10.11.26, 10:00, Manuel Hermia, De rajazz-theorie — een muzikale geometrie

Drie krachtige akkoorden, gevolgd door een kort kennismakingsrondje: zo begint het eerste strijkkwartet van Haydns opus 76. Het Karski Quartet koppelt dit referentiewerk aan het minder bekende vierde strijkkwartet van de Poolse Bacewicz, een twintigste-eeuwse componiste en violiste, die met haar ritmische scherpte en moderne harmonieën een enorme vitaliteit aan de dag legt. Traditie en durf, het zijn sleutelwoorden in het woordenboek van Karski. Ze gaan steeds op zoek naar manieren om het verleden met het heden te verbinden en de dialoog niet enkel met elkaar, maar ook met het publiek aan te gaan. Voor die manier van werken vielen ze al meermaals in de prijzen. Zo wonnen ze in 2018 de Grand Prix van de Triomphe de l’Art-wedstrijd en sleepten ze op de Banff International String Quartet Competition van 2022 de Christine and David Anderson Career Development Prize in de wacht.

Will to Wander-concerten brengen een klassieke solist of een duo — specifiek geprogrammeerd door MIRY — samen met een tweede maker die een artistiek antwoord formuleert op hetzelfde stuk.

An-Sofie Perneel is een talentvolle jonge violiste die zich in de kijker speelt als soliste en concertmeester bij verschillende nationale en internationale jeugdorkesten. Pianiste Greet Steeman specialiseerde zich in piano, kamermuziek en liedbegeleiding, onder meer aan de Guildhall School of Music and Drama in Londen. Als pianobegeleider en coach werkte ze met uiteenlopende gezelschappen en musici, en ze begeleidt jaarlijks Suzuki-muziekworkshops voor jonge spelers. Perneel en Steeman verdiepen zich in de muzikale wereld van Béla Bartók.

Dat raakte een snaar bij pianist Rodrigo Evangelista, die sinds hij Argentinië voor België verruilde op zoek is naar de klank van thuis. Kom je, als je op twee zo totaal verschillende plekken hebt gewoond ooit nog ergens helemaal thuis? De dualiteit tussen klanken van vroeger en klanken van nu vertaalt Evangelista op een volstrekt unieke manier, op een piano die er al even gefragmenteerd aan toe is als zijn thuisgevoel.

De Nederlandse krant NRC noemt het pianospel van Hannes Minnaar ‘vrij van bluf en branie’, logisch dus dat hij overal lof oogst. Zijn derde prijs op de Koningin Elisabeth Wedstrijd van 2010 betekende de start van zijn internationale carrière. Sindsdien soleerde hij met orkesten wereldwijd en werkte hij samen met ronkende namen als Herbert Blomstedt, Marin Alsop, Eliahu Inbal en Philippe Herreweghe.

Met zijn Van Baerle Trio specialiseert hij zich in de pianotrio’s van Beethoven. In zijn solorepertoire krijgt Bach een grote rol toebedeeld. Minnaars uitgepuurde spel past perfect bij de heldere schrijfstijl van de grootmeester. De connectie met het werk van Bach brengt hem als vanzelfsprekend ook bij Shostakovich, die zijn 24 Preludes en Fuga’s modelleerde naar Bachs Wohltemperierte Klavier.

Studenten uit de conservatoria van Gent, Brussel en Antwerpen halen hun koperblazers boven o.l.v. Luc Vertommen. Ze brengen samen een programma met composities van Walton, Dobson, Gregson en Mussorgsky.

Vertommen is dirigent, pedagoog en een gepassioneerd kenner van de blaasmuziek, met een sterke internationale reputatie binnen het genre.

Yasuaki Shimizu

De Japanse saxofonist, componist en producer Yasuaki Shimizu is al bijna vijftig jaar actief in de muziekwereld. Zijn werk beweegt zich moeiteloos tussen pop, jazz, minimalisme, soundtracks en pure experimenten. Hij werkte samen met o.a. Ryuichi Sakamoto, Björk en Van Dyke Parks. Cultalbums ‘Kakashi’ en ‘Utakata No Hibi’, meesterlijke kruisingen van Japanse folk- en popelementen, vonden de voorbije jaren een nieuw publiek dankzij heruitgaven op Palto Flats. Door de verfijnde elektronische/disco-productiestijl, klinken ze nog even fris als in de vroege jaren ‘80.

Na een volledig uitverkochte eerste Noord‑Amerikaanse tour ooit in 2025 staat hij nu voor het eerst in onze RUISKAMER, een unieke kans om een levende legende van dichtbij te horen en zien.

Yasuaki Shimizu is a maverick saxophonist, composer and producer whose almost 50-year career spans an impossibly broad range of genres. He is a well-known musical presence in Japan recognised for his crossover pop hits, film soundtrack work and a host of high-profile live commissions, installations and collaborations with the likes of Ryuichi Sakamoto, Björk, Van Dyke Parks and David Cunningham. Shimizu’s music reached a wider audience in the West following the reissue on Palto Flats of his iconic 1982 solo album Kakashi and his band Mariah’s classic 1983 record Utakata No Hibi – masterful hybrids of Japanese folk and pop idioms filtered via a honed electronic/disco production aesthetic that make them sound fresher than ever today.

Shimizu embarked on his first North American tour in 2025, selling out every show. Don’t miss his stop at RUISKAMER, to witness his ever-evolving artistry.

Catharina Evens

Catharina Evens (1997°, Brussel) is een Belgische experimentele elektro-akoestische pianist die op zoek gaat naar een alternatief klankenpalet voor de akoestische piano. Dit doet ze onder meer door akoestische klanken live te manipuleren via elektronica en deze te versterken en te laten resoneren door de volledige klankkast en snaren van de piano. De typische pianoklank, die we doorgaans associëren met de akoestische piano, vervaagt en maakt zo plaats voor een eigenzinnig klankuniversum waarvan ze de verschillende muzikale mogelijkheden via improvisatie en compositie verder verkent.

Aan de hand van granulaire texturen, speelse wispelturigheid, meeslepende pianistieke passages, naïeve frases, percussieve accenten, pianopreparaties, ritmische sequenties en het aftasten van de speelruimte tussen verschillende muziekgenres, creëert Catharina zo haar eigen absurde klankenwereld vol verhalende fragmenten.

Catharina Evens (b. 1997, Brussels) is a Belgian experimental electro-acoustic pianist who seeks to explore an alternative sonic palette for the acoustic piano. She achieves this, in part, by manipulating acoustic sounds live using electronics, amplifying them and allowing them to resonate through the piano’s entire soundboard and strings. The typical piano sound, which we usually associate with the acoustic piano, fades away, making way for a unique sonic universe whose various musical possibilities she further explores through improvisation and composition.

Using granular textures, playful capriciousness, compelling pianistic passages, naive phrases, percussive accents, piano preparations, rhythmic sequences and exploring the space between different musical genres, Catharina creates her own absurd world of sound, full of narrative fragments.

Docent en dirigent Michel Tilkin gaat tijdens deze projectweek aan de slag met de studenten klassieke muziek van KASK & Conservatorium. Ze concentreren zich op de Coriolanus Ouverture van Beethoven en Mendelssohns A Midsummer Night’s Dream.

Michel Tilkin startte als trombonist bij het Philharmonisch Orkest van Rotterdam, en begon hier zijn samenwerkingen met grote dirigenten. Hij dirigeerde bij het Bangkok Symphony Orchestra, het Gelders Orkest uit Arnhem en het Limburgs Symphonie Orkest, maar bouwde vooral een stevige reputatie op in Duitsland waar hij onder andere dirigeerde bij de Nürnberger Symphoniker, de Philharmonie Südwestfalen en het Philharmonisch Orkest van Vorpommern.

Belgian Music Days, dat betekent veel muziek van eigen bodem, met een bijzondere focus op werk van nog levende componisten. Het Brusselse Ensemble Fractales wisselt vier keer van gedaante dankzij stukken van Daan Janssens, Eliott Delafosse, Stefan Prins en Pierre Slinckx. Manuel Hermia (saxofoon/compositie) werkte lang aan zijn Rajazz-theorie (een combinatie van Indiase raga’s met jazz) en doet die theorie vol passie uit de doeken. Met zijn Rajazzic tribe brengt hij ze al even gepassioneerd in de praktijk. Pianist Brecht Valckenaers focust zich dan weer volledig op hedendaagse pianomuziek van Belgische makelij, met onder meer een creatie van Pieter Schuermans en eigen werk. Studenten van de Koninklijke Conservatoria van Gent, Antwerpen en Brussel doken in de archieven en visten tussen de 2 miljoen partituren enkele erfgoedparels op.

PROVERBS presenteert vier minimalistische meesterwerken uit de 20ste eeuw, gekozen voor hun introspectieve kwaliteit. Tehillim(1981), hét meesterwerk van Steve Reich, vormt de kern van de avond.

Aan de andere kant van het spectrum geeft Gavin Bryars met The Sinking of the Titanic (1972) een andere betekenis aan het woord ‘minimalisme’.

Dit concert is opgevat als een poëtisch en quasi narratief moment. Zorgvuldig belicht, versterkt en in quadrofonie gemixt. Beginnend met het ‘instrumentaal theater’ van Charles Ives’ The Unanswered Question (1908) en met als tussendoortje Proverb uit 1995 van Steve Reich — een juweeltje van eenvoud en trefzekere expressie.

Tijdens de projectweek van KASK & Conservatorium werken studenten klassieke muziek (klarinet) samen met studenten compositie en jazz– en popmuziek. Een student compositie schrijft een nieuw stuk voor het Clarinet Choir van KASK & Conservatorium.

Voor deze co-productie met Ars Musica keken sopraan Juliet Fraser en violiste Hannah Weirich naar het schier eindeloze aantal soorten paradijsvogels die de bossen van Papoea-Nieuw-Guinea en Australië bevolken. Alsof de naam van de diertjes nog niet sprookjesachtig genoeg is, wordt er ook nog eens beweerd dat ze de grond nooit raken. De mannetjes tooien zich met gevoel voor stijl en drama in sluiers, capes en waaiers en hebben vaak een prachtig gekleurd verenkleed. Los van hun uiterlijk zijn het bovendien excellente zangvogels. Al dat moois vormde de inspiratie voor Kristine Tjøgersen om haar The Shape-Shifters (De Metamorfoses) te schrijven, met de stem en de viool als paradijsvogels van dienst. Fraser en Weirich voegen er nog sferische soundscapes van Helge Sten (aka Deathprod) en een creatie van Bergrún Snæbjörnsdóttir aan toe.

De harp, één van de oudste instrumenten ter wereld, is nog lang niet uitgespeeld en daar zit Stef Van Vynckt voor iets tussen. Door zijn veelvuldige samenwerkingen met componisten breidt hij het harprepertoire systematisch uit. Het brengt hem naar ’s werelds mooiste zalen en festivals, zoals het Banff Centre for Arts and Creativity en het Bang on a Can’s Long Play Festival in New York.

In zijn recente project Forever – is composed of Nows stelt Van Vynckt vast dat ‘voor altijd’ niet iets is dat onbereikbaar ver in de toekomst ligt, maar dat bestaat uit een aaneenschakeling van momenten. In een tijd waarin onze aandachtsspanne alarmerend snel achteruitgaat en mensen krampachtig in het nu willen zijn, biedt Van Vynck een oplossing: een performance waarin de tijd uitdijt en de klanken blijven trillen – wie weet voor altijd.

Met Natalie Lewis en Brian Zeger strijken twee kleppers van het liedfirmament neer in Gent. Lewis, een Amerikaanse mezzo-sopraan, is lid van het ensemble van de Bayerische Staatsoper en staat aan het begin van wat een beloftevolle carrière genoemd mag worden. Later dit seizoen staan er concerten gepland met Zubin Mehta en Kirill Petrenko en soleert ze met onder meer het Royal Liverpool Philharmonic Orchestra, het London Philharmonic Orchestra en de Wiener Symphoniker.

Brian Zeger wordt alom geprezen als liedbegeleider en is artistic director van het Marcus Vocal Arts department aan Juilliard.  

De Amerikaanse achtergrond van beide uitvoerders wordt duidelijk in de tweede helft van het concert, met enkele spirituals en werk van Price. In de eerste helft ligt de nadruk dan weer op de Europese romantiek, met Brahms, Wagner en Mahler.

Dmitry Smirnov is één van de meest opmerkelijke violisten van het moment. Hij schakelt met zichtbaar gemak tussen barok en hedendaags. Zijn prijzenkast oogt ronduit indrukwekkend, met tweede prijzen in de International Yehudi Menuhin Competition (2008) en de ARD Music Competition (2021) en een eerste prijs in onder meer de Concours d’Interprétation Musicale de Lausanne (2017). Zijn passage in de Koningin Elisabeth Wedstrijd zorgde in 2024 voor opschudding, toen hij geheel onverwacht in de halve finale strandde, na een eigenzinnig Mozartconcerto en een weergaloze solosonate van Bartók, die ook vanavond op het programma staat. Met een soepele maar trefzekere linkerhand en een duizelingwekkende boogcontrole stelt Smirnov zich volledig ten dienste van de muziek, die hij met ongeëvenaarde zeggingskracht tot leven wekt.

Ruiskamer en Different Class organiseren een avondprogramma rond de Luikse audiovisuele kunstenaar François Boulanger, ook bekend als ssaliva. Onder die naam maakt hij sinds 2011 hypnotische en etherische soundscapes. Speciaal voor deze Ruiskamer schrijft hij met partner in crime 0comeups een stuk elektro-akoestische muziek dat door GAME zal worden gebracht. Daarnaast brengt 0comeups een eigen live set. Zelf zal ssaliva met Londense geluids- en videokunstenaar Nicola Tirabasso (VISIO) een audiovisueel spektakel bieden.

ssaliva

François Boulanger is een audiovisuele kunstenaar, geboren in Luik, België, in 1983. Eind jaren ’90/begin 2000 begon hij met het maken van muziek en fotografie/collages.
‍
In 2011 startte hij zijn experimentele project « ssaliva ». Na jarenlang als Cupp Cave aan alternatieve hiphop- en dancebeats te hebben gewerkt, ontwikkelde hij hypnotiserende soundscapes op basis van spaarzame ritmes, weelderige klanken en gekristalliseerde texturen. Een persoonlijke en romantische weergave van een leven te midden van de natuur en de vervuiling van de stad.

Zijn werk als ssaliva bestaat ook uit het vastleggen van even etherische als afgelegen plekken in foto’s, twee dwangmatige en eenzame processen die hem ertoe hebben gebracht duizenden vreemde, escapistische mentale landschappen te verzamelen. Soms spookachtig, soms heilig, een onmiddellijk herkenbare vorm van melancholie.

0comeups

Het werk van 0comeups wordt omschreven als epische collage: weidse, rijk gelaagde composities die het midden houden tussen geluidskunst en herinnering. Zijn muziek bevindt zich in een emotionele ruimte die bijna heilig aanvoelt en die nostalgie en eenzaamheid oproept, gevormd door grijze luchten en hoge flatgebouwen, velden en bossen, afzondering en melancholie. De nummers ontvouwen zich als veranderende landschappen en onthullen bij elke luisterbeurt nieuwe details, terwijl onrust plaatsmaakt voor momenten van verheven rust.

VISIO

VISIO is de artiestennaam van de in Londen gevestigde muzikant en beeldend kunstenaar Nicola Tirabasso. In zijn werk, dat zich uitstrekt over geluid, bewegend beeld en visuele compositie, onderzoekt hij de mysterieuze grenzen tussen de werkelijkheid en het onverklaarbare. Vanuit fictieve verbeeldingswerelden, volkssymboliek, internetmythologieën en antiquarische beeldcultuur construeert hij gefragmenteerde werelden waarin opzettelijk anachronisme en onechtheid middelen worden om herinnering, authenticiteit en hedendaagse verhalen ter discussie te stellen.

Sinds hij een integraal onderdeel is geworden van het Macao-collectief in Milaan, heeft Tirabasso een actieve rol gespeeld in de onafhankelijke culturele wereld. Later richtte hij de in Londen gevestigde initiatieven Nocturnal Reflections en Club Mutante op. In de loop der jaren heeft hij een multidisciplinaire praktijk ontwikkeld die live-optredens, installaties, film en grafisch ontwerp omvat, waarbij hij samenwerkt met kunstenaars als ssaliva, Heith, Penny Rimbaud, Rustan Söderling en Günseli Yalcinkaya.

In 2022 bracht VISIO via Haunter Records zijn debuut-lp ‘Privacy Angels’ uit, een album dat mythologische verhalen, digitale spiritualiteit en gefragmenteerde herinneringen verkent aan de hand van experimentele songstructuren en meeslepende geluidsontwerpen. In 2024 presenteerde hij de solotentoonstelling ‘Fools Circel 9wys’ in Milaan, samengesteld door Threes en met medewerking van Penny Rimbaud. In 2026 bracht hij ‘Trickstar’ uit, een audiovisueel samenwerkingsproject met ssaliva, vergezeld van een video van Noel Oplinger.

Zijn werk is internationaal gepresenteerd via tentoonstellingen, filmvertoningen en performances op locaties en bij instellingen zoals het ICA, South London Gallery, Camden Arts Centre, Lafayette Anticipations, Swiss Institute, Club To Club, Cripta747, Spazio Maiocchi, Fondazione Elpis en Neo Shibuya. In 2025 trad hij toe tot het roster van SHAPE+ Platform.

Naast zijn artistieke praktijk ontwikkelt Tirabasso publicaties, visuele identiteiten en collaboratieve projecten voor kunstenaars, labels en culturele instellingen, waaronder AD93, 4AD, PAN, Halcyon Veil, Editions Mego, Centre Pompidou, Empty Gallery, Pitchfork, Versace, LOST Festival, VTSS en Slam Jam.

Lucien Goethals en SPECTRA, het is een huwelijk voor de eeuwigheid. Het ensemble dankt niet alleen haar naam, maar ook haar muzikaal DNA aan deze coryfee van de naoorlogse Belgische klassieke muziek. Twintig jaar na het overlijden van Goethals eert SPECTRA hem nog eens in het bijzonder, samen met de jonge wolven van het Duo Obscura. Pas afgestudeerd aan KASK & Conservatorium en klaar om de wereldwijde podia te bestormen, kozen zij voor de zelden uitgevoerde Sonate voor viool en piano van Goethals’ medepionier in de elektronische muziek Karel Goeyvaerts en Goethals’ Endomorfie I, waarin akoestische en elektronische klanken smaakvol met elkaar verweven worden. SPECTRA vervolgt met Goethals’ Gilgamesh, naar het gelijknamige vierduizend jaar oude epos over een halfgod uit Mesopotamië, en zijn Concierto de la luz y las tinieblas, dat hij schreef voor het orgel in MIRY Concertzaal.

Will to Wander-concerten brengen een klassieke solist of een duo — specifiek geprogrammeerd door MIRY — samen met een tweede maker die een artistiek antwoord formuleert op hetzelfde stuk. Wie ‘cellosuites’ zegt, denkt automatisch aan J. S. Bach, maar ook Benjamin Britten schreef er drie. Hij droeg ze op aan een van de belangrijkste cellisten van de vorige eeuw, Mstislav Rostropovich. De Belg Pierre Fontenelle koos de eerste en derde suite voor zijn passage in MIRY Concertzaal. Een tijdlang was hij als solocellist verbonden aan het orkest van de Opéra Royal de Wallonie-Liège, voor hij zich op een carrière als solist en kamermuzikant stortte.

Ali Choupani Nejad deconstrueert in zijn Will to Wander-antwoord de eerste suite van Britten en bouwt met het materiaal een nieuwe werkelijkheid op, waarin herhaling voor auditieve houvast zorgt in een verder behoorlijk door elkaar geschud gegeven. Zijn muzikale taal kreeg onder meer vorm onder invloed van zijn Perzische roots, zijn fascinatie voor hedendaagse speeltechnieken en de rol die improvisatie en het menselijk lichaam in zijn leven spelen.

Studenten brengen erfgoedparels uit de conservatoriumbibliotheken van Antwerpen, Brussel & Gent.

• Lucien Goethals (Gent, 1931 – Gent, 2006)
  Endomorfie I (viool, magnetofoon en piano) & Cellotape (cello, magnetofoon en piano)
  Quirijn De Bosscher (viool), Ceres Lauwer (cello) en Bert Lasseel (piano) — coach: Pieter Jansen
  KASK & Conservatorium
• Louis Bärwolf (Brugge, 1840 – Brussel, 1899)
  Octuor pour instruments à cuivre, op. 103
  Antoine Petit (flugelhorn Es / trompet in Es), Pedro Gómez Rentería (flugelhorn Bes), Rami Fumagalli (cornet Bes), Spirydon Michalopoulos (trompet F), Warre De Raet (althoorn), Luna Meli (bariton), Jente Loose (trombone), Fons Dobbelaere (tuba) — coach: Bram Fournier
  Koninklijk Conservatorium Antwerpen
• Frans Geysen (Oostham, 1936)
  In het teken van de verticale gloed (voor saxofoonsextet)
  Studenten uit de klas van Simon Diricq — coach: Simon Diricq
  Koninklijk Conservatorium Brussel

Ensemble Fractales, gevestigd in Brussel, is ontstaan uit een gezamenlijke wens om nieuwe muzikale repertoires te promoten en te verkennen. Het ensemble — bestaande uit fluit, klarinet, viool, cello en piano — legt zich toe op het uitvoeren van een breed scala aan hedendaagse muziek.

“Hände ohne Orte” — dit programma volgt vier sterk contrasterende paden door een gemeenschappelijk instrumentaal landschap.

Dit project brengt de verschillende onderzoeksgebieden samen waarmee Manuel Hermia zich de afgelopen jaren heeft beziggehouden. Ten eerste zijn alle composities in wezen geïnspireerd door het rajazz-systeem. Vervolgens wordt er gestreefd naar een evenwicht tussen de strakke structuur van de geschreven partijen en de volledig geïmproviseerde passages, alsook tussen akoestische en elektronische klanken, en tussen melodisch-harmonisch materiaal en niet-idiomatische klanktexturen.

Ten slotte komen de zoektocht naar spirituele innerlijkheid en ritmische trances samen om te streven naar de uitdrukking van een intensiteit die tegelijkertijd rauw, eerlijk, geëngageerd en wild is.

“Pas à pas” is een reis doorheen de hedendaagse Belgische pianomuziek: van de aarde naar de kosmos, van werkelijkheid naar droom. Het programma weerspiegelt het artistieke parcours van Brecht Valckenaers, aan de hand van werken van componisten die hem door de jaren heen hebben geïnspireerd en gevormd, waaronder een nieuwe compositie van Pieter Schuermans die speciaal voor deze gelegenheid is geschreven.