecologische bedreiging vormen, zonk ook onze herinnering aan de rol van de Democratische Republiek Congo tijdens beide wereldoorlogen naar de krochten van het Belgisch geheugen. Verschillende Congolese soldaten vochten aan Belgische zijde mee. In zijn installatie ‘… and to those North Sea waves whispering sunken stories’ krijgen deze vergeten stemmen opnieuw hun stem terug. Het werk weergalmt ook de onderdrukking door de koloniale politiemacht Force Publique en de inzet van slavenarbeid voor de ontginning van grondstoffen in Congo ten dienste van Belgische oorlogsvoering.

Sammy Baloji had solotentoonstellingen in: Lund Konsthall en Aarhus Kunsthal (2020); Congo, Fragments d’une histoire, Le Point du Jour, Cherbourg (2019); A Blueprint for Toads and Snakes, Framer Framed, Amsterdam (2018); Urban Now: City Life in Congo, Sammy Baloji en Filip de Boeck, The Power Plant, Toronto en WIELS, Brussel (2016- 2017). Zijn werk was onder meer te zien in groepstentoonstellingen zoals de Fotofest Biënnale 2020, Houston; het Palais de Tokyo, Parijs (2020); de Architectuurbiënnale van Chicago 2019; de 22e Biënnale van Sydney (2020); documenta 14 in Kassel/Athene (2017); het Garage Museum voor Hedendaagse Kunst, Moskou (2017); het Smithsonian National Museum of African Art, Washington DC (2017), de Lyon Biennale in 2015 en de Biënnale van Venetië (2015). Sammy Baloji is Chevalier des Arts et des Lettres, en hij ontving talrijke prijzen. In 2019-2020 verbleef hij in de Académie de France-Villa Medicis in Rome. In 2008 was Sammy Baloji medeoprichter van de Biënnale van Lubumbashi.

Wanneer er meer dan 50 aanwezigen zijn in het auditorium, zal je Covid-safe ticket gecontroleerd worden.

Vanwege de lockdown werden verschillende tentoonstellingen van Sophie Nys geannuleerd of danig ingekort. In de lezing Unlocky me gaat ze dieper in op deze tentoonstellingen; wat was er uiteindelijk zichtbaar en wat bleef er nadien over van een project dat gedurende zijn creatie totaal transformeerde. Ze gaat in op de vragen die deze tentoonstellingen oproepen en op de interne keuken van haar kunstpraktijk. 

Nys maakt sculptuur, foto’s, videos, teksten en objecten waarin filosofische, politieke, historische en artistieke thema’s onderzocht worden. Op een speelse en humoristische manier combineert ze een minimalistische beeldtaal met een conceptuele werkmethode. Het startpunt is een intuïtief en associatief onderzoek rond specifieke contexten of persoonlijke ervaringen. Door vertrouwde voorwerpen en beelden uit hun gekende context weg te halen, ze te transformeren en zo te herdefiniëren, toont en ondermijnt ze niet alleen de onderliggende mechanismes van de kunstwereld maar nodigt ze ook uit tot reflectie; welke betekenis dragen voorwerpen en vormen buiten de door ons gekende? De toeschouwer wordt uitgedaagd om een gegeven functie – en vorm – niet enkel te accepteren, maar deze opnieuw te interpreteren en te duiden. Wat was ‘ooit’ de betekenis en wat is deze nu, lijkt Nys te vragen.

Voor de opening van een nieuw politiekantoor in Zwitserland, werd Nys uitgenodigd om een nieuw kunstwerk te maken. Ze maakte hiervoor ‘Two revolutions a day’ een op het eerste zicht klassieke, wat saaie kantoorklok. De titel verwijst droogweg naar de twee "toernades" die een uurwerk maakt binnen een etmaal. Bij nadere inspectie blijken de cijfers vervangen door de contouren van de middelvinger van de kunstenaar. 

In ‘Fort Patti II’ vertrok Nys van een een foto uit 1915 die ze vond kort na de Occupy-protesten van 2011 in New York. De foto werd genomen tijdens de constructie van metrostation Wall Street en toont een oude, blootgelegde waterleiding, alsof ze door een archeoloog zou zijn gedocumenteerd. De erop geïnspireerde installatie omvat een keramische buis die is gemonteerd op twee Emeco Navy stoelen, tijdens WOII ontwikkeld voor de Amerikaanse marine. Op de buis emailleerde Nys de blauwe, droevige ogen van Walt Disney’s Dumbo. ‘Fort Patti II’ verwijst niet alleen naar het ontbreken van een archeologische cultuur in de Verenigde Staten, maar ook naar het Amerikaanse imperialisme dat door kapitalistische en militaristische structuren wordt ondersteund. 

Sophie Nys studeerde aan Sint-Lukas in Gent en vervolgde haar opleiding aan de Jan van Eyck academie in maastricht. Ze toonde afgelopen jaren haar werk in WIELS (Brussel), La Salle de bains (Lyon), KIOSK (Gent), Fondazione Prada (Venetie), Kunsthalle Wien (Wenen), CRAC Alsace (Altkirch, FR); Haus Konstruktiv (Zürich). Ze woont en werkt in België.

Simon Starling maakt objecten, installaties, films, foto’s en pelgrimachtige reizen die een scala aan ideeën over natuur, technologie en economie oproepen. Starling omschrijft zijn werk als "de fysieke manifestatie van een denkproces", waarbij verborgen geschiedenissen en verbanden aan het licht worden gebracht. Het is een interesse in datgene wat er gebeurt wanneer een object verandert in een ander object en wat er hier over dit object wordt prijsgegeven. Op deze manier zijn zijn werken fysieke manifestaties van een denkproces.  

Autoxylopyrocycloboros begon als een vier uur durende ‘entropische reis’ over het Schotse Loch Long met een kleine houten stoomboot. De boot werd aangedreven door het hout dat stuk voor stuk uit zijn eigen romp werd gezaagd. Om vooruit te komen moet het schip dus afgebroken worden, wat onvermijdelijk tot zijn ondergang leidt. Met het werk reflecteert Starling op de omgeving van Loch Long, Het meer is de geboorteplaats van het stoomschip, maar tegelijkertijd ook de thuishaven van zijn verre neef, de Trident, de door stoom aangedreven kernonderzeeër. 

Shedboatshed (Mobile Architecture No 2) uit 2005 – het werk waarmee Starling de famueze Turner Prize won – vertrekt van een soortgelijke circulariteit. Starling ontmantelde een schuurtje en maakte er een boot van; geladen met de overblijfselen van het schuurtje werd de boot over de Rijn naar een museum in Bazel gepeddeld, ontmanteld en opnieuw tot een schuurtje gemaakt. Beide pelgrimstochten bieden een soort steunpunt tegen de druk van moderniteit, massaproductie en mondiaal kapitalisme.

Simon Starling, is afgestudeerd aan de Glasgow School of Art, en heeft veelvuldig geëxposeerd in musea en instellingen over de hele wereld, waaronder solotentoonstellingen in Frac Ile-de-France, Le Plateau in Parijs (2019), Musée regional d'art contemporain in Sérignan (2017), Museum of Contemporary Art in Chicago (2014), Monash University Museum of Art in Melbourne (2013), Tate Britain in Londen (2013, 2009), naast vele anderen. In 2003 vertegenwoordigde hij Schotland op de Biënnale van Venetië, en in 2005 won hij de prestigieuze Turner Prize.

Kunstenaarscollectief gerlach en koop, - met kleine letters geschreven en zonder - werken sinds 2000 samen als één kunstenaar. Een ondoorzichtige kunstenaar waar geen biografische informatie over bekend is. Soms tonen ze zelfs geen kunst, maar de ruimte waarin die kunst getoond zou kunnen worden, werk van anderen, een gat in de muur of een opdracht aan de toeschouwer. Ze werken met de conventies van tentoonstellingen en de beeldende kunst; titels, titelkaartjes, beschrijvingen, … elementen die in elke tentoonstelling terugkomen, maar zich hier in een andere hiërarchie verhouden tot ‘de kunst’. Ze werken dus zowel met, in- als naast de kunst en dit op een zo secuur mogelijke manier. Minutieus wordt de kunst ontleed zoals een padvinder een uilenbal ontleedt en verwonderd naar alle botjes van de muizen, kikkers en vleermuizen kijkt. Het blijft echter niet bij kijken, de uilenbal wordt opnieuw in elkaar gezet op zo’n manier dat de muizenbotjes iets lijken te zeggen over die van de kikker, terwijl de kikker en de vleermuis ineens hetzelfde diertje blijkt te zijn. Hoewel hun acties in grote mate van intellectuele aard zijn, wordt er wel degelijk ‘gecreëerd’. Er worden werken gemaakt, al zijn het vooral situaties die gecreëerd worden, een situatie waarin elk onbeduidend detail het kunstwerk- of deel van de tentoonstelling kan zijn. Het is hier niet het museum dat bepaalt wat het werk is, maar de kunstenaar, in samenspraak met de toeschouwer.

Vanaf de jaren 1990 stelt Yael Davids het lichaam centraal. Het lichaam in relatie tot de ruimte en de ruimere wereld daarrond. Hoe ontstaan gewoontes, wat onthoudt het lichaam en wat kunnen wij ons lichaam aanleren? Het lichaam als spiegel van de geest is gekend, maar hoe is dat lichaam ook een spiegel van zijn omgeving, van de realiteit waarin het beweegt en hoe transformeert de realiteit niet enkel het lichaam, maar ook andersom, wordt de realiteit vormgegeven vanuit het lichaam? Op deze vragen wordt een antwoord gegeven via performances, scenografieën, ruimtelijke interventies, video en partituren. Bijvoorbeeld in haar recente solotentoonstelling ‘A Daily Practice’ in het Van Abbemuseum in Eindhoven. In tien zalen deed Davids onderzoek naar ‘lichamelijk leren’ vanuit de bewegingsleer van Moshé Feldenkrais. Deze Israëlische natuurkundige ontwikkelde een methode om het menselijk functioneren te verbeteren door middel van subtiele bewegingen. Een verandering van bewegen betekent een verandering in denken en ervaren, dat is het centrale idee. Davids onderzocht in het Van Abbe hoe zijn ideeën ingezet kunnen worden bij het kijken naar kunst. Dit deed ze door verschillende workshops te geven, maar ook vanuit een scenografie. Daarin bood Davids ruimte  aan verschillende verwante kunstenaars, aan vrouwelijke kunstenaars waar pas recent meer aandacht voor is en aan de toeschouwer, die zelf zijn parcours bepaalt en zo zijn ervaring vormgeeft. De tentoonstelling is zo niet enkel de plek om werk te tonen, maar wordt veel meer nog de plek waar de mogelijkheid gecreëerd wordt om naar werk te kijken, of te ervaren. Het werk van de kunstenaar is zo de mogelijkheid om ander werk te ervaren en ook jezelf opnieuw te leren kennen.

Het werk van Davids wordt getoond in verschillende internationale tentoonstellingen, op documenta14 (Kassel) en in Museo Tamayo in Mexico Stad. In 2020 nam ze deel aan de Liverpool Biennial. Yael Davids woont en werkt in Amsterdam.

Palestijns filmmaker en installatiekunstenaar Nida Sinnokrot (1971, VS) geeft een lezing over zijn praktijk en solotentoonstelling die daags nadien, vrijdag 16 februari, in KIOSK opent. Sinnokrot tracht de politiek en mechaniek van cinema als massamedium open te breken en zet daar een diversiteit aan nieuwe, zelfkritische vertelvormen tegenover. Zijn camera functioneert als een tool waarmee hij over zijn thuisland, ontheemding en de relatie tussen technologie en kolonialisme vertelt. Met zijn verlangen om de cinematische machine zoals wij deze kennen te bevrijden, drukt hij tevens zijn eigen hybride identiteit uit. Sinnokrot zal enkele sculpturale en filmische installaties in de ruimtes van KIOSK. Ze projecteren een andere manier van kijken waarbij de lineaire tijd en het vaste perspectief dat wij associëren met het traditionele filmapparaat ontregeld worden.

De Palestijnse Dalia Taha schrijft theater en poëzie. Ze werd in 1986 in Berlijn geboren maar groeide op in Ramallah en studeerde in 2009 af aan de Universiteit van Birzeit met een diploma Architectuur. Ze werkte een postgraduaat af aan het departement theater van Brown University in Providence, Rhode Island. Haar nieuwste stuk, There is no one between you and me, werd als een publieke lezing gepresenteerd in het Edinburgh International Festival van 2017. De regisseur Bashar Murkus zal het ensceneren voor de opening van het nieuwe gebouw van de A.M. Qattan Foundation in Ramallah. Dalia publiceerde ook twee dichtbundels en een roman.

5200 woorden—‘Doen’ van taal als collectief ritueel

Melih Gençboyaci is geboren in Duitsland en groeide op in Turkije. Hij is schrijver, theatermaker en performer en was recent nog te zien in ‘Sneeuw’ van Luk Perceval, een coproductie van NTGent, TheaterRotterdam en Zina. In april 2016 begon hij bij Zina met de ontwikkeling van zijn eigen project 5200 woorden. Hij werkte hiervoor samen met taalwetenschappers en ergotherapeute Nadine Blankvoort.
Voor 5200 schreef Gençboyaci een tekst in zijn typisch Turks-Duits-Nederlandse taal. Deze sprak hij daarna in via de digi-recorder van zijn computer, die hem niet begrijpt. Dit leidt tot spraakverwarring.
Melih zal die tekst zelf brengen op ons podium. Daarnaast zal hij vertellen over zijn werkproces van het afgelopen jaar waarbij hij met vluchtelingen in Amsterdam heeft gewerkt rond de idee van het leren van een nieuwe taal. “Het doen van taal als collectief ritueel”, zoals hij daar zelf over spreekt.

Julia Born lives and works in Zürich. After completing her studies at Amsterdam's Gerrit Rietveld Academie in 2000, she worked on various projects between Switzerland, Amsterdam and recently Berlin. Her work focuses on editorial design for a variety of cultural clients such as the Swiss Federal Office of Culture, Stedelijk Museum in Amsterdam, Kunsthalle Basel, ICA Miami, Guggenheim Museum New York, Hamburger Bahnhof in Berlin, and most recently documenta 14 in Kassel and Athens, under the artistic direction of Adam Szymczyk. The work, developed in close dialogue with institutions, curators and artists, includes books, magazines, exhibition design, identities and more. Apart from commissioned work she has continuously collaborated with other designers and artists on investigative projects, such as photographer Uta Eisenreich, fashion designer JOFF, and choreographer Alexandra Bachzetsis. These projects revolve around the subject of language and representation. She teaches graphic design at the Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam, and is visiting lecturer at various art and design institutes throughout Europe and the US. From 2003 to 2007 she has been a jury member of “The Most Beautiful Swiss Books” competition. On the occasion of the Inform Award for Conceptual Design, she produced her first solo show and the catalogue Title of the Show, at the Museum of Contemporary Art in Leipzig, Germany. Among other prizes she received the Jan Tschichold Prize in 2011. Her work has been exhibited internationally.

Dat we ons niet meer in herhaling lieten vallen…

Rebekka de Wit maakt en speelt met woorden. Ze debuteerde enkele jaren geleden met de roman We komen nog één wonder tekort, uitgegeven bij AtlasContact. Intussen schrijft ze voor de Correspondent, das Magazin, Oogst en RektoVerso. De Wit is ook actief binnen het theater. Ze werkte onder anderen voor de Singel, de NWE Tijd en Behoud de Begeerte. Samen met Willem de Wolf (cie. De Koe) werkt ze nu aan een stuk voor het staatstheater van Mainz.
Op deze Studium-avond wordt er geen Sinterklaas gevierd, maar wel gezocht naar een antwoord op vragen die perfect passen in de sinterklaastijd: Kan je geloven in iets wat je zelf bedenkt? Als we deel uit willen maken van iets dat groter is dan wij, kunnen we dat dan zelf uitvinden? Hoe ga je om met het veroordeeld zijn tot individu en de zoektocht naar iets groters dan dat?

!!!Dit vraaggesprek is verplaatst naar MIRY Concertzaal en start uitzonderlijk om 20:30. De toegang is gratis, reserveren is verplicht via ticketsgent.be.

Anne Teresa De Keersmaeker gaat in gesprek met Frederik Le Roy, docent aan het KASK en gastprofessor aan de UGent.

Anne Teresa De Keersmaeker (°1960) maakte haar eerste choreografie Asch in 1980, na haar studie dans aan Mudra in Brussel en de Tisch School of the Arts in New York. Twee jaar later ging Fase, Four Movements to the Music of Steve Reich in première. In 1983 richtte De Keersmaeker in Brussel het dansgezelschap Rosas op, tijdens de creatie van de voorstelling Rosas danst Rosas. Sindsdien berust haar choreografisch werk op een nauwgezette verkenning van de band tussen dans en muziek. Met Rosas creëerde ze een omvangrijk oeuvre dat gebruikmaakt van muzikale structuren en partituren uit verschillende tijdperken, van oude muziek tot hedendaagse composities en popmuziek. Haar choreografische praktijk ontleent ook vormelijke principes aan de geometrie, wiskundige schema's, de natuur en sociale structuren, resulterend in een unieke kijk op de beweging van het lichaam in tijd en ruimte. In 1995 stichtte De Keersmaeker in Brussel de school P.A.R.T.S. (Performing Arts Research and Training Studios), in samenwerking met De Munt/La Monnaie. De Keersmaeker speelde met Rosas in grootste theaters wereldwijd, naast haar optredens verschenen er verschillende films, boeken en educatieve projecten die haar praktijk verder omkaderen. In 2015 'exposeerde' De Keersmaeker drie weken in het WIELS, een choreografisch- perforatie project dat later in een verkorte versie onder andere in Tate en Moma herhaald zou worden. 

Eva Barois De Caevel (based in Paris) is an independent curator, writer, and researcher.

Invited by KASK to present her curatorial practice through a lecture and a meeting with the students of the curatorial studies program, she proposed to discuss this traditional communication structure: « When you are invited to stand in front of other people as a speaker, it implies, of course, that you are in a position of doing it — that you are in some way ‘a specialist’ of something that is supposed to interest these people —, but I became convinced that it implies also some sort of unsaid presupposition about your being ‘successful’, whatever it means ». She would like to give the students an opportunity to discuss, through a workshop, what are the feelings they experience when confronted to this kind of structural power relationships — how do they receive, enjoy, or feel the pressure of the « narratives of success » imposed on us in a neoliberal world. She invites them to reflect on one of the paradigmatic embodiment of these narratives of success: the narrative biography — a form that has become so common to read/ask/provide ; a form, in our postcolonial world, that is also one of these « tools » able to exclude segments of the world from (potential) sources of prosperity.

The content of the lecture will be decided in discussion with the students.

Rituelen in tijden van angst

Damiaan Denys is psychiater, filosoof en neurowetenschapper. Hij geeft regelmatig lezingen over onderwerpen op het snijvlak van filosofie, psychiatrie en neurowetenschappen.
Naar aanleiding van de wintertentoonstelling in het Museum dr Guislain over angst en zijn nieuwe boek dat in december verschijnt, zal hij tijdens deze lezing onze angsten bevragen: waarom ruilen we onze kostbare vrijheid in voor de lege illusie van controle? Waarom vrezen we de angst, terwijl ze ons de weg naar vrijheid toont? Denys’ maakt een messcherpe analyse: We zouden niet onze vrijheid moeten opofferen voor de angst, maar onze angst opofferen voor de vrijheid. Maar durven we dat wel? Zijn we niet te bang? Over een weg van angst naar vrijheid en de rol die rituelen daar bij spelen.

In een ver verleden studeerde Peter Morrens grafiek en daarna restauratie aan het KASK om vervolgens dit medium met performances, installaties en boeken op te rekken, vanuit alle hoeken aan te vallen en vooral er zijn stempel op te drukken. In het werk van Morrens staat communicatie, of taligheid centraal, een verwondering voor deze grote gave, maar tegelijkertijd wordt er gelachen met de knulligheid en de dubbelzinnigheid van de (Vlaamse) taal. Zijn kunstenaarschap combineert hij met het curartorschap, zo was hij de mede-oprichter van kunstenaarsinitiatief Voorkamer in Lier en vanaf 1996 twintig jaar lang de co-directeur. Voorkamer presenteert een deviant beeld van de hedendaagse kunst en stimuleert een actieve dialoog tussen kunstenaar en publiek. Een ruimte, of plaats waar kunstenaars de mogelijkheid krijgen om zonder enige commerciële druk projecten te realiseren. Peter Morrens exposeerde in verschillende galerieën en musea in binnen en buitenland, geeft les aan LUCA en woont momenteel in Antwerpen.

De Zwitserse kunstenaar, kunsthistoricus, schrijver en curator Stefan Banz publiceerde in 2015 het bekroond boek Eilshemius: Peer of Poet-Painters (een kleinere Duitse versie is in 2016 gepubliceerd onder de titel Louis Michel Eilshemius und sein Einfluss auf Marcel Duchamp) dat het uitgangspunt voor deze lezing vormt. Na het zien van de werken van Eilshemius in 1917, een outsider in de New Yorkse kunstscene, organiseerde Duchamp in 1920 en 1924 diens eerste solotentoonstellingen in een publiek instituut, het nu legendarische Société Anonyme. In de publicatie van Banz stelt hij de vraag waarom Duchamp zo hartstochtelijk in deze excentrieke kunstenaar geïnteresseerd was en in hoeverre dit enthousiasme ook in zijn eigen werk als kunstenaar is terug te vinden. Banz was in 1989 de medeoprichter van de eerste Kunsthalle Luzern en was de artistiek directeur tot 1993 om vervolgens van 1994 tot 1997 artistiek adviseur bij Hauser & Wirth Gallery in Zürich te zijn. Hij cureerde verschillende grote shows en was in 2005 de curator van het Zwitsers paviljoen op de Biennale van Venetië. Als kunstenaar exposeerde hij in verschillende internationale musea en galerieën waaronder de Württembergischer Kunstverein (Stuttgart), Migros Museum für Gegenwartskunst (Zürich), het Museum Schloss Moyland (het Beuys Museum in de buurt van Kleve, Duitsland) en het Walker Art Center (Minneapolis). In 2000 ontving hij de Manor Art-prijs. Tussen 2004 en 2014 werkt hij samen met zijn vrouw Caroline Bachmann onder de naam Bachmann / Banz. Met haar stichter hij eveneens in 2009 het kleinste museum ter wereld, de KMD, Kunsthalle Marcel Duchamp / the Forestay Museum of Art, een 'ruimte' van nog geen halve vierkante op een paal op een plein in Cully, een stadje in de buurt van Lausanne, Switzerland. Deze lezing is in het Engels

Bestaande uit een groep kunstenaars en activisten werpt het onafhankelijke en nonchalante tijdschrift Girls Like Us haar licht op een gelijkaardige groeiende gemeenschap van genderneutrale vrouwelijke kunstenaars en activisten. Door een mix van essays, persoonlijke verhalen en een vooruitstrevende visuele beeldtaal, geeft Girls Like Us invulling en betekenis aan de feministische nalatenschap binnen de kunsten. Met een mengeling van 'politiek en plezier' stippelt het blad de route uit naar een post-gender feministisch tijdperk.In voorgaande nummers verkenden ze thema's als objectivering (#1), werk (#4), het lichaam (#7) en familie (#8). Girls Like Us wordt in Amsterdam en België uitgegeven en wereldwijd verspreid.

In haar werk benadert Voebe de Gruyter (1960, Den Haag) de wereld als een geheel van processen die elkaar voortdurend beinvloeden. Een proces van actie-reactie dat bij De Gruyter gepaard gaat met een ongelofelijke schoonheid, humor en poezie. Ze neemt de toeschouwer mee naar het subatomaire niveau van de kleinste deeltjes. In 1994 ontdekte ze bijvoorbeeld dat er wellicht heel wat boodschappen verborgen zitten in een platgetrapte kauwgom op straat. Zij stelde dat in de mond van de kauwende mens de trillingen van zijn of haar uitspraken worden opgenomen door de kauwgom. Wanneer die dan op straat wordt uitgespuwd zitten de laatste woorden dus nog gevangen in de kauwgom. Een vergelijkbare stelling komt naar voren in haar werk Secret Export of Stories: In Cuba zijn er professionele 'voorlezers' die elk jaar democratisch door de sigarenrollers verkozen worden. De uitverkorenen hebben de eervolle taak om een jaar lang kranten en verhalen voor te lezen die de arbeiders van de fabriek gekozen hebben. Via de muren en de handen van de arbeiders worden deze woorden als het ware verpakt in de sigaren. Het is alom bekend dat intellectuelen, kunstenaars en mensen met grote ideeën sigaren roken... In een poëtisch beeldverhaal doet de Gruyter dit mysterie uit de doeken. Zoals al duidelijk aan de bovenstaande voorbeelden, beslaat het werk van De Gruyter een breed spectrum aan technieken. Mogen bovenstaande voorbeelden twee filmische werken zijn, De Gruyter werd daarnaast vooral bekend voor haar tekeningen en haar fotoreeksen. In 2012 verscheen bij Roma Publications haar boek "From Action of Matchmakingphotons to Zen Buddhists' Bad Breath" met teksten van Roel Arkesteijn en Maria Barnas. 19 maart opent haar expositie in Stroom Den Haag die tot 21 mei zal lopen.

Collaboration’s liminality. Promises and Pitfalls of ‘the Collaboratory’ (lezing in het Engels)

Het verlangen om samen te werken vindt zijn oorsprong in zowel reële veranderingen binnen de artistieke werkomstandigheden als in een politieke verbeelding die de bestaande noties van democratie bevraagt en vernieuwt. Doorheen wisselende werkrelaties koppelt dit verlangen artistieke vermogens en biedt het kansen voor hun singularisering; Dit potentieel, of ‘het collaboratieve’, kan worden verbonden met Victor Turners notie van liminaliteit. Dit laat een meer genuanceerde benadering toe van én sommige media of bronnen die samenwerking faciliteren dan wel afremmen, én van sommige vormen van coöperatief samenzijn.

Rudi Laermans is hoogleraar sociale theorie aan de KU Leuven en geregeld gastdocent aan verschillende kunsthogescholen (o.m. P.A.R.T.S., Brussel en The Royal Danish Academy of Fine Arts, Kopenhagen). Zijn onderwijs, onderzoek en publicaties situeren zich binnen de domeinen van sociale en culturele theorie, cultuurpolitiek en -beleid en de sociologie van kunsten. Zijn meest recente boekpublicaties zijn Moving Together: Theorizing and Making Contemporary Dance (Valiz, 2015) en Klein lexicon van het managementjargon. Kritiek van de nieuwe newspeak (EPO, 2016; met Lieven Decauter en Karel Vanhaesebrouck). Als criticus en essayist publiceert Laermans ook regelmatig in belangrijke Vlaamse cultuurperiodieken als De Witte Raaf, Etcetera en rekto:verso.

Irene Kopelman (1974, Cordoba Argentinië) en Praneet Soi (1971, Calcutta, India) onmoetten elkaar tijdens hun verblijf aan de Rijksakademie in Amsterdam. Sindsdien zijn ze een kunstenaarskoppel.

Irene Kopelman maakt haar werk in afgelegen gebieden zoals de oerwouden van Panama of de verlaten en ruige oorden van Antarctica. Als een wetenschapper zoomt zij in op de kleinste details in deze landschappen, onderzoekt en verwerkt ze in tekeningen en schilderijen die een spirituele eerbied laten zien voor het landschap en haar componenten.

Praneet Soi verdeelt zijn tijd tussen Amsterdam en Calcutta. Soi heeft onder andere tentoongesteld in het paviljoen van India voor de 54ste Biënnale van Venetië in 2011. Momenteel wordt het werk 'Srinagar', gemaakt in Srinagar Kashmir, gepresenteerd in het Van Abbemuseum in Eindhoven, alwaar de installatie door het museum is verworven voor de collectie.

Hun kunstpraktijk bestaat uit reizen en werk maken in samenwerking met ambachtslieden en verschillende soorten specialisten ter plaatse. Zij reizen niet samen, Irene werkt met biologen in Panama aan nieuw werk, Praneet is in Srinagar (Kashmir) bezig waar hij verder werkt met lokale decoratieschilders aan een nieuw project. Het ontstaan van nieuw werk komt voort uit onderzoek, samenwerking met locale handwerkslieden of wetenschappers tijdens werkperioden in residentieprogramma's overal ter wereld.

Zij die hun horizon willen verbreden zullen bij deze twee presentaties de horizon verlegd krijgen.

Joost Rekveld is een kunstenaar die is gedreven door de vraag wat we kunnen leren van een dialoog met machines. In zijn werk exploreert hij de zintuiglijke consequenties van zelfontworpen systemen, vaak geïnspireerd door vergeten uithoeken in de geschiedenis van technologie en wetenschap. In hun sensualiteit zijn ze een poging tot een intiem en lichamelijk begrip van onze technologische omgeving. Zijn abstracte animatiefilms zijn over de hele wereld vertoond, en hij werkte samen met vele componisten en theatermakers. In zijn lezing zal Joost Rekveld de continuïteit in zijn werk laten zien aan de hand van ideeën over componeren, vicieuze cirkels en het uitbreiden van onze zintuigen.

Talloze artiesten uit de beeldende en podiumkunsten hebben een band met Palestina en Israël. Ofwel worden ze geprikkeld door dit gelaagde conflict dat om een ander soort aandacht vraagt. Ofwel zetten deze kunstenaars concrete projecten op touw, zowel in de regio als hier. Enkele kunstenaars uit België getuigen: met ontwerper Annelys Devet, muziekkenner Lukas Pairon en beeldend kunstenaar Frank Ostyn. Moderatie door Phara de Aguirre.

Deze KASKlezing wordt georganiseerd in het kader van de tentoonstelling ‘Vreedzaam verzet in Palestina en Israël’ die loopt in het KASK van 29/01/2016 t.e.m. 19/02/2016.

Moving image and memory: Tackling identity questions through music. Een gesprek over heden en verleden, het persoonlijke en collectieve, het beeld en het verhaal in de artistieke praktijk en in relatie tot de toeschouwer.