01.04.22, 20:00, Mario Batkovic

Tot een eeuw geleden was het vanzelfsprekend dat een klassiek geschoolde muzikant ook al improviserend zijn of haar plan kon trekken. Cadenzen in concerto’s leenden zich daar bijvoorbeeld perfect voor. Solisten zoals Paganini en Ysaÿe stonden bekend om hun improvisatorisch talent en hun composities. Waarom die vaardigheid in het slop is geraakt is minder belangrijk dan de vraag hoe dat weer ongedaan gemaakt kan worden. Boyan Vodenitcharov is alvast van plan improvisatie van onder het stof te halen en spontaniteit in de klassieke muziek te herintroduceren. Al spelend balanceert hij zo op de grens van klassiek en jazz.

Vodenitcharov werd in 1983 derde laureaat van de Koningin Elisabeth Wedstrijd. Sinds 2003 is hij een terugkerend jurylid voor de wedstrijd. Hij geeft zijn kennis door aan de conservatoria van Gent, Luik en Brussel.

Toen Franz Schubert in 1824 aan zijn veertiende strijkkwartet begon, speelde hij leentjebuur bij zichzelf: hij recycleerde het thema van een van zijn liederen ‘Der Tod und das Mädchen' en gaf daarmee het kwartet niet enkel zijn officieuze naam, maar ook een intrigerend tweede deel. Dat begint met een dodenmars en zet zo meteen de toon: de dood is in aantocht en hoewel die zich af en toe van zijn allerlieflijkste kant laat zien, is de ondertoon onmiskenbaar dreigend.

Het Barbican Quartet, dat in 2022 de 1ste prijs won in de ARD International Music Competition, toont opnieuw dat het van vele markten thuis is. Naast Schuberts klassieker brengen ze Haydns opus 20, nr. 6. Ze plaatsen deze oervader van het strijkkwartet naast de minder gekende, maar minstens net zo interessante Szymanovski. Barbican koos voor zijn tweede kwartet.

Beethovens Kreutzer-sonate was in het verleden al wel vaker inspiratie voor andere kunstenaars — denk aan Tolstoj en Janacek — en het stuk blijft prikkelen. Ideaal dus voor Will to Wander, waar klassiekers eens van een andere kant belicht worden.

Beethoven droeg zijn 9de sonate op aan zijn goede vriend, violist Rodolphe Kreutzer, die onder violisten vooral bekend staat om zijn etudes. De oorspronkelijke opdracht was voor Bridgetower, die het stuk wel in première bracht, maar het eigenlijk onspeelbaar vond. Vergissen is menselijk: het werk behoort intussen tot het standaard vioolrepertoire en wordt veelvuldig uitgevoerd. Vanavond hoort u het eerst in zijn originele vorm door het Duo Altiler, dat in 2025 de Supernova-wedstrijd van Klara won en er ook de publieksprijs wegkaapte. Daarna laten Aaricia Ponnet & Haroun Iqbal er hun fantasie op los.

Als je aan Jeroen Berwaerts vraagt waar hij mee bezig is, is de kans groot dat het antwoord uitgebreid en bijzonder gevarieerd is. Deze internationaal gelauwerde solist en docent beweegt zich soepel tussen alle muziekstijlen heen – meestal als trompettist, soms ook als (jazz)zanger. Hij soleert met verschillende orkesten van het allerhoogste niveau, werkt in kamermuziekverband samen met kleppers als Alexander Melnikov en neemt regelmatig de première van nieuw werk voor zijn rekening. Zelden weet een muzikant zo’n rijk gamma aan stijlen en rollen met zoveel overtuiging neer te zetten. 

Dat veelzijdigheid een handelsmerk is blijkt ook uit dit recital. Samen met pianiste Akiko Nikami, veelgevraagd begeleider en soliste, brengt hij repertoire uit de 20ste en 21ste eeuw, van Théo Charlier, over Toshio Hosokawa tot Gershwin, Ligeti en Rodgers. 

Bij Will to Wander hoort u één werk twee keer: eerst zoals het geschreven staat, vervolgens in een nieuw jasje. Het centrale stuk vanavond is Steve Reichs Piano Phase. Het is een constante verschuiving van gelijkaardig materiaal, verdeeld over twee piano’s die elkaar zo telkens lijken tegen te spreken, bij te vallen, aan te vullen. Een kolfje naar de hand van pianoduo Simplexity, dat wil begrijpen hoe eenvoud en complexiteit zich tot elkaar verhouden. Na de originele uitvoering gaat violist Merel Vercammen ermee aan de slag.

In het verlengde van Piano Phase ligt John Adams’ Hallelujah Junction, waarin opnieuw schijnbaar eenvoudig materiaal zo over de twee piano’s wordt verdeeld, dat het een ‘akoestische versie van een digitale delay’ oplevert. Het klinkt zoals een vlucht spreeuwen eruitziet: als een wolk die steeds van gedachten verandert.

Merel Vercammen onderzoekt op haar beurt de artistieke mogelijkheden van de elektrische vijfsnarige viool. Geïnspireerd door de kenmerkende repetitieve patronen in het pianorepertoire van Steve Reich en John Adams ontwikkelt zij een nieuw klanklandschap waarin de viool transformeert tot een volwaardig klankorkest. Piano Phase en Hallelujah Junction zijn gebouwd op gelaagde herhalingen en subtiele verschuivingen in ritme en harmonie. Deze structuur vormt het vertrekpunt voor Merels benadering. Binnen dat kader ontstaan improvisaties die zich ontwikkelen volgens Reichs en Adams’ logica van geleidelijke transformatie, maar met een eigen stem en dynamiek. De elektrische vijfsnarige viool wordt in deze context versterkt en uitgebreid met een reeks gitaarpedalen. Deze technologie maakt het mogelijk om alleen, live, een gelaagd, pulserend en rijk georkestreerd klankveld te creëren.

Double bill met de klassiek geschoolde gitarist Chuck Roth op een nieuwsgierig muzikaal verkenningstochtje door de elektronische muziekwereld, en Lea Bertucci, de autodidactische en eigenzinnige componist die field recordings en noise technieken met houtblazers verweeft tot installatiekunst en creatieve meesterwerkjes vol strijkers, blaasinstrumenten, percussie en creatief verkeerd gebruikte audiotechnologie.

Over Lea Bertucci

Lea Bertucci is een experimentele artiest, componist en performer wiens werk de wisselwerking tussen akoestische fenomenen en biologische resonantie verkent. Naast haar jarenlange ervaring met houtblazers, maakt ze in haar werk gebruik van ruimtelijke luidsprekeropstellingen, radicale methoden van vrije improvisatie en creatief misbruik van audiotechnologie. De laatste jaren heeft ze haar projecten uitgebreid naar locatiespecifieke en ruimtelijk bewuste projecten die nieuwe toegangspunten tot architectuur creëren. Haar benadering van muziek wordt gekenmerkt door dichte massa's aanhoudende dissonantie en een fascinatie voor de akoestische kern van alledaagse ervaringen.

Haar discografie overbrugt meer dan een decennium, met acht volledige soloalbums en een aantal samenwerkingsprojecten. In 2018 en 2019 bracht ze de soloalbums Metal Aether en Resonant Field uit op NNA Tapes, waarna ze haar eigen label Cibachrome Editions oprichtte, met A Visible Length of Light uit 2021 als eerste release, gevolgd door Murmurations uit 2022, een duo-album met Ben Vida.

Over Chuck Roth

De muziek van Chuck Roth fladdert. De onderzoekende stijl van de in New York gevestigde gitarist bouwt voort op golvende patronen die de fysieke eigenschappen van zijn instrument centraal stellen en hem meevoeren waar ze hem ook maar brengen. watergh0st songs, zijn debuut bij Palilalia, verzamelt nummers uit de afgelopen vijf jaar en biedt een intieme momentopname van zijn muziek, die put uit een eclectische achtergrond in klassieke gitaar, elektronische muziek en improvisatie.

Hoewel de muziek van Roth vaak vrij direct aanvoelt, schuilt er een dromerigheid in. Zijn teksten voelen niet te warm of te koud aan, maar hebben juist een weemoedigheid en melancholie over het leven van dag tot dag. Zijn verkennende stijl versterkt de teksten en geeft de muziek een gevoel van ennui, net als zijn focus op textuur. Elk nummer heeft een andere structuur: “Bunny Hop” ontvouwt zich als een eekhoorn die van tak naar tak springt, terwijl “Private Boy” een langzamere aanpak heeft en groeit vanuit vertraagde harmonieën die bijna klinken als strijkinstrumenten. Zijn texturen variëren van metaalachtig en stekelig tot zacht en vederlicht, en evolueren met zachtheid. Het gaat erom dat je ergens anders eindigt dan waar je begon, en kijkt naar de noten die ertussen vallen.

Over Sarah Grace Graves & Ali Choupani

Vanuit het GAME ensemble brengen Sarah Grace Graves en Ali Choupani Swallow’s Embrace, twee werken die de intieme ruimte benaderen waar stem en instrument elkaar ontmoeten. In Swallow’s Dream volgt Choupani de grens tussen wakker zijn en slapen, waar geluid overgaat in dromen en herinneringen en verbeelding met elkaar verweven raken. In Embrace vouwt de stem zich in zichzelf door middel van multiphonics om een tastbaar geluidsveld te creëren dat zowel eenzaam als gedeeld aanvoelt. Ali Choupani is fluitist, improvisator en geluidsontwerper wiens werk zich beweegt tussen klassieke uitvoeringen, experimentele praktijken en geluidsonderzoek. Sarah Grace Graves is een zangeres en componiste die werkt op het snijvlak van recital en ritueel. Haar solo album Three Names kwam in 2025 uit bij Elektramusic. Ze studeren beide in de master-na-master hedendaagse muziek aan KASK & Conservatorium.

Op sommige composities lijkt tijd geen vat te hebben. Dat geldt zeker ook voor de zes Suites voor Cello solo van J.S. Bach. Geschreven in het eerste kwart van de achttiende eeuw hebben ze nu, 300 jaar later, nog niets aan charme ingeboet.

Herontdekt door Pablo Casals in de vroege 20ste eeuw, behoren de Suites tegenwoordig tot het standaard cellorepertoire. Rising Star (European Concert Hall Organisation) en Young Artist of the Year (International Classical Music Awards 2025) Benjamin Kruithof laat er zijn frisse interpretatie op los. Dit Luxemburgse cellotalent speelt zich letterlijk in de schijnwerpers als solist en in diverse kamermuziekbezettingen. In 2022 won hij de 1ste prijs op de George Enescu International Competition. In 2025 maakt hij een tour langs Europa’s mooiste zalen, met vanavond onze prachtige MIRY als tussenstop.

Weinig componisten die zo een uiteenlopend en boeiend oeuvre bij elkaar schreven als Maurice Ravel. Als een spons zoog hij melodieën en ritmes uit andere genres en culturen op en gebruikte het als inspiratie voor zijn eigen muziek, die daardoor onmogelijk onder één noemer gebracht kan worden. Alsof dat nog niet genoeg reden was om zijn muziek te programmeren, is het ook nog eens 150 jaar geleden dat hij geboren werd. Een hommage was daarom onvermijdelijk. Revue Blanche, een ensemble dat al net zo eigenzinnig is als Ravel, huldigt de unieke componist met hun ongewone bezetting van sopraan, fluit, altviool en harp. Ze halen alles uit de kast: van Moeder de Gans in haar feeërieke tuin tot populaire Griekse melodieën en een eerbetoon aan Couperin. Met Ravel verveel je je nooit en zeker niet als Revue Blanche ermee aan de slag gaat.

Een avond vol muzikale veelzijdigheid met werken van Mozart, Beethoven en Barber. Klassieke helderheid ontmoet romantische diepte en moderne lyriek in een programma dat sprankelt van contrast en karakter.

Mozarts geestige en briljante orkestklank staat naast Beethovens energieke symfonische kracht, terwijl Rune Minne als soliste schittert in het meeslepende Vioolconcerto van Samuel Barber – een werk vol lyriek, virtuositeit en emotionele intensiteit.

Een concert dat de rijkdom van drie grootmeesters uit verschillende tijden samenbrengt in één boeiende muzikale reis.

[opgelet: de datum van dit concert is gewijzigd naar 06.11.25 om 20:00]

Voor de alleseter, of de moeilijke beslisser, want in de praktijkweek hoéft u niet te kiezen!

Op woensdag 5 november verenigen zes slagwerkers, vier pianisten, een violist, cellist, twee klarinettisten en een kwartet van vrouwenstemmen zich voor Steve Reichs intrigerende Music for 18 Musicians.

Donderdag worden dan weer de stemmen gesmeerd voor een toonmoment, na een masterclass van B’Rock onder leiding van klavecinist en dirigent Frank Agsteribbe. ‘s Avonds vormen de klarinetklassen van KASK & Conservatorium voor de gelegenheid een heus klarinetkoor.

Vrijdag worden de violen en andere symfonische instrumenten gelijk gestemd voor alweer het volgende concert, dit keer met muziek van Mozart en Beethoven, onder leiding van Michel Tilkin en een solist uit eigen rangen.