
21.10.26, 19:30, Lichen Hamraie, Staci Bu Shea, Carly Everaert, What Can Access Do? Artistic and curatorial perspectives
De avond begint met een online lezing door Lichen Hamraie, gevolgd door een gesprek met Leni Van Goidsenhoven. Daarna volgen bijdragen van Staci Bu Shea en Carly Everaert, en de avond wordt afgesloten met een nabespreking.
Toegankelijkheid wordt vaak gezien als een manier om gebouwde omgevingen aan te passen die niet met het oog op mensen met een beperking zijn ontworpen. In deze lezing zal dr. Lichen Hamraie, Canada Research Chair in Technology, Society, and Disability, juist de bredere betekenissen en praktijken van toegankelijkheid in de twintigste- en eenentwintigste-eeuwse architectuur, vormgeving en kunst door mensen met een beperking verkennen. De lezing zal zich richten op vier thema’s: assimilatie en anti-assimilatie, productiviteit en anti-productiviteit, normalisatie en kritiek, en de nieuwe vocabulaire van kritische toegankelijkheid.
Vanuit de vraag hoe we kunnen veranderen door zorg te geven en te ontvangen, zal curator, schrijfster en zorgverlener Staci Bu Shea reflecteren op kwetsbaarheid en de implicaties daarvan voor verbondenheid en waardigheid, zowel op interpersoonlijk als op institutioneel vlak.
De presentatie van de bekroonde kostuumontwerpster en dramaturgische scenografe Carly Everaert zal nagaan hoe het creëren van ruimtes voor andere(n) lichamen — en het radicaal heroverwegen van wat een leerruimte kan zijn — de weg vrijmaakte voor hun langdurige samenwerking met Mira Thompson: “Interdependence: Over rechtvaardigheid voor mensen met een beperking en de (podium)kunsten”. Samen ontwikkelden ze een werkwijze waarin co-creatie geleefde onderlinge afhankelijkheid is, ‘crip time’ een scheppende kracht vormt en artistieke vrijheid kan bloeien. Dit bracht Carly bij ‘altarscenografie’: het theoretiseren van hoe zorg, aandacht en solidariteit heilige ruimtes creëren, waar esthetiek en ethiek samenkomen als de spirituele basis voor solidariteit zelf.
Over de sprekers
- Lichen Hamraie is de Canada Research Chair in Technology, Society, and Disability en universitair hoofddocent sociale wetenschappen aan de York University. Hamraies onderzoek naar handicap en design heeft bijgedragen aan de vorming van de vakgebieden ‘critical access studies’ en ‘crip technoscience’. Zij is directeur van het Critical Design Lab. Hamraie is auteur van ‘Building Access: Universal Design and the Politics of Disability’ (2017) en presentator van de Contra*-podcast over handicap en ontwerp. Ze zijn een United States Artists Fellow 2022 en lid van de U.S. Access Board.
- Staci Bu Shea is curator, schrijver, docent en zorgverlener, gevestigd in Utrecht, Nederland. In brede zin brengt Bu Shea mensen bijeen rond esthetische, kritische en poëtische praktijken van sociale reproductie en zorgwerk, evenals de uitingen daarvan in interpersoonlijke relaties, het dagelijks leven, gemeenschapsorganisatie en institutionele praktijken. Bu Shea is de auteur van Dying Livingly (Solution-serie, Sternberg Press, 2025). Bu Shea was curator bij Casco Art Institute voor Working for the Commons(Utrecht, 2017–2022) en medecurator van Barbara Hammer: Evidentiary Bodies in het Leslie-Lohman Museum of Art (New York, 2017). Bu Shea behaalde een MA aan het Center for Curatorial Studies, Bard College (Annandale-on-Hudson, 2016).
- Carly Everaert is een bekroonde kostuumontwerpster en dramaturgische scenografe. Als docent en onderzoeker aan de Academie voor Theater en Dans in Amsterdam onderzoekt Carly kostuums, lichamen en duurzaamheid vanuit een intersectioneel perspectief. Haar praktijk raakt steeds meer verankerd in de principes van Disability Justice, waardoor diverse vaardigheden, kennis en manieren van bewegen zichtbaarder worden. Carly werkt samen met kunstenaars, curatoren, docenten en wetenschappers die belichaamde kennis vooropstellen. Carly’s methodologie combineert kritische reflectie met materiële experimenten – waarbij maken wordt gezien als een vorm van denken. Carly is voorzitter van de jury voor de Ontwerpprijs van het Nederlands Theaterfestival. Haar essay ‘Altarscenografie, disability justice en het ensceneren van toeval, een seculier-spirituele praktijk van solidariteit, over solidariteit, toeval en gedeelde kwetsbaarheid als scenografische praktijk’ verschijnt in augustus 2026.
- Leni Van Goidsenhoven is universitair docent Critical Disability Studies aan de afdeling Literaire en Culturele Analyse van de Universiteit van Amsterdam (Nederland). Haar onderzoek richt zich op handicap, ziekte, neurodiversiteit en non-normatieve lichaam-geesten in de kunsten en literatuur. Ze is auteur van Autisme in veelvoud (Garant, 2020) en OnGehoord (EPO, 2021). Tot haar recente werk behoren het speciale nummer Cripping Choreography en het binnenkort te verschijnen boek Disability Heritage: Participatory and Transformative Engagement (in samenwerking met Manon Parry, Routledge). Naast haar academische werk is ze regelmatig als curator betrokken bij projecten voor theaters en musea.
Dit programma is een samenwerking tussen Curatorial Studies, KASKlezingen en Studium Generale Gent. Het evenement vindt plaats in het Engels in de Zwarte Zaal van KASK & Conservatorium. De Zwarte Zaal bevindt zich op de begane grond en is toegankelijk voor rolstoelgebruikers; er is ook een toegankelijk toilet in de gang van het KASKcafé. Als je een rolstoel gebruikt, ga dan via de ingang van KASKcinema in plaats van via de ingang aan de Louis Pasteurlaan. Er zijn werkzaamheden gaande in de straat van KASKcinema, maar je kunt langs de ingang aan de Godshuizenlaan 4 komen. Er wordt gezorgd voor vertaling in de Vlaamse gebarentaal. Mocht je nog vragen hebben over de toegankelijkheidsvoorzieningen, neem dan contact op met de organisatie: helena.verheye@hogent.be
Marissal
Louis Pasteurlaan 2
9000 Gent
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingSharvin Ramjan Nooit genoegGrenzen vanuit een Queer perspectief: beklemmend of bevrijdend?
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingWalter Van Steenbrugge Schuld en boete
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingCaroline Strubbe Polaroid
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingRashif El Kaoui Oprecht kwetsbaar
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingLucas De Man Ik weet niet, dus ik ben
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingAnn Dooms & Katleen Gabriels Van melkweg tot moraal
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingSien Volders Bij ons
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingBrigitte Herremans De mens in opstand
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingBarbara Raes Cafuné
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingBarbara De Coninck De staartpen van de vuurvogel
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingAlicja Gescinska Allmensch
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingAnaïs Van Ertvelde Zorgangst
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingTessa Kerre Kunst op voorschrift
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingWarda El Kaddouri DominantieWaarom we denken wat we denken
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingWim Cuyvers Toujours Trop
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werkingWannes Capelle Heersers
publicatieLees, kijk, luisterartistieke werking Luc Tuymans, KASKlezing, 29.02.24Opname van de lezing van Luc Tuymans
videoLees, kijk, luisterartistieke werking Marijke De Roover, KASKlezing, 08.02.24Opname van de lezing van Marijke De Roover
videoLees, kijk, luisteronderwijs KASKlezing, 09.03.23, Linda van Deursenopname van de lezing
videoLees, kijk, luisterartistieke werking
Paola Verhaert, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingDe digitale samenleving lijkt een onstuitbare sneltrein. Maar wie heeft het spoor getrokken, wie bepaalt de snelheid en waar gaat de reis naartoe? In deze lezing breekt Paola Verhaert de dominante metaforen van onze digitale samenleving open. Metaforen, zoals die van de digitale sneltrein, die onterecht doen uitschijnen dat technologie een neutraal instrument is, in plaats van een pasmunt van macht.
Aan de hand van het werk van denkers zoals Nancy Fraser en Paulo Freire, houdt Paola een pleidooi voor digitale rechtvaardigheid. Voor een digitale samenleving waarin technologie ten dienste van de mens, in plaats van andersom, en waarin burgers zelf mogen bepalen welke technologieën ze willen omarmen, bouwen of afwijzen.
De avond start met een lezing van Paola Verhaert, gevolgd door een artistieke interventie van Maria Magdalena de Cort. Ten slotte is er een nagesprek met panellid Judith Zoë Blijden, gemodereerd door Annelies Bontjes.
- Paola Verhaert is een onderzoeker en schrijver met tien jaar werkervaring op het snijvlak van technologie en sociale rechtvaardigheid. In haar werk bestudeert ze de politieke en sociale impact van digitale technologieën, met bijzondere aandacht voor de impact op burgers, gemarginaliseerde groepen en de overheid. Als schrijver behandelt ze thema’s die verband houden met technologie, politiek en cultuur. Haar teksten werden onder andere gepubliceerd bij Hard//hoofd, de Reactor, Knack, Samenleving & Politiek en MO*, en in 2025 verscheen haar eerste boek, getiteld ‘Technologie is politiek: De strijd voor digitale rechtvaardigheid’.In 2024 werd Paola benoemd tot Scherpsteller door het Vlaams-Nederlandse huis van literatuur en debat deBuren en het Hannah Arendt Instituut, met als opdracht om gedurende twee jaar scherp te stellen op maatschappelijke ontwikkelingen.
- Judith Zoë Blijden is een in Nederlandse juriste en filosofe. Ze is actief op het snijvlak van onderzoek, beleid en kunst. Ze is de oprichtster van Is This Art Maybe en de bedenkster van The Digital Period, een filosofisch project dat de relatie tussen mens en technologie onderzoekt. Daarnaast werkt ze als senior juridisch adviseur bij Hooghiemstra & Partners, een adviesbureau dat zich richt op recht en technologie.
- Maria Magdalena de Cort werkt als actrice, schrijver en theatermaker. In 2023 voltooide ze haar master drama aan KASK & Conservatorium. Ze is oprichtend lid van het feministisch denkend-en-makend Magdalena Collectief. In 2024 maakte ze samen met Jonas Baeke en Mats Van Droogenbroeck INFINITYFOREVER (Kopergietery). Ze schrijft kortverhalen en ook poëzie in het kader van het techno-poëzie-project Moenen & Mariken (i.s.m Robbe Embrechts), waarmee ze als vocaliste onder andere op Crossing Border, Suikerrock en de Bronzen Uil uitreiking stond. Sinds 2023 is ze deel van het Oostendse schrijverscollectief De Letteristen. Ze heeft een hart voor elektronische muziek, feministische literatuur en onbetrouwbare vertellers. In 2025 maakte zij deel uit van de schrijfresidentie van deBuren.
- Annelies Bontjes is correspondent België voor de Nederlandse krant Trouw en freelance moderator. Ze schrijft ook voor De Standaard en is wekelijks te horen in ‘De Ontdekking van België’ op VRT Radio 1. Haar interesse gaat uit naar maatschappelijke en politieke thema’s, met een bijzondere aandacht voor de relatie tussen België en Nederland.
Deze lezing is een samenwerking tussen deBuren en Studium Generale Gent en zal plaatsvinden in de MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing is een tolk Vlaamse gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: helena.verheye@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.
9000 Gent
Nele Buyst, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingEen indringende reflectie over ruimte, zorg en rechtvaardigheid, en over wat er op het spel staat als plaats verdwijnt.
Hectare per hectare verdwijnt de laatste open ruimte. België en Nederland lopen voorop in het volbouwen van hun landschap, maar de tendens is wereldwijd dezelfde. Hoe kan het dat deze zichtbare en ingrijpende evolutie blijft doorgaan, ondanks de kennis over de gevolgen?
Vanuit een concrete strijd om het behoud van een historisch meersengebied in de stad Gent onderzoekt Nele Buyst wat een plaats eigenlijk is, en wie bepaalt wat ermee gebeurt. Ze laat zien hoe ecologische, sociale en culturele belangen met elkaar verstrengeld zijn, en hoe dominante denkpatronen onze blik op ruimte sturen.
Geïnspireerd door antikoloniale, feministische en ecologische denkers verkent dit essay niet alleen de grenzen van ons denken, maar ook de kracht van verzet en verbeelding.
Nele leest voor, Zindzi Tillot brengt een gedicht en Marieke De Munckillustreert. Hierna volgt er een nagesprek en een Q&A met het publiek. Achteraf kan je het boek kopen aan de boekenstand en sluiten we af met een drankje en muziek.
‘Plaats maken’ van Nele Buyst is een publicatie in de reeks Karakters, essays over filosofie en cultuurkritiek in zakformaat. De Karakters zijn een samenwerking van Studium Generale, Academia Press, deBuren en rekto:verso.
- Nele Buyst publiceert gedichten en essays. Haar tweede bundel ‘CORPS, poreus’ (2024) werd genomineerd voor de Grote Poëzieprijs. Ze werkt aan een proefschrift over het potentieel van esthetische praktijken voor ecologisch herstel en is verbonden aan het Centrum voor Ethiek van de Universiteit Antwerpen. Ze is redacteur bij rekto:verso.
- Zindzi Tillot woont in Brussel en studeert woordkunst. Ze is lid van feministisch schrijverscollectief Hyster-X en redacteur bij literair boorplatform Kluger Hans. De voorbije jaren werkte ze vooral als dichter. Tegenwoordig houdt ze zich ook met proza, videokunst en performance bezig. Naast kunst en literatuur heeft ze ook veel interesse in sociale gelijkheid, videogames, mode, film, filosofie en internetcultuur. Haar werk zou je kunnen omschrijven als melancholische feverdreams met scherpe randjes. Ze ging in 2023 mee naar de schrijfresidentie in Parijs.
- Marieke De Munck is kunstenaar, curator en creative producer gespecialiseerd in transdisciplinaire en participatieve kunstpraktijken. Momenteel werkt ze als curator bij Kunstcentrum VIERNULVIER (Gent, België). Haar expertise ligt in het cureren van locatiegebonden en sociaal geëngageerde praktijken, stedelijke community labs, ecologisch gedreven praktijken, artistieke begeleiding en mapping/visual harvesting. Voordat ze bij VIERNULVIER werkte, was ze artistiek coördinator van WILDEMANNEN WOESTEWIJVEN, een tweejaarlijks multidisciplinair stadsfestival in Gent. Marieke behaalde een master in de beeldende kunst aan LUCA School of Arts en een master in de theaterwetenschappen aan de Universiteit Gent.
De Balzaal is toegankelijk voor rolstoelgebruikers. De lift aan het onthaal brengt je naar de juiste verdieping. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: helena.verheye@hogent.be. Meer info over de toegankelijkheid van de zaal.
gratis voor studenten en personeel HOGENT, Howest, UGent en KASK & Conservatorium
Sint-Pietersnieuwstraat 23
9000 Gent
Veronique Aicha, Studium Generale, KASKcinemalezingAgendaArtistieke werkingGarrett Bradley zei eens: “de neiging om te vergeten is de achilleshiel van de mensheid. Maar proberen te herinneren is de beweging en de kiem van voortdurende revolutie.”
Sommige films laten zich niet simpel samenvatten. Ze vragen om aandacht, om tijd en om een andere manier van kijken. ‘Time’ is zo’n film. Zonder expliciet te oordelen, roept Time fundamentele vragen op. Over hoe we naar rechtvaardigheid kijken.
Het verleden speelt een centrale rol in Bradley’s films, en het concept tijd vormt de kern. Haar cameragebruik weerspiegelt een abstractie van de werkelijkheid. In Time worden de vrouwen van mannen in detentie, en de gedetineerde mannen zelf, voortdurend teruggetrokken naar dat ene moment in het verleden waarvoor zij zijn veroordeeld, terwijl ze het tegelijk meeslepen richting de toekomst.
Wat zich ontvouwt in ‘Time’, is geen klassiek verhaal over schuld en straf, maar een intieme en gelaagde verkenning van wat het betekent om te leven met de gevolgen van één moment. De film beweegt tussen verleden en heden en laat zien hoe tijd zelf een hoofdrol speelt in het gevangenissysteem. Tijdens deze avond vormt de film ‘Time’ van Garrett Bradley het vertrekpunt voor een bredere reflectie op gevangenissen en beeldvorming, niet alleen in de Verenigde Staten, maar ook dichter bij huis in België en Europa. Wat betekent het om iemand op te sluiten in een gevangenis? En wat zijn de alternatieven?
Veronique Aicha geeft een inleiding bij de documentaire Time van Garrett Bradley, gevolgd door een vertoning van Time.
- Veronique Aicha werkt op het snijvlak van kunst, rechtvaardigheid en filosofie. In haar werk onderzoekt en ontwikkelt zij nieuwe perspectieven op het strafrecht. Zij werkte aan strafrechtprojecten in heel Europa, bezocht overal gevangenissen en detentiehuizen en gaf jarenlang filosofieles aan mensen in detentie. Daarnaast is zij actief als schrijver, moderator en programmamaker, en ontwikkelt zij culturele en maatschappelijke programma’s rond rechtvaardigheid, verbeelding en systeemverandering.
- Garrett Bradley maakt gebruik van zowel verhalende, documentaire als experimentele filmvormen om thema’s aan te snijden als ras, klasse, familierelaties, sociale rechtvaardigheid, de cultuur van het Amerikaanse Zuiden en de filmgeschiedenis van de Verenigde Staten. Bradley heeft talrijke prijzen gewonnen, waaronder de Prix de Rome 2019 en de Sundance Jury Prize 2017 voor de korte film ‘Alone’, die werd uitgebracht door The New York Times OpDocs en een Oscar-kandidaat werd voor korte non-fictiefilms, opgenomen in de shortlist van de Academy.
Bradleys werk is te zien op verschillende locaties, waaronder haar werk als tweede regisseur bij Ava DuVernays ‘When They See Us’ en de Whitney Biennial van 2019. In december 2019 opende Bradleys eerste solotentoonstelling in het Contemporary Arts Museum Houston (CAMH), samengesteld door Rebecca Matalon. In januari 2020 werd Bradley de eerste Afro-Amerikaanse vrouw die de prijs voor Beste Regisseur won op het Sundance Film Festival 2020 voor haar eerste lange documentaire, ‘Time’.
Deze lezing en filmvertoning zullen plaatsvinden in KASKcinema. De zaal is toegankelijk voor rolstoelgebruikers en een beperkt aantal plekken is voorzien in de zaal. Het toilet voor rolstoelgebruikers bevindt zich op de eerste verdieping, en is bereikbaar met een lift (90cm breed, 1m35 diep). Er is een ander toilet beschikbaar wat verder in de gang voorbij het KASKcafe, voor wie gebruik maakt van een bredere rolstoel. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: helena.verheye@hogent.be.
Cloquet
Godshuizenlaan 4
9000 Gent
Farah Focquaert, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingWat als niemand écht vrij kiest wie hij wordt of wat hij doet? Farah Focquaert daagt ons uit om straf en vergelding te herdenken. Ons huidig rechtssysteem steunt sterk op het idee dat mensen ‘schuld verdienen’ louter op basis van persoonlijke verantwoordelijkheid. Focquaert verkent een alternatief: een rechtvaardigheid die niet draait om wraak of morele schuld, maar om herstel voor alle betrokkenen, bescherming van de maatschappij en vroege preventie. Wat betekent dat concreet voor gevangenissen, straffen en beleid? Kunnen we evolueren naar een humaner systeem dat inzet op verandering en daadwerkelijke maatschappelijke veiligheid? Kunnen en willen we inzien dat repressie niet alleen onze samenleving onveiliger maakt, maar daarenboven in sé onrechtvaardig is?
Na de lezing gaat Farah Focquaert in gesprek met Sibo Rugwiza Kanobana.
- Filosofe Farah Focquaert werkt als gastprofessor aan de Vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschappen van de Universiteit Gent, en als lector in de opleiding Toegepaste Psychologie aan de Arteveldehogeschool. Ze is een experte in o.a. het onderzoek naar de vrije wil en morele verantwoordelijkheid, bestraffing en detentie. Ze is de auteur van ‘Beter leven zonder vrije wil.’ (B&L, 2025)
- Sibo Rugwiza Kanobana is hoofddocent in de sociolinguïstiek en postkoloniale studies aan de Open Universiteit van Nederland. Hij is coauteur van de Bastaards van onze kolonie. Verzwegen verhalen van Belgische metissen (2010), samensteller van de essaybundel Zwarte bladzijden. Afro-Belgische reflecties op Vlaamse (post)koloniale literatuur (2021) en auteur van Witte orde. Over ras, klasse en witheid (2024) en Lumumba’s droom. Wat zijn gedachtegoed ons vandaag kan leren (2025). Hij was redacteur bij rekto:verso van 2016 tot 2024.
Deze lezing zal plaatsvinden in de MIRY Concertzaal. De zaal is rolstoeltoegankelijk via een lift naar de eerste verdieping. Voor deze lezing is een tolk Vlaamse gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: helena.verheye@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen aan de jobstudent bij de balie gesteld worden.
9000 Gent
[Geannuleerd] Julian Abraham "Togar", KASKlezingenlezingAgendaArtistieke werkingDoor visumproblemen gaat deze KASKlezing niet door.
Julian Abraham “Togar” is een drummer en beeldend kunstenaar wiens praktijk een combinatie is van beeldende kunst, geluidskunst en experimentele film. Togar richt zich in zijn praktijk vaak op het ontrafelen en verspreiden van specialistische wetenschappelijke kennis naar een breder publiek door middel van geluid, installaties en samenwerkingsprojecten.
Togars werk is tentoongesteld op de 17e Biënnale van Istanbul, de 15e Biënnale van Gwangju, de 13e Biënnale van Taipei, de 58e Carnegie International (Pittsburgh) en in openbare instellingen en musea zoals De Appel (Amsterdam), KHOJ (New Delhi), SculptureCenter (New York), Nottingham Contemporary en Cemeti (Yogyakarta).
Norbert Peeters, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingDe Britse bioloog Charles Elton wordt vaak gezien als de grondlegger van het onderzoek naar dieren en planten die nieuwe gebieden bezetten. Zijn boek “The Ecology of Invasions by Animals and Plants” uit 1958 geldt daarbij als het officiële startschot. Maar natuuronderzoekers hadden al veel eerder oog voor levensvormen die zich vestigen op vreemde bodem.
Al in de achttiende eeuw ziet de beroemde Zweedse geleerde Carolus Linnaeus dat exotische planten zich soms op eigen houtje verspreiden en wortel schieten in de vrije natuur. Hij is de eerste die in kaart brengt hoe deze nieuwkomers zich over de wereld verspreiden. Vooral de mens speelt daarbij een sleutelrol. In tegenstelling tot vandaag ziet Linnaeus deze succesvolle exoten niet als bedreiging, maar als een verrijking van de inheemse natuur.
Het is niemand minder dan Charles Darwin die als eerste een succesvolle exoot bestempelt als ‘invasief’. Tijdens zijn reis met het schip de Beagle zag hij op de pampa’s van Zuid-Amerika hoe een Europese tuinplant zich snel uitbreidde en typische pampaplanten verdrong. Niet lang daarna wordt Europa getroffen door zijn eerste echte planteninvasie: een ogenschijnlijk onschuldige waterplant uit Noord-Amerika houdt wetenschap, politiek en pers in de ban.
In deze lezing vertelt botanisch filosoof Norbert Peeters meer over deze vergeten voorgeschiedenis van het denken over planten die zich in nieuwe gebieden vestigen. Hij baseert zich daarbij op zijn recente promotieonderzoek. Na de lezing gaat Norbert Peeters in gesprek met Tim Adriaens, landschapsecoloog gespecialiseerd in invasieve soorten. Helen Weeres, Saïda Ragas en Malika Soudani voorzien literaire en filmische interventies over het exoot-zijn.
- Norbert Peeters is botanisch filosoof, schrijver en universitair docent Filosofie aan Wageningen University & Research. Peeters studeerde Archeologie en Filosofie. Aan de Universiteit Leiden schrijft hij een dissertatie over de begripsgeschiedenis van invasie-ecologie, waarbij hij schrijft over de vroegste ontwikkeling van het denken over invasieve planten. Als botanisch filosoof houdt hij zich bezig met de bijzondere wereld van planten. In navolging van Darwin’s visie op het plantenrijk, betoogt Peeters een andere manier van kijken naar en beschrijven van planten. In 2016 debuteerde hij met Botanische revolutie: de plantenleer van Charles Darwin. Vervolgens schreef hij onder meer Rumphius’ Kruidboek: verhalen uit de Ambonese flora (2020) en Wildernis-vernis: Een filosoof in het Vondelpark (2021). In 2023 verscheen, mede onder zijn redactie, de heruitgave van Flora Batava: de wilde planten van Nederland.
- Helen Weeres heeft een achtergrond in poëzie, literaire en culturele analyse, genderstudies, en werkt in de (onderzoekende) kunsten samen met regeneratieve boeren, wetenschappers en andere kunstenaars. Helen’s praktijk wordt gevoed door poëzie en een fascinatie voor artefacten en instrumenten die regeneratieve interacties tussen de mens en een breder ecosysteem inspireren. Thema’s als mens-inclusieve ecosystemen, verdwenen (heidense) rituelen en folklore, queer ecologie en mens-bodem relaties staan veelal centraal in Helen’s zinnenprikkelende gedichten, performances, installaties en (inter)actieve bijeenkomsten. Helen is medeorganisator en coördinator van Queer miQ, een ‘open’ podium dat FLINTAQ* mensen op podia uitnodigt om de microfoon te ‘queeren’. In 2025-2026 ontwikkelt Helen nieuw literair werk buiten het boek in samenwerking met TILT, mede mogelijk gemaakt door het Letterenfonds.
- Saïda Ragas is illustrator en stripper. Haar werk is gebaseerd op haar idealistische, seks-positieve en feministische ideeën. Middels speels en kleurrijk beeld deelt ze persoonlijke ervaringen, maatschappelijke voetnoten en droombeelden. In 2024 was Saïda finalist van de jaarlijkse illustratiewedstrijd De Stoute Stift van deBuren. Saïda maakt samen met Kato Kagenaar deel uit van het sekspositieve kunstcollectief HALFNAAKT.
- Malika Soudani is auteur en vakdocent creatief schrijven in het basis- en voortgezet onderwijs in Nederland. In 2021 studeerde ze af in Creative Writing aan ArtEZ Arnhem met de poëziebundel Waar ik een slaapkamer heb gehad. Ze liep stage bij productiehuis SLAA en werkte als PR-assistent voor Read My World. In de zomer van 2019 nam Malika deel aan de jaarlijkse schrijfresidentie van deBuren in Parijs. Malika organiseert schrijfworkshops en -cursussen rondom thema’s zoals spiritualiteit, seksualiteit en (solo)intimiteit. Ze draagt haar werk voor op diverse podia en neemt graag deel aan een tafelgesprek over maatschappelijke onderwerpen. In de zomer is ze een van de workshopmedewerkers schrijven op Buitenkunst, waar ze ook werkzaam is als kok.
- Tim Adriaens begon in 2000 als landschapsecoloog op het Instituut voor Natuurbehoud en werkte er op gebiedsvisies en ecologische netwerken. Daarna startte hij op het instituut een werking op rond invasieve soorten. Hij coördineert het onderzoek op invasieve soorten en is erg actief in internationale projecten rond duurzame bestrijding, het opzetten van surveillance en waarschuwingssystemen, burgerwetenschap, horizon scanning en risicoanalyse, onderzoek naar impact en human dimensions onderzoek van biologische invasies. Hij heeft veel internationale projecten in zijn portfolio, zoals LIFE, Interreg en Horizon projecten, evenals opdrachten voor de Europese Commissie en het IUCN. Sinds 2024 maakt Tim deel uit van het managementteam van het INBO. Hij heeft de teams Soortendiversiteit, Open Science lab for biodiversity, Faunabeheer en Invasieve soorten onder zijn vleugels. Tim is heel erg aanwezig in het maatschappelijk debat rond invasieve soorten en hun beheer. Hij geeft vaak duiding in de media rond invasieve soorten zoals wasbeer, Aziatische hoornaar, Afrikaanse klauwkikker en planteninvasies, en hun impact op het natuurbehoud en -beheer.
Deze lezing vindt plaats in de Plantentuin van het GUM, meer toegankelijkheidsinformatie over de zaal is terug te vinden op hun website. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen gesteld worden aan het onthaal
Ledeganckstraat 35
9000 Gent
Margrit Shildrick, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingDeze lezing maakt deel uit van de Dag van de Filosofie. Tickets zijn vanaf 10 februari verkrijgbaar via www.dagvandefilosofie.be
Monsters en het monsterlijke hebben altijd tegenstrijdige reacties van fascinatie en angst opgeroepen. De grenzen tussen het menselijke en het monsterlijke zijn gevaarlijk poreus en de manier waarop deze grenzen worden getrokken, bepaalt wie we zijn en hoe we het normale (lichaam) definiëren. Een gevoel van ontologische, epistemologische en ethische onzekerheid en verwarring dat kan uitmonden in regelrechte afschuw over het onvermogen van de mens om een schijnbaar bedreigende materialiteit te beheersen, of in een beweging naar alternatieve en meer hoopvolle manieren van worden.
Het is niet overdreven om te zeggen dat de representatie van het monsterlijke/het abnormaal belichaamde/het vreemde doorsijpelt en stroomt in zowel materiële, politieke, filosofische, artistieke als biowetenschappelijke verbeeldingen. De overdaad aan lichamelijkheid die belooft conventionele verwachtingen en grenzen op productieve wijze te overschrijden, kan zowel wetenschappelijk als leuk zijn, en kan onder veelbelovende omstandigheden een herwaardering betekenen van wat tot nu toe als de uitgesloten ander werd beschouwd.
Na de lezing gaat Margrit Shildrick in gesprek met professor ethiek en morele filosofie Seppe Segers. Deze middag is een samenwerking tussen de Dag van de Filosofie, de Universiteit Gent en Studium Generale Gent.
- Margrit Shildrick is gastprofessor Gender en Kennisproductie aan de Universiteit van Stockholm en werkt voornamelijk op het gebied van biofilosofie. Haar projecten omvatten een voortdurende samenwerking met Queer Death Studies, uitstapjes naar bio-kunst en de posthumanistische implicaties daarvan, en een heroverweging van het concept van het geschenk als veel meer dan alleen maar uitwisseling. Haar boeken zijn onder meer Leaky Bodies and Boundaries (1997), Embodying the Monster: Encounters with the Vulnerable Self (2002), Dangerous Discourses: Subjectivity, Sexuality and Disability (2009) en Visceral Prostheses: Somatechnics and Posthuman Embodiment (2023).
- Seppe Segers is hoogleraar ethiek en moraalwetenschap aan het Departement Filosofie en Moraalwetenschap van de Universiteit Gent. Hij doceert ethiek, moraalwetenschap en feministische kritiek, waarbij hij de open betekenis van ‘moraliteit’, de relaties tussen beschrijving en voorschrift, en tussen morele waarde en niet-morele waarde (als zoiets bestaat) onderzoekt. Het merendeel van zijn gepubliceerde werk gaat over toegepaste ethiek.
Deze lezing en nagesprek vinden plaats in het Engels in de Zwarte Zaal van KASK & Conservatorium. De Zwarte Zaal bevindt zich op de begane grond en is toegankelijk voor rolstoelgebruikers. Er is ook een toegankelijk toilet in de gang van KASKcafé. Als u een rolstoel gebruikt, ga dan via de ingang van KASKcinema in plaats van de ingang aan de Louis Pasteurlaan. Er zijn werken in de straat van KASKcinema, maar het is mogelijk om langs de ingang aan de Godshuizenlaan 4 te komen. Er wordt gezorgd voor een vertaling in Vlaamse gebarentaal. Als je nog vragen hebt over de toegankelijkheid, neem dan contact op met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.beVia de gang langs KASKcinema kunnen ze zo naar de Zwarte Zaal geraken. Het rolstoeltoegankelijk toilet bevindt zich dan in de gang van KASKcafé.
Marissal
Louis Pasteurlaan 2
9000 Gent
Miko Revereza, KASKlezingenlezingAgendaArtistieke werkingMiko Revereza is een filmmaker geboren in Manilla, Filippijnen, die momenteel woont in Oaxaca, Mexico. Zijn opvoeding als immigrant zonder papieren en zijn huidige ballingschap uit de Verenigde Staten zijn bepalend voor zijn relatie tot bewegende beelden.
Tijdens de volgende editie van het Courtisane festival bezoekt Miko Revereza Gent en presenteert hij enkele films en een performance. In No Data Plan maakt hij gebruik van de middelen die hij direct tot zijn beschikking heeft – zijn camera, zijn smartphone, zijn zwervend bestaan en zijn unieke perspectief als vreemdeling in een vreemd land – om een suggestieve meditatie over thuis en thuisland te construeren. Na zijn beslissing om de Verenigde Staten te verlaten, bracht hij in Distancing zijn terugkeer naar de Filipijnen in kaart aan de hand van superimposities van intieme 16mm-beelden van de luchthaven, zijn huis en familie. De performance FOLDS is een filmgedicht bestaande uit een reeks superposities/dubbele belichtingen en een live gebrachte klankband. Net als bij een opgevouwen kaart worden afstanden ineengeklapt en komen ze tegenover elkaar te liggen. Door jarenlange beelden van portretten van mensen en plaatsen over elkaar heen te leggen, verdwijnt de scheiding tussen grenzen.
In deze KASKlezing vertelt Miko Revereza over zijn werk en de impact van ballingschap en begrenzing op zijn oeuvre.
“It’s complicated to call any place home. Mexico is a place that’s not my home as it is for other people who have lived here for generations. Every place I live, it’s hard to connect to as home, like the US and the Phillippines, but I also feel like there’s so much weight to the word “home,” and it doesn’t need to be such a priority.”
i.s.m. Courtisane
Cloquet
Louis Pasteurlaan 2
9000 Gent
Gaëlle Choisne, KASKlezingenlezingAgendaArtistieke werkingGevoelig voor hedendaagse vraagstukken onderzoekt Gaëlle Choisne in haar praktijk de complexiteit van de wereld en haar politieke en culturele wanorde, of het nu gaat om de overexploitatie van de natuur en haar hulpbronnen, dan wel om de overblijfselen van de koloniale geschiedenis, waarin creoolse esoterische tradities, mythes en populaire culturen zich met elkaar vermengen.
Haar projecten worden opgevat als ecosystemen van delen en samenwerking, als plekken van ‘verzet’ waar nieuwe mogelijkheden ontstaan, met name binnen het project Temple of Love. Vertrekkend vanuit Roland Barthes’ invloedrijke essay over de liefde, Fragments d’un discours amoureux (1977), voegt Gaëlle Choisne een politieke dimensie toe aan het begrip liefde door eer te betonen aan onzichtbare lichamen, minderheden en kwetsbare zielen, en onteigende harten. Temple of Love is een evolutionair project dat zichzelf definieert via zijn verschijningsvormen en ontstaanswijzen, afhankelijk van de uitnodigingen en de locatie.
De werken en installaties van Gaëlle Choisne werden tentoongesteld in talrijke instellingen, waaronder: (Vitry-sur-Seine), Centrale Powerhouse (Montréal), CAFA Museum (Beijing), Pera Museum (Istanbul), MAM – Musée d’art moderne de Paris, Musée Fabre (Montpellier), Zacheta Gallery (Warschau), The Mistake Room (Los Angeles), Bétonsalon (Parijs), Gr-und project space (Berlijn), MAMO – Centre d’art de la Cité radieuse de Marseille, La Villette x Pompidou (Parijs), Centre d’art contemporain La Halle des bouchers (Vienne), Musée archéologique Henri-Prade (Lattes), Musée des Beaux-Arts de Lyon, enz.
Daarnaast nam zij deel aan verschillende biënnales en triënnales, waaronder de 15e Gwangju Biënnale (2024), de 3e Toronto Biennial of Art (2024), de 5e New Museum Triennial (2021), de 11e Internationale Biënnale voor Hedendaagse Kunst (GIBCA), de 13e Biënnale van Lyon (2015), de 12e Havana Biënnale (2015), Sharjah Biënnale 13 (2017) en de 14e Curitiba Biënnale (2017).
In 2024 ontving Gaëlle Choisne de Marcel Duchamp-prijs en in 2021 de AWARE-prijs. In 2019 werd zij genomineerd voor de Prix de la Fondation Ricard en het Sam Art Project.
Andrius Arutiunian, KASKlezingenlezingAgendaArtistieke werkingAndrius Arutiunian is een Armeens-Litouwse kunstenaar en componist die werkzaam is in Den Haag en Parijs. Arutiunian werkt met installaties, geluid en beeldhouwkunst en onderzoekt in zijn praktijk hybride vormen van luisteren, volkse kennis en hedendaagse kosmologieën.
In 2022 vertegenwoordigde Arutiunian Armenië op de 59e Biënnale van Venetië. Solo-presentaties zijn onder meer Fondation d'entreprise Hermès (Tokio, 2026), Dat Bolwerck (Zutphen, 2025) en Meduza (Vilnius, 2023). Arutiunian nam deel aan biënnales zoals de 14e Biënnale van Shanghai, de 15e Biënnale van Gwangju, de 17e Biënnale van Lyon, de 15e Baltische Triënnale en Performa NYC, met groepstentoonstellingen in onder meer Centre Pompidou, Palais de Tokyo, M HKA, Kadist Paris en Pinchuk Art Centre. In 2024 stond hij op de shortlist voor de Future Generation Art Prize en in 2023 was hij DAAD artist-in-residence fellow.
Anouk De Clercq, KASKlezingenlezingAgendaArtistieke werkingIn mijn nimmer aflatende zoektocht naar andere manieren van kijken en beelden te maken en te presenteren, beschouw ik het onderzoeksgebied van film als avontuurlijk.
De manier waarop we de wereld zien, wordt beïnvloed door wat we weten of waarin we geloven. Er zijn veel mogelijke perspectieven om naar een ding, een landschap, een persoon, een verhaal, jezelf te kijken. Helaas missen wij, arme bijziende mensen, de gave van de roofvogel en zijn langeafstandszicht, en de talenten van een huisvlieg met zijn panoramisch zicht. We zijn ons echter, met onze grote hersenen, ten minste bewust van de limieten in ons kijken. Met een nederigheid die zeldzaam is in onze soort, erkennen we dat er veel is dat we niet kunnen zien, en daarom bedenken we manieren om de wereld te observeren.
Het is moeilijk om tegelijkertijd te kijken en te zien. Alleen oprechte aandacht kan wedijveren met de krachtigste vergrotende lens. Als je lang genoeg kijkt naar wat gewoon lijkt, wordt het vaak vreemd en onbekend, zoals elk kind leert als het herhaaldelijk zijn eigen naam hardop zegt. We zijn ziende blind als ons kijken zich beperkt tot onze ogen. Pas als we ons volledig en lang genoeg overgeven aan wat of wie we beschouwen, breekt de wereld open.
In deze lezing benaderen we film als een avontuur. Hoe kan een film ontstaan waarin de camera het menselijk oog niet volgt? Hoe kan een film worden gemaakt die zich onttrekt aan de vanzelfsprekende manier waarop wij de wereld waarnemen? Hoe kan een film worden ervaren wanneer er geen beelden zijn om te zien? Hoe kan cinema zelf een avontuur worden? Aan de hand van films en filmfragmenten proberen we deze vragen op een vrije manier te beantwoorden.
Anouk De Clercq
Anouk De Clercq is een multidisciplinaire kunstenaar en filmmaker die de grenzen van cinema, muziek en ruimtelijkheid onderzoekt. Met een achtergrond in muziek en film creëert ze immersieve audiovisuele ervaringen die traditionele narratieven en percepties uitdagen. Haar werk richt zich vaak op imaginair en utopisch landschap, tot leven gebracht door een combinatie van digitale technieken en analoge gevoeligheid.
Haar werk werd internationaal getoond in onder meer de BOZAR, Centre Pompidou, MAXXI, CAC Vilnius en Tate Modern, en maakt deel uit van verschillende collecties. De Clercq is medeoprichter van Auguste Orts en initiatiefnemer van Monokino, mentor voor opkomende kunstenaars en auteur van Where is Cinema. Ze is tevens verbonden aan KASK & Conservatorium als gastdocent.
Cloquet
Louis Pasteurlaan 2
9000 Gent
Lisette Ma Neza, Studium GeneralelezingAgendaArtistieke werkingTickets zijn beschikbaar via de website van VIERNULVIER. Studenten en personeel van HOGENT, UGent, Artevelde Hogeschool, KASK & Conservatorium kunnen een mail sturen naar helena.verheye@hogent.be met een foto van hun personeels- of studentenkaart om een kortingscode te ontvangen voor een gratis ticket.
“Onvertaalbaar” is de intieme zoektocht van Lisette Ma Neza naar een eigen taal. Zelf groeide ze op in een meertalige omgeving, en ontdekte ze dat geen enkele taal volledig is. Via onvertaalbare woorden, herinneringen en ontmoetingen verkent ze hoe taalgrenzen zowel botsen als in elkaar overvloeien, en hoe meertaligheid zowel kwetsbaar als verrijkend kan zijn.
“Er zijn weinig mensen die met woorden zo kunnen raken, dat het lijkt alsof ze je zowel een spiegel voorhouden als een raam naar hun magische innerlijke wereld openzwaaien. Lisette doet dat telkens weer, en ik ben dankbaar haar te mogen lezen en van haar te kunnen leren.” – Dalilla Hermans, auteur en theatermaker
Lisette leest voor en theatermaakster Aminata Demba gaat met haar in gesprek. Nadien kan je het boek kopen aan de boekenstand en sluiten we af met een drankje en muziek. Onvertaalbaar van Lisette Ma Neza is een publicatie in de reeks Karakters, essays over filosofie en cultuurkritiek in zakformaat. De Karakters zijn een samenwerking van Studium Generale, Academia Press, deBuren en rekto:verso.
- Lisette Ma Neza groeide op in Nederland in het Frans, Engels, Nederlands en Kinyarwandees. Voor haar studies audiovisuele kunsten aan de LUCA School of Arts trok ze naar Brussel, en daar woont ze nog steeds. Vandaag is ze bekroond slamdichter, officieel stadsdichter van Brussel, en geeft ze workshops poëzie in het Paleis in Antwerpen en aan de Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS).
- Aminata Demba is actrice, presentatrice, moderator en artistiek teamlid bij theatergezelschap Laika vzw. Ze was de voorbije jaren maker en speler in verschillende theatervoorstellingen bij o.a. NT Gent en KVS. Naast haar acteursbestaan is de bezielster van RepresentBelgium, een initiatief om onze beeldcultuur in de audiovisuele sector inclusiever te maken voor ondervertegenwoordigde groepen. Daarnaast geeft ze lezingen voor filmstudenten rond het thema en/of wordt ze gevraagd als spreker of moderator.
- Graziela Dekeyser is als Assistant Professor verbonden aan de onderzoekgroep Educatie, Cultuur en Samenleving van de KU Leuven. Haar onderzoeksexpertise situeert zich op het snijvlak van meertaligheid, emoties en onderwijsongelijkheid.Ze zal zich in de komende jaren specifiek toeleggen op hoe actuele pedagogische vraagstukken en nieuwe schoolconcepten in het basisonderwijs kunnen bijdragen aan pedagogisch beleid in een diversifiërend onderwijslandschap. Graziela zet ook sterk in op een nauwe samenwerking met het onderwijsveld, o.a. via haar voorzitterschap van het LOP Basisonderwijs Antwerpen.
De Balzaal is toegankelijk voor rolstoelgebruikers. De lift aan het onthaal brengt je naar de juiste verdieping. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: anais.vanertvelde@hogent.be
Sint-Pietersnieuwstraat 23
9000 Gent
Rietlanden Women’s Office, KASKlezingenlezingAgendaArtistieke werkingGrafisch ontwerpers Elisabeth Rafstedt en Johanna Ehde vormen samen Rietlanden Women’s Office (2018, Rietlanden in Amsterdam). Ze zijn geïnteresseerd in zowel actuele als historische methoden van samenwerkend grafisch ontwerp. Samen creëren ze de publicatieserie MsHeresies, die zich richt op het ornamentale in feministische samenwerking. Ze geven lezingen en gastcolleges over boekontwerp en typografie aan verschillende instellingen in Europa, en samen met Phil Baber van The Last Books organiseren ze de poëzieserie Don’t Pay Your Rent.
Cloquet
Louis Pasteurlaan 2
9000 Gent