17.11.21, 19:00, Artistieke doctoraatsverdediging Tim Duerinck

Drie jonge componisten van KASK & Conservatorium en drie topensembles: The ECMA Project koppelde Yngwie Janseghers, Milo van Binnendijk en Flore Delvaux respectievelijk aan het Turicum Quartet, het Osimun Quartet en het Susato Trio. Verder hoort u onder meer Szymanowski, Bach en Boulanger.

Het Turicum Quartet won, amper twee jaar na hun oprichting in 2021, een tweede prijs op de Karol Szymanowski International Music Competition en stond zo meteen internationaal op de radar. Het Spaanse Osimun Quartet werd vorig jaar nog finalist van Dutch Classical Talent, met een uitgebreide Nederlandse tournee tot gevolg. Ook het Susato Trio, dat u later dit seizoen opnieuw kunt bewonderen, won meerdere prijzen, waaronder de eerste prijs én de publieksprijs op de Supernova-wedstrijd van radiozender Klara. Ter voorbereiding van het concert kunt u in masterclasses de artistieke voorbereiding van dichtbij meemaken.

Het Carousel Chamber Music Ensemble van klarinettiste Annelien Van Wauwe brengt musici van internationale allure bij elkaar voor unieke programma’s en onvergetelijke concerten. Haar medemuzikanten zijn Alexandra Soumm, Louis Rodde en Paloma Kouider, stuk voor stuk prijswinnende solisten en kamermuzikanten en bovendien uitmuntende pedagogen. Ze bundelen de krachten voor wat ongetwijfeld een beklijvend concert zal worden. Werk van de minder bekende Zaderatsky en Laitman wordt naast Olivier Messiaens Quatuor pour la fin du tempsgeplaatst, dat hij schreef toen hij aan het begin van de Tweede Wereldoorlog krijgsgevangen zat in een Duits kamp. In die extreme omstandigheden componeerde hij, zoals vaker geïnspireerd door zijn sterke geloof, een werk dat de tand des tijds moeiteloos doorstaat en die tijd zo daadwerkelijk buiten spel zet.

Will to Wander-concerten brengen een klassieke solist of een duo — specifiek geprogrammeerd door MIRY — samen met een tweede maker die een artistiek antwoord formuleert op hetzelfde stuk.

Korneel Bernolet is internationaal één van de meest gevraagde klavecinisten. Met passages in o.m. het Teatro alla Scala van Milaan, Concertgebouw Amsterdam, de Wiener Staatsoper, de Philharmonie van Keulen en die van Parijs en het Kennedy Centre in Washington D.C. zette hij zich internationaal al meermaals in de kijker. Ook in de Belgische huizen en gezelschappen, van Il Gardellino tot Antwerp Symphony Orchestra, is hij een graag geziene gast.

Zijn programma met twee suites voor solo klavecimbel van Rameau inspireerde Nicolas Kummert tot een door Rameau ingegeven solo-performance, waarbij zijn saxofoon, stem en electronics de bouwstenen zijn. Recent startte hij een onderzoeksproject waarin hij verder aan de slag gaat met het werk van Rameau, dat in zijn beleving geen eindproduct is, maar een uitnodiging om te blijven creëren.

Tijdens Videodroom vertonen wij ‘The Last Movie’- Dennis Hoppers radicale, gemythologiseerde en verloren gewaande meesterwerk – dat bijna 50 jaar lang amper te zien was – met een gloednieuwe live score van componist Alex Zhang Hungtai (Dirty Beaches).

The Last Movie is een bewust zelfreflecterende film, meegeschreven door New Hollywood-legende Dennis Hopper en Rebel Without A Cause-scenarist Stewart Stern. De film volgt een Hollywood-filmcrew te midden van de opnames van een western in een afgelegen Peruaans dorp. Wanneer de productie erop zit, blijft Hopper – in de rol van de getormenteerde stuntman Kansas – achter. Hij probeert verlossing te vinden in het geïsoleerde Peru en in de armen van een voormalige sekswerker. Ondertussen heeft de lokale inheemse bevolking de verlaten set ingenomen. Ze beginnen een rituele heropvoering van de filmproductie te ensceneren – met Kansas als hun offerlam.

Een beruchte productie

De film staat te boek als een van de meest legendarische producties uit het New Hollywood-tijdperk. Na het gigantische commerciële succes van Easy Rider — gemaakt voor slechts $40.000 met een opbrengst van $60 miljoen! — kreeg Hopper van Universal carte blanche voor zijn volgende regieproject. De regisseur, schrijver én hoofdrolspeler pakte het geld en rende ermee weg – letterlijk. Hij nam The Last Movie op in Peru, zo ver mogelijk verwijderd van de Hollywood-machine.

In zijn kielzog reisde een indrukwekkende cast mee, met onder anderen Kris Kristofferson, Julie Adams, Stella Garcia, Peter Fonda, Dean Stockwell, Toni Basil, Russ Tamblyn, Michelle Phillips en regisseur Samuel Fuller. Gevoed door cocaïne, lsd en pure bravoure is het resultaat een bij vlagen frustrerende, maar altijd meeslepende deconstructie van het filmmaken. De film snijdt westers kolonialisme aan en zit vol hallucinerende beelden.

Hoewel de film een speciale prijs won op het Filmfestival van Venetië, maakte The Last Movie effectief voor jaren een einde aan Hoppers carrière; het Hollywood-establishment schreef hem met veel genoegen af als een toegeeflijke gek. Toch blijft de film opwindend innovatief en opmerkelijk eigentijds – sterk beïnvloed door het werk van Bruce Conner, de Franse Nouvelle Vague en de popart- en abstracte kunstenaars die Hopper zo bewonderde.

Over Alex Zhang Hungtai

Alex Zhang Hungtai is een multidisciplinair kunstenaar die zich richt op improvisatie en de link met het onderbewustzijn. Na het beëindigen van zijn project Dirty Beaches heeft Zhang zich toegelegd op het verkennen van geïmproviseerde muziek, free jazz en zijn rol als componist. Zijn recentere composities leunen voornamelijk op saxofoon en drums, met uitstapjes naar elektronische muziek.

Naast zijn solowerk werkte hij in het verleden samen met artiesten als Tashi Dorji, Che Chen, Chris Williams, Sam Shalabi, David Maranha, Gabriel Ferrandini en Viernulvier-huisartiest Joshua Serafin. Momenteel is Zhang actief als componist voor filmsoundtracks en acteert hij in onafhankelijke films.

Al meer dan twintig jaar zijn toetsenisten Nicolas Callot en Bart Rodyns vrienden en delen ze een liefde voor historische toetsinstrumenten. Als Duo Zeitspiel kiezen ze in hun nieuwste project rond de muziek van Felix Mendelssohn opnieuw voor de ongewone combinatie van piano en harmonium, na een Bach-album met hetzelfde instrumentarium. De link tussen Bach en Mendelssohn is sterk: het was Mendelssohn die het werk van Bach weer onder de aandacht bracht, na een periode van vergetelheid.

Wat voor Bach werkt, blijkt ook voor Mendelssohn te werken. Het symbiotische samenspel van Callot en Rodyns benadrukt hoe goed de piano en het harmonium elkaar aanvullen. De bassen van het harmonium geven de piano een ongekende diepte, terwijl de melodie moeiteloos en tegelijk subtiel boven het geheel weet uit te stijgen.

Deze dromerige arthouse-vampierfilm uit de vroege jaren negentig – geproduceerd door David Lynch – krijgt een gloednieuwe live soundtrack van de rijzende ambientpopster more eaze.

Geïnspireerd door Dracula’s Daughter (1936) en André Bretons surrealistische roman Nadja (1928), volgt Michael Almereyda’s veelgeprezen cultfilm de mysterieuze vampier Nadja (Elina Löwensohn), die terugkeert naar New York om de dood van haar vader Dracula te wreken op Dr. Van Helsing, vertolkt door Peter Fonda.

Na Dracula’s dood – verbeeld met een hergebruikte opname van Bela Lugosi uit White Zombie (1932) – arriveert Nadja in een mortuarium in Manhattan om zijn lichaam op te halen. Ze beweegt zich moeiteloos door het nachtelijke New York, tussen koffie, sigaretten, hippe bars en droogkomische, filosofische gesprekken. Ondertussen jaagt de excentrieke Dr. Van Helsing onvermoeibaar op Dracula’s dochter.

Ook visueel is Nadja een buitenbeentje. Almereyda combineert schitterende zwart-witbeelden op 35mm met korrelige Pixelvision-opnames, gemaakt met een Fisher-Price-speelgoedcamera. Het resultaat is een unieke, dromerige low-fi-esthetiek. In plaats van klassieke horror vol bloed en geweld kiest de film voor melancholie, emotionele spanning, droge humor en een hypnotiserende sfeer. Nadja is evenzeer een portret van het alternatieve New York van de vroege jaren negentig als een vampierfilm, met echo’s van Jim Jarmusch, Hal Hartley en David Lynch.

Even eigenzinnig is more eaze, het project van de in Brooklyn gevestigde geluidskunstenaar en multi-instrumentalist Mari Maurice. Hun muziek beweegt zich tussen ambientpop, folk, musique concrète en experimentele elektronica, waarin alledaagse geluiden en akoestische instrumenten samensmelten tot rijke, gelaagde composities. Met thema’s als intimiteit, verlangen en transformatie groeide more eaze uit tot een van de meest intrigerende stemmen binnen de hedendaagse experimentele muziek. Naast eigen releases werkte Maurice als arrangeur, pedalsteelgitarist en producer samen met onder meer Claire Rousay, Lomelda, Space Afrika, Martha Skye Murphy, Water Damage, Fashion Club en Rainy Miller.

Voor Videodroom voorziet more eaze deze cultklassieker van een volledig nieuwe live soundtrack.

Wanneer vrienden het podium delen ontstaat er gegarandeerd vuurwerk. Dat bewijzen Shirly Laub (viool), Tony Nys (altviool) en Karel Steylaerts (cello), drie kleppers uit de Belgische klassieke muziekwereld. Samen heten ze TrioFenix en laten ze met een vanzelfsprekendheid, die eigen is aan oude vrienden, hun instrumenten samenvloeien tot een harmonieus geheel. Ze hebben niet enkel het klassieke repertoire in de vingers, maar gaan ook met plezier nieuwe uitdagingen aan, bijvoorbeeld in de vorm van verrassende arrangementen. Onder die noemer valt ook de bewerking van de fameuze Goldbergvariaties van Bach door Dmitry Sitkovetsky. In het collectieve geheugen zijn de variaties onlosmakelijk verbonden met de Canadese pianist Glenn Gould. TrioFenix laat ze echter ook in deze strijktriogedaante helemaal tot hun recht komen.

Het jonge Susato Trio bundelt de krachten met hun mentor en ervaren rot in het vak, altviolist Patrick Jüdt. Hij is professor altviool, kamermuziek en hedendaagse muziek aan de Bern University of the Arts en één van de artistiek leiders bij ECMA (European Chamber Music Academy). In het kader van ECMA speelde het Susato Trio vorige maand ook al in MIRY, naast twee andere topensembles.

In hun repertoirekeuze gaat het Susato Trio steeds op zoek naar muziek die onbedoeld of onterecht in de plooien van de tijd terecht kwam. Die plaatsen ze vervolgens naast bekender werk. Als trio trokken ze met die aanpak al meermaals de aandacht van verschillende wedstrijdjury’s. Zo wonnen ze in 2024 de eerste én de publieksprijs op de Supernova-wedstrijd van radiozender Klara. Nu breiden ze uit tot pianokwartet en kiezen ze onder meer voor het eerste Pianokwartet van Mozart.

Drie krachtige akkoorden, gevolgd door een kort kennismakingsrondje: zo begint het eerste strijkkwartet van Haydns opus 76. Het Karski Quartet koppelt dit referentiewerk aan het minder bekende vierde strijkkwartet van de Poolse Bacewicz, een twintigste-eeuwse componiste en violiste, die met haar ritmische scherpte en moderne harmonieën een enorme vitaliteit aan de dag legt. Traditie en durf, het zijn sleutelwoorden in het woordenboek van Karski. Ze gaan steeds op zoek naar manieren om het verleden met het heden te verbinden en de dialoog niet enkel met elkaar, maar ook met het publiek aan te gaan. Voor die manier van werken vielen ze al meermaals in de prijzen. Zo wonnen ze in 2018 de Grand Prix van de Triomphe de l’Art-wedstrijd en sleepten ze op de Banff International String Quartet Competition van 2022 de Christine and David Anderson Career Development Prize in de wacht.

Will to Wander-concerten brengen een klassieke solist of een duo — specifiek geprogrammeerd door MIRY — samen met een tweede maker die een artistiek antwoord formuleert op hetzelfde stuk.

An-Sofie Perneel is een talentvolle jonge violiste die zich in de kijker speelt als soliste en concertmeester bij verschillende nationale en internationale jeugdorkesten. Jef Kolacny was afgelopen jaar één van De Twintigers van Klara, een kwaliteitslabel voor jong toptalent. Dat hij onder die noemer valt, werd duidelijk in 2022, toen hij de Cantabile Pianowedstrijd won. Perneel en Kolacny verdiepen zich in de muzikale wereld van Béla Bartók.

Dat raakte een snaar bij pianist Rodrigo Evangelista, die sinds hij Argentinië voor België verruilde op zoek is naar de klank van thuis. Kom je, als je op twee zo totaal verschillende plekken hebt gewoond ooit nog ergens helemaal thuis? De dualiteit tussen klanken van vroeger en klanken van nu vertaalt Evangelista op een volstrekt unieke manier, op een piano die er al even gefragmenteerd aan toe is als zijn thuisgevoel.

De Nederlandse krant NRC noemt het pianospel van Hannes Minnaar ‘vrij van bluf en branie’, logisch dus dat hij overal lof oogst. Zijn derde prijs op de Koningin Elisabeth Wedstrijd van 2010 betekende de start van zijn internationale carrière. Sindsdien soleerde hij met orkesten wereldwijd en werkte hij samen met ronkende namen als Herbert Blomstedt, Marin Alsop, Eliahu Inbal en Philippe Herreweghe.

Met zijn Van Baerle Trio specialiseert hij zich in de pianotrio’s van Beethoven. In zijn solorepertoire krijgt Bach een grote rol toebedeeld. Minnaars uitgepuurde spel past perfect bij de heldere schrijfstijl van de grootmeester. De connectie met het werk van Bach brengt hem als vanzelfsprekend ook bij Shostakovich, die zijn 24 Preludes en Fuga’s modelleerde naar Bachs Wohltemperierte Klavier.

Studenten uit de conservatoria van Gent, Brussel en Antwerpen halen hun koperblazers boven o.l.v. Luc Vertommen. Ze brengen samen een programma met composities van Walton, Dobson, Gregson en Mussorgsky.

Vertommen is dirigent, pedagoog en een gepassioneerd kenner van de blaasmuziek, met een sterke internationale reputatie binnen het genre.

Yasuaki Shimizu

De Japanse saxofonist, componist en producer Yasuaki Shimizu is al bijna vijftig jaar actief in de muziekwereld. Zijn werk beweegt zich moeiteloos tussen pop, jazz, minimalisme, soundtracks en pure experimenten. Hij werkte samen met o.a. Ryuichi Sakamoto, Björk en Van Dyke Parks. Cultalbums ‘Kakashi’ en ‘Utakata No Hibi’, meesterlijke kruisingen van Japanse folk- en popelementen, vonden de voorbije jaren een nieuw publiek dankzij heruitgaven op Palto Flats. Door de verfijnde elektronische/disco-productiestijl, klinken ze nog even fris als in de vroege jaren ‘80.

Na een volledig uitverkochte eerste Noord‑Amerikaanse tour ooit in 2025 staat hij nu voor het eerst in onze RUISKAMER, een unieke kans om een levende legende van dichtbij te horen en zien.

Yasuaki Shimizu is a maverick saxophonist, composer and producer whose almost 50-year career spans an impossibly broad range of genres. He is a well-known musical presence in Japan recognised for his crossover pop hits, film soundtrack work and a host of high-profile live commissions, installations and collaborations with the likes of Ryuichi Sakamoto, Björk, Van Dyke Parks and David Cunningham. Shimizu’s music reached a wider audience in the West following the reissue on Palto Flats of his iconic 1982 solo album Kakashi and his band Mariah’s classic 1983 record Utakata No Hibi – masterful hybrids of Japanese folk and pop idioms filtered via a honed electronic/disco production aesthetic that make them sound fresher than ever today.

Shimizu embarked on his first North American tour in 2025, selling out every show. Don’t miss his stop at RUISKAMER, to witness his ever-evolving artistry.

Catharina Evens

Catharina Evens (1997°, Brussel) is een Belgische experimentele elektro-akoestische pianist die op zoek gaat naar een alternatief klankenpalet voor de akoestische piano. Dit doet ze onder meer door akoestische klanken live te manipuleren via elektronica en deze te versterken en te laten resoneren door de volledige klankkast en snaren van de piano. De typische pianoklank, die we doorgaans associëren met de akoestische piano, vervaagt en maakt zo plaats voor een eigenzinnig klankuniversum waarvan ze de verschillende muzikale mogelijkheden via improvisatie en compositie verder verkent.

Aan de hand van granulaire texturen, speelse wispelturigheid, meeslepende pianistieke passages, naïeve frases, percussieve accenten, pianopreparaties, ritmische sequenties en het aftasten van de speelruimte tussen verschillende muziekgenres, creëert Catharina zo haar eigen absurde klankenwereld vol verhalende fragmenten.

Catharina Evens (b. 1997, Brussels) is a Belgian experimental electro-acoustic pianist who seeks to explore an alternative sonic palette for the acoustic piano. She achieves this, in part, by manipulating acoustic sounds live using electronics, amplifying them and allowing them to resonate through the piano’s entire soundboard and strings. The typical piano sound, which we usually associate with the acoustic piano, fades away, making way for a unique sonic universe whose various musical possibilities she further explores through improvisation and composition.

Using granular textures, playful capriciousness, compelling pianistic passages, naive phrases, percussive accents, piano preparations, rhythmic sequences and exploring the space between different musical genres, Catharina creates her own absurd world of sound, full of narrative fragments.

Docent en dirigent Michel Tilkin gaat tijdens deze projectweek aan de slag met de studenten klassieke muziek van KASK & Conservatorium. Ze concentreren zich op de Coriolanus Ouverture van Beethoven en Mendelssohns A Midsummer Night’s Dream.

Michel Tilkin startte als trombonist bij het Philharmonisch Orkest van Rotterdam, en begon hier zijn samenwerkingen met grote dirigenten. Hij dirigeerde bij het Bangkok Symphony Orchestra, het Gelders Orkest uit Arnhem en het Limburgs Symphonie Orkest, maar bouwde vooral een stevige reputatie op in Duitsland waar hij onder andere dirigeerde bij de Nürnberger Symphoniker, de Philharmonie Südwestfalen en het Philharmonisch Orkest van Vorpommern.

PROVERBS presenteert vier minimalistische meesterwerken uit de 20ste eeuw, gekozen voor hun introspectieve kwaliteit. Tehillim(1981), hét meesterwerk van Steve Reich, vormt de kern van de avond.

Aan de andere kant van het spectrum geeft Gavin Bryars met The Sinking of the Titanic (1972) een andere betekenis aan het woord ‘minimalisme’.

Dit concert is opgevat als een poëtisch en quasi narratief moment. Zorgvuldig belicht, versterkt en in quadrofonie gemixt. Beginnend met het ‘instrumentaal theater’ van Charles Ives’ The Unanswered Question (1908) en met als tussendoortje Proverb uit 1995 van Steve Reich — een juweeltje van eenvoud en trefzekere expressie.

Tijdens de projectweek van KASK & Conservatorium werken studenten klassieke muziek (klarinet) samen met studenten compositie en jazz– en popmuziek. Een student compositie schrijft een nieuw stuk voor het Clarinet Choir van KASK & Conservatorium.

Voor deze co-productie met Ars Musica keken sopraan Juliet Fraser en violiste Hannah Weirich naar het schier eindeloze aantal soorten paradijsvogels die de bossen van Papoea-Nieuw-Guinea en Australië bevolken. Alsof de naam van de diertjes nog niet sprookjesachtig genoeg is, wordt er ook nog eens beweerd dat ze de grond nooit raken. De mannetjes tooien zich met gevoel voor stijl en drama in sluiers, capes en waaiers en hebben vaak een prachtig gekleurd verenkleed. Los van hun uiterlijk zijn het bovendien excellente zangvogels. Al dat moois vormde de inspiratie voor Kristine Tjøgersen om haar The Shape-Shifters (De Metamorfoses) te schrijven, met de stem en de viool als paradijsvogels van dienst. Fraser en Weirich voegen er nog sferische soundscapes van Helge Sten (aka Deathprod) en een creatie van Bergrún Snæbjörnsdóttir aan toe.

De harp, één van de oudste instrumenten ter wereld, is nog lang niet uitgespeeld en daar zit Stef Van Vynckt voor iets tussen. Door zijn veelvuldige samenwerkingen met componisten breidt hij het harprepertoire systematisch uit. Het brengt hem naar ’s werelds mooiste zalen en festivals, zoals het Banff Centre for Arts and Creativity en het Bang on a Can’s Long Play Festival in New York.

In zijn recente project Forever – is composed of Nows stelt Van Vynckt vast dat ‘voor altijd’ niet iets is dat onbereikbaar ver in de toekomst ligt, maar dat bestaat uit een aaneenschakeling van momenten. In een tijd waarin onze aandachtsspanne alarmerend snel achteruitgaat en mensen krampachtig in het nu willen zijn, biedt Van Vynck een oplossing: een performance waarin de tijd uitdijt en de klanken blijven trillen – wie weet voor altijd.

Met Natalie Lewis en Brian Zeger strijken twee kleppers van het liedfirmament neer in Gent. Lewis, een Amerikaanse mezzo-sopraan, is lid van het ensemble van de Bayerische Staatsoper en staat aan het begin van wat een beloftevolle carrière genoemd mag worden. Later dit seizoen staan er concerten gepland met Zubin Mehta en Kirill Petrenko en soleert ze met onder meer het Royal Liverpool Philharmonic Orchestra, het London Philharmonic Orchestra en de Wiener Symphoniker.

Brian Zeger wordt alom geprezen als liedbegeleider en is artistic director van het Marcus Vocal Arts department aan Juilliard.  

De Amerikaanse achtergrond van beide uitvoerders wordt duidelijk in de tweede helft van het concert, met enkele spirituals en werk van Price. In de eerste helft ligt de nadruk dan weer op de Europese romantiek, met Brahms, Wagner en Mahler.

Dmitry Smirnov is één van de meest opmerkelijke violisten van het moment. Hij schakelt met zichtbaar gemak tussen barok en hedendaags. Zijn prijzenkast oogt ronduit indrukwekkend, met tweede prijzen in de International Yehudi Menuhin Competition (2008) en de ARD Music Competition (2021) en een eerste prijs in onder meer de Concours d’Interprétation Musicale de Lausanne (2017). Zijn passage in de Koningin Elisabeth Wedstrijd zorgde in 2024 voor opschudding, toen hij geheel onverwacht in de halve finale strandde, na een eigenzinnig Mozartconcerto en een weergaloze solosonate van Bartók, die ook vanavond op het programma staat. Met een soepele maar trefzekere linkerhand en een duizelingwekkende boogcontrole stelt Smirnov zich volledig ten dienste van de muziek, die hij met ongeëvenaarde zeggingskracht tot leven wekt.